کشتهشدن نفر دوم سازمان داعش در عملیات مشترک آمریکا و نیجریه
کشته شدن ابوبلال المینوکی ضربهای سنگین به داعش در غرب آفریقا به حساب میآید
ابوبلال المینوکی (ابوبکر بن محمد بن علی المینوکی)، سرکردهی ارشد داعش و نفر دوم این سازمان در سطح جهانی، در عملیاتی پیچیده و راهبردی توسط نیروهای ویژهی ایالات متحده و ارتش نیجریه کشته شد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز شنبه ۱۶ مه ۲۰۲۶ (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵)، با انتشار بیانیهای در شبکهی اجتماعی «تروث سوشیال» این خبر را تأیید کرد. وی نوشت: «تحت هدایت من، نیروهای شجاع آمریکایی و نیجریهای مأموریتی بسیار دشوار و دقیق را برای حذف یکی از خطرناکترین تروریستهای جهان از میدان نبرد با موفقیت به پایان رساندند.» ترامپ تأکید کرد که المینوکی تصور میکرد میتواند در آفریقا پنهان شود، اما منابع اطلاعاتی آمریکا تمام تحرکات او را تحت نظر داشتند و این عملیات بدون هیچ آسیب به نیروهای خودی انجام شد.
المینوکی، شهروند نیجریه و متولد منطقهی ماینوک در ایالت بورنو، از سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) در فهرست تروریستهای تحت تعقیب آمریکا قرار داشت. او بهعنوان یکی از رهبران کلیدی داعش در «ادارهی کل استانها و مسئول بخش دریاچهی چاد، نقش محوری در تأمین مالی، برنامهریزی و هماهنگی عملیات داعش در غرب آفریقا ایفا میکرد. المینوکی از حدود سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷) بهعنوان فرماندهی منطقهای در شاخهی داعش غرب آفریقا(دولت اسلامی – ولایت غرب آفریقا) فعالیت داشت و در هدایت حملات و لجستیک این گروه دخیل بود.
داعش از سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) با پذیرش بیعت ابوبکر شیکاو، رهبر بوکوحرام، رسماً وارد صحنهی نیجریه شد و شاخهی «دولت اسلامی استان غرب آفریقا» را تشکیل داد. پس از انشعاب از بوکوحرام در سال ۲۰۱۶، ISWAP به یکی از فعالترین و مرگبارترین شاخههای داعش در آفریقا تبدیل شد و عمدتاً در شمال شرقی نیجریه (ایالتهای بورنو، یوبه و آداماوا) و حوضهی دریاچهی چاد (مرز با نیجر، چاد و کامرون) فعالیت کرده است.
این گروه در سالهای گذشته صدها حملهی گسترده انجام داده که هزاران غیرنظامی و نظامی را کشته و میلیونها نفر را آواره کرده است. از مهمترین اقدامات آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حملهی سال ۲۰۱۸ به پایگاه نظامی متله (Metele) که بیش از ۱۰۰ سرباز نیجریهای را کشت.
- تصرف شهر تجاری باگا و پایگاه نیروهای چندملیتی در دسامبر ۲۰۱۸.
- ربودن ۱۱۰ دختر دانشآموز در فوریه ۲۰۱۸ و چندین آدمربایی دیگر از جمله سه امدادگر در سالهای بعد.
- حملات مکرر به پایگاههای ارتش نیجریه در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ که منجر به غنیمتگیری سلاح و مهمات شد.
- در سالهای اخیر (۲۰۲۵-۲۰۲۶) تشدید حملات هماهنگ به پایگاههای نظامی («کمپ اینفرنو») در بورنو و یوبه، با بیش از ۱۷ حملهی موفق به «سوپرکمپ»های ارتش که منجر به کشته شدن فرماندهان ارشد و غنیمتگیری تجهیزات شد.
دولت اسلامی – ولایت غرب آفریقا، نهتنها به عملیات نظامی مشغول بوده، بلکه با ارائهی خدمات اولیه در مناطق تحت کنترل، سعی در جلب حمایت محلی داشته است. این گروه با داعش مرکزی در سوریه و عراق ارتباط نزدیک داشته و حملات خود را بخشی از «خلافت جهانی» داعش میداند.
مقامات آمریکایی معتقدند حذف المینوکی که نقش کلیدی در تأمین مالی و هماهنگی عملیاتهای فراملی داعش در آفریقا داشت، ضربهای جدی به توان عملیاتی این گروه در سطح بینالمللی وارد کرده و هماهنگیهای آن در غرب آفریقا را به شدت تضعیف خواهد کرد. ترامپ ضمن قدردانی از همکاری دولت نیجریه، این اقدام را بخشی از استراتژی مستمر و بلندمدت ایالات متحده برای نابودی کامل تهدیدات تروریستی توصیف کرد.
هرچند وزارت دفاع آمریکا و ارتش نیجریه هنوز بیانیهی فنی رسمی صادر نکردهاند، اما رسانههای معتبر بینالمللی مانند الجزیره، سیبیاس نیوز و رویترز این خبر را بر اساس بیانیهی مستقیم رئیسجمهور ترامپ پوشش دادهاند. این عملیات یکی از مهمترین دستاوردهای اخیر در مبارزه با داعش در آفریقا به شمار میرود و نشاندهندهی ادامهی همکاری امنیتی آمریکا و نیجریه در برابر تهدید فزایندهی تروریسم در منطقهی ساحل و دریاچهی چاد است.