Mele Mustafa Barzani'nin doğumunun üzerinden 123 yıl geçti

Kürt kurtuluş hareketinin lideri Mele Mustafa Barzani'nin doğumunun üzerinden 123 yıl geçti.

Kürt milleti ve Kürdistan halkı, bugün (14 Mart 2026 Cumartesi) Kürtlerin ulusal lideri ve Kürdistan kurtuluş hareketinin öncüsü ölümsüz lider (Nemir) Mele Mustafa Barzani'nin 123'üncü doğum yıl dönümünü anıyor. Tüm ömrünü Kürt halkının meşru haklarını elde etme mücadelesine adayan Mele Mustafa Barzani, Kürdistan'ın modern tarihinde direnişin ve boyun eğmemenin sembolü haline geldi.

Şeyh Muhammed Barzani'nin oğlu olan Mele Mustafa Barzani, 14 Mart 1903'te Barzan köyünde dünyaya geldi. Daha üç yaşındayken annesi Hatice Hanım ile birlikte Musul zindanlarına atılarak sürgün ve göçmenlik hayatıyla erken yaşta tanıştı. Maruz kaldığı bu zulüm, ileride milleti için altın bir tarih yazacak olan devrimci ve tavizsiz kişiliğinin temellerini oluşturdu.

Barzani nemir, 20'nci yüzyılda Kürdistan'da gerçekleşen devrim ve ayaklanmaların birçoğunda başrol oynadı. 1946'daki Mahabad Kürdistan Cumhuriyeti döneminde general rütbesiyle Peşmerge güçlerinin komutanı olarak atandı ve Cumhuriyet'i eşsiz bir kararlılıkla savundu.

Cumhuriyet'in yıkılmasının ardından, tarihi Aras Nehri'ni geçiş destanında, beraberindeki yaklaşık 500 kahraman Peşmerge ile birlikte üç devletin (Irak, İran, Türkiye) ordularını aşarak zorlu ve tehlikelerle dolu bir yolculuğun sonucunda eski Sovyetler Birliği'ne ulaştı. Bu tarihi yürüyüş, günümüzde dahi büyük bir askeri destan ve boyun eğmemenin muazzam bir sembolü olarak tarihteki yerini korumaktadır.

1958 yılında Irak'a dönmesinin ardından, Irak Hükümetinin Kürtlere yönelik baskı ve zulümlerinin yeniden baş göstermesi üzerine Barzani nemir, 11 Eylül 1961'de patlak veren Büyük Eylül Devrimi'ne öncülük etti.

Bu devrim, Kürdistan'daki tüm toplumsal kesimleri ile etnik ve dini yapıları (Müslüman, Hristiyan, Ezidi, Türkmen ve Arap) tek çatı altında toplayan, Kürt halkının en büyük ve en uzun soluklu ulusal devrimiydi. Bedellerle dolu bu mücadelenin en büyük kazanımı, dönemin Bağdat hükümetini 11 Mart 1970 Anlaşması'nı imzalamak zorunda bırakması oldu. Bu anlaşmayla tarihte ilk kez Kürt halkının otonomi (özerklik) hakkı kabul edildi, Kürt dili ve kültürü resmi statü kazandı.

Mele Mustafa Barzani sadece askeri bir lider değil, aynı zamanda fikri ve ulusal bir ekoldü. Barışçıl bir arada yaşama, hoşgörü ve farklı toplulukların haklarının korunması gerektiğine her zaman vurgu yaptı.

Devrim yıllarında sivillerin, doğanın ve savaş esirlerinin korunmasına yönelik katı kurallar uygulayan Barzani nemir, Kürt mücadelesini her türlü haksız şiddetten ve yıldırma eylemlerinden uzak tutarak, Kürt devrimine insani ve modern bir çehre kazandırdı.

Ulusu uğruna verdiği yarım asrı aşkın mücadelenin ardından Mele Mustafa Barzani, 1 Mart 1979'da Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yumdu. Cenazesi önce Doğu Kürdistan'a (İran) getirildi, 1991 Bahar Ayaklanması'nın (Raperin) ardından ise görkemli bir törenle Kürdistan Bölgesi'ne getirilerek doğduğu topraklar olan Barzan bölgesinde defnedildi.

Bu tarihi liderin doğumunun üzerinden 123 yıl geçerken, Barzani nemrin davası Kürdistan kurtuluş hareketi için aydınlık bir meşale olmaya devam ediyor. Bugün Kürt halkı ve Kürdistan'daki siyasi liderlik, bilhassa da Başkan Mesud Barzani; amacı Kürdistan Bölgesi statüsünün korunması, bir arada yaşam kültürünün pekiştirilmesi ve demokratik, federal bir Irak'ta Kürdistan halkının tüm anayasal ve ulusal haklarının elde edilmesi olan bu davanın sürdürücüleridir.