Şehit ve Enfal Kurbanları Bakanlığından tazminat çağrısı

Kürdistan Bölgesi Şehit ve Enfal Kurbanları Bakanlığı, Barzaniler Enfali’nin 43. yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı resmi açıklamada, Irak Hükümetine mağdur yakınlarını tazmin etme konusunda yasal sorumluluklarını yerine getirme çağrısında bulundu.

Bakanlık tarafından bugün (31 Temmuz 2026) yapılan açıklamada şu sözlere yer verildi:

"43 yıl önce, 31 Temmuz 1983 tarihinde, faşist Baas rejimi ve dönemin Irak yönetimi; planlı bir program dahilinde Kuştepe, Herir, Behirke ve Diyana yerleşkelerindeki Barzanilere yönelik geniş çaplı bir tutuklama operasyonu başlattı. Bu operasyon kapsamında, yaşları 15 ile 90 arasında değişen 8 binden fazla Barzani erkeği ve gencini Irak’ın güneyindeki çöllere götürerel toplu mezarlarda diri diri gömüp katletti."

Açıklamada, Birleşmiş Milletler’in (BM) 1948 yılında kabul ettiği ve 1951’de yürürlüğe giren Soykırım Sözleşmesi kriterlerine atıfta bulunularak; bu katliamın insanlığa karşı işlenmiş bir suç olduğu belirtildi. Irak Yüksek Ceza Mahkemesi'nin de 3 Mayıs 2011 tarihinde bu suçu; Feyli Kürtlerin tehciri, Enfal’in 8 aşaması ve Halepçe Katliamı ile birlikte resmen "soykırım" olarak tanıdığı anımsatıldı.

Irak Devleti’nin tutumunun eleştirildiği açıklamada, "Maalesef Irak Hükümeti, bu suça karşı bugüne kadar hukuki ve ahlaki sorumluluğunu üstlenmemiş; ne kurban yakınlarından resmi olarak özür dilemiş ne de mağdurların tazmin edilmesi yönünde pratik bir adım atmıştır." ifadelerine yer verildi.

Bakanlığın açıklamasına göre Irak'ın güneyindeki Arar ve Semave çöllerinde katledilen toplam 8 bin Barzani'den; 2005 yılında eski Irak İnsan Hakları Bakanlığı tarafından 503 naaş, 2014 yılında Şehit ve Enfal Mağdurları  Bakanlığı tarafından 93 naaş ve 31 Temmuz 2022 tarihinde ise Irak'ın ilgili kurumları ile Şehit ve Enfal Mağdurları Bakanlığının koordinasyonuyla 100 naaş daha Kürdistan Bölgesi’ne geri getirilerek Barzan bölgesindeki Soykırıma Uğrayan Barzaniler Anıt Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Bakanlık, mesajının sonunda kurbanların yakınları önünde saygıyla eğildiklerini belirterek; toplu mezarların açılması, naaşların ana vatanına nakli ve ailelerin haklarının korunması noktasında çalışmaların aralıksız devam edeceğini yineledi.