مسرور بارزانی: میخواهیم بە عراقیها بگوییم همانطور کە حق شماست، حق ما هم هست از حقوقی برابر برخوردار باشیم.
ما حقوقی کمتر از حقوق دیگرملتها را نخواهیم پذرفت
k24 - اربیل
مسرور بارزانی، مشاور شورای امنیت اقلیم کردستان، در جمع کمپین اتحادیە دانشآموزان کردستان برای حمایت از همەپرسی استقلال کردستان، گفت: نباید ما ضمیمە دیگران باشیم و از طرح برگزاری همەپرسی استقلال کردستان عدول نخواهیم کرد.
متن سخنان مسرور بارزانی در جمع دانشآموزان و دانشجویان حامی برگزاری همەپرسی استقلال کردستان را در پی میخوانید:
بە نام خداوند بخشندە و مهربان
خواهران و برادران گرامی
حضار محترم
بسیار خوش آمدید
از حضور در میان شما جهت بحث در مورد مسائل مهمی کە برای حال و آینده منطقە و مخصوصا برای ملت ما مهم هستند، بسیار خوشحالم.
قبل از آنکە وارد بحث اصلی بشویم، سلام و درود خود را بە همە آن پیشمرگان قهرمانی میفرستم کە اکنون در سنگرها، از مردم و سرزمین کردستان دفاع میکنند.
همچنین در برابر خانواده سربلند شهدا سر تعظیم فرود میآوریم و امیدواریم خداوند شفابخش مجروحان باشد.
رفقا، خواهران و برادران!
تحولاتی کە در منطقە در حال انجام است، موضوعات داغی هستند کە لازم است در مورد آنها سخن گفت. مخصوصا در مورد موضوع همهپرسی کە چرا میخواهیم همهپرسی برگزار بکنیم و باید این همەپرسی در چە زمانی برگزار شود؟
بە نظر ما بدون شک اکثریت قریب بە اتفاق مردم کردستان رأی "آری" بە استقلال کردستان خواهند داد. همهپرسی برای چیست؟ همەپرسی موضوعی ساده است و هدف از آن این است کە از مردم کردستان نظرخواهی شود که آیا با استقلال کردستان موافق هستند یا بە آن رأی "نە" میدهند؟
من مطمئن هستم اکثریت مردم کردستان با رأی "آری" جواب خواهند داد. وقتی کە دراین مورد شک نداریم، پس چرا همهپرسی را برگزار کنیم؟ همەپرسی صدای ملت است و ملت سرچشمە مشروعیت پارلمان و همە تغییراتی است کە در میهن ما رخ میدهند. ملت سرچشمە مشروعیت بخشیدن بە همە موضوعات است. بە همین خاطر دلیل رجوع بە ملت آن است کە در آیندە آنانی کە مخالف همەپرسی و حرکت بە سوی استقلال هستند، بهانهای برای مخالفت نداشتە باشند و نگویند استقلال تنها خواستە یک شخص یا یک حزب بودە است. با این حال برای ما مایه افتخار است کە جناب رئیس بارزانی علمدار استقلال کردستان است.
بە نظر من در کردستان هیچکس مخالف این نیست کە کردستان همچون دیگرکشورها صاحب دولتی مستقل باشد، اما برای خنثیکردن بعضی از مخالفتها کە کسی نگوید استقلال نتیجه رأی یکطرفە یک حزب یا یک شخص است، میخواهیم بە همە جهان اثبات کنیم کە این مردم کردستان با همە اقشار و اقوام و مذاهبش هستند کە بە استقلال رأی میدهد.
ما میهنی کثیرالملل و با انواع ادیان و مذاهب داریم، بە همین خاطر میگوییم کردستان تنها از آن کردها نیست، بلکە میهن همە مردم کردستان با انواع ملیت و زبان و مذاهب است.
لازم است کە این همەپرسی را برگزار نماییم و بە جهانیان هم اطمینان دهیم کە خواستە مردم کردستان چیست.
این پرسش مطرح میشود کە بعد از برگزاری همەپرسی چە رخ خواهد داد؟ در این مورد هم بدون شک موضوع برگزاری همە پرسی و خواستن رأی مردم برای آن است کە بدانیم آنان چە میخواهند. در مورد استقلال هم بعد از آنکە همەپرسی برگزار شد، با احترام بە ارادە مردم و رأی ملت در صورتیکە خواهان استقلال باشند، در راستای اجرای آن گام برخواهیم داشت.
اکنون ما در مرحلەای گام میگذاریم کە من اطمینان دارم در مدتی کوتاە بە این هدف خواهیم رسید. براساس مشورت و برنامەریزی انجام شدە، این همەپرسی امسال برگزار میشود.
چندین سال است کە این موضوع از سوی ما پیگیری میشود. آن را با بسیاری از جریانهای سیاسی، کشورهای خارج و همسایە بە بحث گذاشتەایم. آنچە ما احساس کردەایم کردستان بیش از هر زمان (در جهان و منطقە) دوست و طرفدار دارد. حماسهای کە پیشمرگان در برابر حملە تروریستها آفریدند، بە جهان نشان داد کە این مقاومتی کە مردم کردستان داشتە است، تفاوت میان کردستان و دیگر مناطق عراق است و نشان میدهد کە کردها شایستە داشتن دولت خود هستند.
درست است کە موانع زیادی بر سر راە تشکیل دولت کردستان بوجود آمدە است، اما در همان حال در بعضی موارد هم وظیفە مردم کردستان سنگینتر میشود. قبل از هر چیز، برای اینکە دیگران ازاستقلال کردستان حمایت کنند، باید خودمان بە وجود دولت کردستان ایمان داشتە باشیم. ما نباید در انتظار باشیم باز هم ضمیمە ملتهای دیگر باشیم.
کسی کە در انتظار رسیدن بە پستهایی در کشورهای دیگر است نمیتواند ما را در چگونگی برگزاری این همهپرسی راهنمایی نماید.
قبل از آنکە دیگران بە استقلال کردستان اطمینان داشتەباشند، باید این اطمینان نزد خودمان درست بشود کە استقلال حق اساسی ماست. این حقی است کە خداوند بە ما دادە است. حقی است کە در همە قوانین بینالمللی بە آن اعتراف شدە است. ما باید بە دولتی سرنوشت ساز تبدیل شویم کە همە ملتها از آن برخوردار هستند. بە همین دلیل است کە میگویم باید مستقل و وابستە بە خودمان باشیم. نباید وابستە بە دیگران باشیم.
ما میدانیم کسانی کە مخالف گامهای کردستان بە سوی استقلال هستند، از همە توان خود استفادە میکنند کە از وقوع آن جلوگیری کنند. من در این مورد شک ندارم کە هیچکس نمیتواند رأی ملت و مردم کردستان را تغییر دهد. وقتی ملت رأی "آری" را مینویسد، کسی نمیتواند بگوید چرا مینویسی. خواست استقلال در باطن همە است، اما در روند اجرای این طرح امکان ایجاد مشکلاتی وجود دارد. چنانکە اکنون تعدادی در داخل و خارج، میگویند کە اکنون برای برگزاری همە پرسی زود است، یا از انجام دادن آن گلە میکنند و میگویند باید یک جور دیگری برگزارشود. منظور آنان این است کە با تغییر روش یا شیوە برگزاری همهپرسی، کاری بکنند کە همەپرسی برگزار نشدە و بە استقلال نیانجامد. ما موعد مشخصی را برای برگزاری در نظر گرفتەایم و آرزومندیم کە همە جریانهای سیاسی در آن شرکت نمایند. باهمە جریانهای سیاسی گفتگو کردەایم و جناب رئیس (بارزانی) هم طی نشستهایی با همە، این موضوع را مطرح کردە است.
کمیتەای ویژە در این مورد وجود دارد کە بە طور مستمر با اتحادیە میهنی و احزاب دیگر هم در مورد ایجاد کمیتهی عالی و چگونگی برگزاری این همەپرسی و ایجاد مکانیزمی برای چگونگی برگزاری آن در حال مذاکرە است. بە همین دلیل در انتظار کسانی نخواهیم بود کە نمیخواهند همهپرسی برگزار شود و بدنبال بهانەجویی برای عدم برگزارهمەپرسی هستند. اما ما اصلاً حرف آنان را گوش نخواهیم کرد و بە هیچ وجە پشیمان نخواهیم شد. انشااللە در موعد مقرر آن را برگزار میکنیم.
گاهی هم کسانی خود را دوست و طرفدار و همپیمان ما دانستە و با توجیە اینکە اوضاع مساعد نیست، میگویند نباید اکنون موضوع استقلال را در میان بگذاریم. یا گفتە میشود حقوق زیاد بە کردها دادە شدەاست و نباید اتحاد و یکپارچگی عراق را برهم بزنیم. جای تعجب است کسان دیگری خود را صاحب حقوق ما بدانند.
آقایان! غیر از خداوند کسی این حق را برای ما قائل نشدە است. آن حقوقی کە بە نظر شما حق ماست، ما بە این سهم راضی نیستیم و حقوق خود را با حقوق همە ملتها برابر میدانیم. ما حقوقی کمتر از حقوق دیگرملتها را نخواهیم پذیرفت.
این چە حقوقی است کە صاحب تمامیت ارضی، پایتخت، ارادە و تصمیمات خود نباشی؟ این بدان معنی است کە ما از نظر حقوق در سطح دیگر ملتها نیستیم. کشورها و مردمی کە با نگاهی حقیرانە بە ما مینگرند، چرا بەعنوان یک ملت قبول داشتە باشیم با چشم حقارت بە ما بنگرند؟ چرا آنان قبول نکنند کە از نظر حقوقی با آنان برابر باشیم و ماهم بپذیریم کە ضمیمە آنان یا از آنان کمتر باشیم؟
ما باید خودمان تصمیم بگیریم و بە عنوان ملت اصرار نماییم کە از حقوق خود نخواهیم گذشت. بە هیچ وجە از حقوق کمتر از برابری با دیگر ملتها راضی نخواهیم شد. درحالیکە این حق طبیعی ماست، جهت تضمین آیندە ملت یکی از ملزومات کنونی هم بە حساب میآید.
ما همە دیدە و شنیدەایم کە در گذشتە چە بر سر ما آمدە است. درابتدای تأسیس دولت در عراق، در دورانی کە رژیمهای پی درپی این کشور در دست سنیها بود، دیدیم چگونە با ملت کرد تعامل کردند و بعد از بمباران شیمایی حلبچە و انفال مردم کردستان، چە بر سر ما آوردند. دربدری، قتل عام، ایجاد وحشت آن همە ناملایماتی کە ملت کرد با آن روبرو شد، بعد از سال ٢٠٠٣هم در حالی کە رژیم تغییر کرد، اما ما بعنوان یک ملت دوبارە تحت ستم قرار گرفتیم. دولت مالکی بودجە کردستان را مسدود کرد با اختلاف حقوقی بیش از حد با مرم کردستان تعامل کرد.
در اینصورت باید ما آیندەای روشن را برای ملت خود تضمین نماییم. در حالیکە آن همە ناملایمات و جنگ و قتلعام بر مردم ما تحمیل شد، هیچکس آنطور کە باید بە کمک ما نیامد. زمانی کە حلبچە شیمایی باران شد، زمانیکە انفال شدیم، کسی سریعا اعلام موضع یا تقاضای خلعیت صدام از قدرت را نکرد. اما وقتی دولت عراق کویت را اشغال کرد، همە جهانیان ازآن دفاع کردند، دولت عراق را از کویت بیرون کردند کە آن هم فرصتی را برای قیام بزرگ ما فراهم کرد.
با این حال، موضوع استقلال و تمامیت ارضی جهت تضمین آیندە ما بسیار مهم است. اگر ما صاحب کشوری مستقل و تمامیت ارضی میهن خویش باشیم، قوانین بینالمللی هم اینگونە مداخلات در كشور ما را قبول نخواهد کرد.
اکنون ما بخشی از دولتی دیگر هستیم کە نتوانستە است آنگونە کە باید اسقلال خود را حفظ نماید و از هر طرف در امور آن مداخلە میشود. اگر آنان نمیخواهند مستقل باشند، ما خواهان استقلال هستیم.
موضوع استقلال کردستان، مخالفت با هیچ کسی نیست، تنها موضوع رعایت کردن یک حق طبیعی است. همانطورکە گفتم خداوند این حق را بە ما عطا فرمودە و بر اساس قوانین بینالمللی هم حقی است کە باید در مورد ما هم بە اجرا گذاشتە شود.
ضمانت دولت کردستان این است کە هیچ دولتی بار دیگر جرأت حملە یا بمباران شیمایی و انفال و دربدری مردم کردستان را نخواهد داشت. میخواهیم بر اساس قوانین بینالملل ضمانتی داشتە باشیم. ما میخواهیم کشورهای جهان و جامعە بینالملل همچون دیگر ملل در چارچوب این قوانین حافظ ما هم باشند. نباید همیشە دعاکنان در انتظار برگزیدن نخست وزیری خوب باشیم. اگر نخست وزیر این دورە خوب باشد، برای دور دوم هم خوب باشد، بعداً چە؟ باید نظامی وجود داشتە باشد کە اجازە ندهد بار دیگر ملت کرد تحت ستم قرار بگیرد. باید سیستمی حاکم باشد کە کسی جرأت نداشتە باشد بار دیگر بە کردستان حملە نماید. این ضمانت هم در صورتی بوجود خواهد آمد کە با برگزاری رفراندم سریعا بە سوی استقلال پیش برویم و این قوانین بینالملل برای ما هم اجرا شدە و از حقوق و ملت ما حمایت نماید.
ما باید با آنچە در توان داریم از نیروی پیشمرگە حمایت نماییم، چون پیشمرگە در حال و آیندە تنها ضمانت حفظ کشور است.
در داخل هم باید متحد و دارای موضعگیری واحد باشیم. آنانی کە با ما هستند، همیشە برای آنان آغوشمان باز است. میخواهیم با همە احزاب سیاسی کردستان باهم این پروسە را بە پایان برسانیم. با در نظر گرفتن اختلافات، میخواهیم با هم باشیم. وقتی بە موضوعات میهنی میرسیم، باید همە منافع کوچک حزبی را کنار گذاشتە و بیشتر بە فکر منافع مردم و میهن خویش باشیم.
گفتە میشود آیا برای اجرای همەپرسی فعال کردن پارلمان لازم است. ابتدا میخواهم بگویم ما همچون پارت دمکرات کردستان بە هیچ وجە مخالف فعال کردن پارلمان نبودە و نیستیم. ما هم میخواهیم پارلمان دوبارە فعال شود، اما چە نوع پارلمانی؟ رئیس پارلمان و پارلمانی کە سرنوشت ملتی را تعیین میکند، نباید بعنوان رئیس فراکسیون یک حزب و بە اسم پارلمان تنها برای منافع حزبش فعالیت نماید. ما این را قبول نداریم.
آنچە همە احزاب میخواهند احتمالا مورد رضایت همە نباشد، اما آنچە ما خواستەایم و میخواهیم قبل از هر چیز منافع عالی ملت و میهن است. بە نظر ما پارلمان نمایندگی رسمی همە ملت کرد را بر عهدە دارد و خود هم از مردم رأی اعتماد گرفتە است. پارلمان مشروعیت خود را از ملت گرفتە است، همین ملت هم میتواند در مورد پارلمان حکم صادر کند.
مرجع مشروعیت ملت پیش از پارلمان است، اما با این حال هم علاقەمندیم پارلمان دوبارە فعال شود و در این مورد آنچە لازم است گفتە شدە است. پیشنهاداتی هم ارائە شدە است. در مورد این پیشنهادات هم با احزاب سیاسی بحث و تبادل نظر شدە است. اما بە هیچ وجە راضی نخواهیم شد جهت رضایت یک حزب سیاسی یا کسانی یا جهت حل مناقشات میان دو حزب و سە حزب آیندە و استراتژی یک ملت و یک کشور مورد سٶال قرار بگیرد. برای اینکە تنها بر حل مناقشات کوچک داخلی یک حزب متمرکز نشویم، اجازە نخواهیم داد و بە نظر ما قبل از هر چیز منافع عالی ملت و از همە مهمتر موضوع همهپرسی و استقلال مطرح است.
برای آن دستە از اعضای پارلمان کە دلسوزانە از فعال کردن پارلمان میگویند، باید بگوییم پارلمان با حضور اکثریت فعال میشود، در این صورت آنانی کە میخواهند پارلمان جهت مطرح کردن موضوع همەپرسی و استقلال فعال شود، ما آمادەایم کە با رأی اکثریت فعالیت خود را آغاز کند و هیئت رئیسە جدیدی برای پارلمان انتخاب شود. اما اینکە پارلمان در جهت حل مناقشات حزبی فعالیت نماید و سپس خود بە مشکل موضوع ملی و میهنی تبدیل شود، بە نظر ما این نوع پارلمان موفق نخواهد شد.
در همە کشورها انتخاب رئیس پارلمان و تقسیم وظایف از حقوق اعضای آن است. ما بر اساس توافق با دیگر احزاب سیاسی و برای مشارکت همە در کابینە دولت، امتیاز ریاست پارلمان را بە آنان دادیم.
آنان با استفادە از کرسیهایی کە در اختیار دارند، نمیتوانستد بە ریاست پارلمان برسند. پارت دمکرات کردستان با احتساب کرسیهایش اکنون هم بیش از همە احزاب در پارلمان حضور دارد و بر این اساس باید ریاست پارلمان در اختیار ما باشد.
اما وقتی کە پارت دمکرات قبول کرد بە خاطر منافع ملی و میهنی با توافق همە ریاست پارلمان بە یکی از احزاب واگذار شود و آن حزب از این منافع عدول کردە است، اکنون چگونە این امتیاز را گرفتە است، همانگونە از آن پس گرفتە میشود.
این بار باید ملت کرد خود در بارە سرنوشت خود تعیین تکلیف نماید کە چگونە انتخابات را برگزار میکند و بە سوی استقلال میرود. بار دیگر تأکید میکنم ملت کرد بیش از همە احزاب این موضوع را برعهدە دارد و لازم نیست دیگران بە نمایندگی مردم کردستان بانگ برافرازند. مردم کردستان بە طور مستقیم درمورد همهپرسی و سرنوشت آیندە خود رأی خواهند داد.
بارها میشنویم کە گویا یکی از جریانهای سیاسی یا در جایی یا منطقەای نظر مردم این است و مخالف است. من ضمن احترام بە مردم میگویم در این مناطق نظر مردم منحرف شدە است. نمیخواهیم این نظرات حزبی را بە رأی مردم عادی نسبت بدهیم.
بە نظر من مردم کردستان از این آگاهترند کە در سلیمانیە یا هر نقطە دیگری نظر هر کسی را رأی مردم بنامند. من میتوانم بەجای هر فرد ساکن کردستان بگویم کە رأی اکثریت مردم با استقلال کردستان است.
ما میبینیم برسر ما چە آوردند. در طول تاریخ و مخصوصا هنگامی کە با داعش روبرو شدیم، دیدیم همزمان با احترامی کە کشورها برای کردستان و نیروی پیشمرگە قائل هستند، این مقاومت در جامعە جهانی بە وجهەای برای ما تبدیل شدە است. همین شکست نظامها و سیاستهای خاورمیانە مخصوصا در عراق و سوریە نشان دادە است کە با این نظام سیاسی تا آخر موفق نخواهد شد. صد سال است همە روشهای حکومتداری پس از آزمایش شکست خوردەاند. تحمیل دوبارە نظامهای شکست خوردە، شکستهای دیگری را بە دنبال خواهد داشت.
هیچکدام از این نظامها موفق نبودەاند، همە روشهای حکومتداری در عراق آزمایش شدەاند، اما نتوانستەایم کشوری را بسازیم کە همە در آن احساس امنیت کنند. همە ملتهای گوناگون کە در این کشور ساکن هستند، بە همدیگر اعتماد داشتە باشند. اکنون عدم وجود اطمینان در میان جریانهای سیاسی عراق بیش از هر چیز بر همە تأثیرگذار است.
ما نمیتوانیم ابراز نظر یا یک تئوری سیاسی را تنها راە حل مشکلات معوقە کنونی خاورمیانە بدانیم. باید غیرتمندانە بە روشهای دیگر حل مشکلات بیاندیشیم.
یکی از این روشها هم بە نظر ما این است کە حق تعیین مسیر آیندە بە مردم واگذار شود و مردم سرنوشت آیندە خود را معلوم کند. بە همین خاطر است کە همچون ملت و مردم کردستان این تصمیم غیرقابل برگشت را گرفتەایم. تنها راهی کە در پیش داریم حرکت بە سوی استقلال است و همین راه را ادامە خواهیم داد.
امیدواریم مردم دیگر و ملیتهای دیگر، مخصوصا آنانی کە در کردستان ساکن هستند و میگویند همە ساکن کردستان هستند: عرب، ترکمن، کریستیان، کلدانی، آشوری، کورد و همە ادیان و مذاهب حق دارند در مورد سرنوشت کردستان بر اساس رأی تصمیم بگیرند. برای دیگر نقاط عراق هم باید خود آنان در مورد آیندە سیاسی خود تصمیم بگیرند. آنان خود میتوانند یکی از سیستمهای فدرالیزم، کنفدرالیزم، استقلال یا هرچە خودشان بخواهند انتخاب کنند.
اگر عراق یکپارچە باقی بماند یا بە روشهای دیگر از سوی مردم ادارە شود، ما خواهان بهترین روابط با مناطق دیگر عراق هستیم. میخواهیم با همسایگانمان، ایران، ترکیە، سوریە و عراق عالیترین روابط را داشتە باشیم. میخواهم این را هم بگویم همیشە گفتەایم کردستان میهنی تحت سلطە، محصور است و برای ارتباط با جهان هیچ راهی نداریم. این درست است، چون در طول تاریخ در عراق، ایران و ترکیە همیشە نشستهای مشترک حول منافع کردها برگزار شدە است. قبلا، پیش از تحولات چند سال گذشتە، این نشستها جهت پیشگیری از پیشرفت کردها بە سوی اهدافشان برگزار میشد.
اما ما در عراق از تغییر مرزهای بینالمللی سخن نخواهیم گفت، ما از تغییر مرزهای ایران، عراق، ترکیە و سوریە بحث نمیکنیم. ما از درست کردن مرزی دیگر میگوییم، مرز میان خاک کردستان با بخشهای دیگر عراق. در این صورت ما برای هیچکدام از کشورها تهدید نیستیم و نمیخواهیم با بخشهای دیگر عراق بە دشمن تبدیل شویم. همچنین میخواهیم بهترین روابط را با آنان داشتە باشیم. همچنانکە جناب رئیس بارزانی فرمودند: " خواستیم زیر یک سقف و در یک اتاق زندگی کنیم، اما آنان نمیتوانند برادری ما را بپذیرند، یکسانی ما برای آنان هضم نشد"، بە همین خاطر ماهم دنبالەروی و پست شدن را قبول نخواهیم کرد. میخواهیم همچون دو همسایە و یکسان با همدیگر باشیم.
ما میخواهیم بهترین روابط را با عراق داشتە باشیم. میخواهیم گفتگو با احزاب سیاسی و دولت عراق درمورد نحوە برگزاری همەپرسی و استقلال را پیش ببریم. میخواهیم بە عراقیها بگوییم همانطور کە حق شماست، حق ما هم هست از حقوقی یکسان با هم برخوردار باشیم. آرزومندیم با ما بسازند. ما گزینە جنگ را در پیش نمیگیریم. تنها یک گزینە داریم کە میخواهیم مستقل باشیم و در محیطی سرشار از آشتی و همزیستی بە استقلال برسیم.
طرف عراقی مورد محک قرار میگیرد و انتخاب با آنان است کە آیا با آشتی و صمیمیت با ما بە تفاهم میرسند؟ در غیر این صورت ناچاریم روشی دیگر را در پیش بگیریم کە امیدوارم آنطور نباشد. آنوقت حق ماست کە از خود دفاع بکنیم.
نمیخواهم بیش از این وقت شما را بگیرم، اما بە شما اطمینان میدهم کە این پروسە نە برای مزایدە سیاسی است نە تنها حرف و شعار است. باور بسیار محکمی داریم کە باید این طرح اجرا شود و اگر بخواهند جلو آن را بگیرند باز هم ادامە خواهیم داد. انشااللە امسال همەپرسی برگزار میگردد و نتیجە همەپرسی هم کە بدون شک استقلال است عملی خواهد شد و همە در کشور مستقل و آزاد زندگی خواهیم کرد.
از شما بسیار سپاسگزارم.