در آستانهی هجدهمین روز جنگ ترامپ از نزدیک بودن پایان درگیری سخن گفت
ترامپ میگوید اسرائیل به استفاده از سلاح هستهای متوسل نمیشود
همزمان با ورود جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به هجدهمین روز، واشنگتن از تشدید عملیات نظامی و آسیب گسترده به زیرساختهای نظامی ایران سخن میگوید، تهران هرگونه تماس تازه با فرستادهی ویژهی آمریکا را رد کرده و حملات متقابل در عراق، امارات، لبنان و ایران همچنان ادامه دارد.
در هجدهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، نشانههای تازهای از تشدید همزمان عملیات نظامی، فشار دیپلماتیک و ناامنی منطقهای نمایان شده است؛ تحولاتی که از واشنگتن و تهران تا بغداد، بیروت، ابوظبی و تنگهی هرمز را دربر گرفته و چشمانداز پایان درگیری را همچنان در هالهای از ابهام نگه داشته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه ۱۶ مارس ۲۰۲۶، در سخنانی در کاخ سفید گفت جنگ «بهزودی» پایان خواهد یافت و پس از آن جهان «آرامتر» خواهد شد. او گفت اگر آمریکا وارد عمل نمیشد، اکنون جهان با خطر یک جنگ اتمی و حتی جنگ جهانی سوم روبهرو بود. ترامپ با تکرار موضع خود دربارهی برنامهی هستهای ایران، هشدار داد اگر تهران به سلاح اتمی دست مییافت، در فاصلهای بسیار کوتاه آن را به کار میگرفت و منطقه را به سوی ویرانی میبرد.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین گفت ایالات متحده توانسته است همهی توان دریایی و پهپادی ایران را در تنگهی هرمز منهدم کند. او در توضیح سخنان خود افزود ایران ۲۲ شناور مینریز در اختیار داشته که همگی منهدم شدهاند. وی چهار روز پیش شمار این شناورها را ۳۱ فروند اعلام کرده بود. ترامپ با نمایش یک فروند بمبافکن «بی-۲ استیلث» آن را «تنها هواپیمایی» توصیف کرد که توان حمل ۲۰۰ هزار پوند بمب را دارد و گفت جهان پس از پایان این درگیریها به مکانی آرامتر تبدیل خواهد شد.
او در بخش دیگری از سخنانش بار دیگر از متحدان آمریکا، بهویژه اعضای ناتو، انتقاد کرد و گفت واشنگتن تریلیونها دلار برای حفاظت از دیگر کشورها هزینه میکند، اما زمانی که نوبت به دفاع از آمریکا میرسد، آنها حضور مؤثری ندارند. ترامپ همچنین تأکید کرد کشورهایی مانند چین و ژاپن باید قدردان آمریکا باشند، زیرا ایالات متحده امنیت مسیرهای دریایی حیاتی برای انتقال انرژی و تجارت آنها را تأمین میکند. او از استقرار نیروهای آمریکایی در ژاپن، کره جنوبی و آلمان نیز یاد کرد و گفت برخی متحدان حتی در وظایفی مانند پاکسازی مین هم مشارکت فعال ندارند.
همزمان با این مواضع، رئیسجمهوری آمریکا در اظهاراتی دیگر تأکید کرد اسرائیل به سلاح هستهای متوسل نخواهد شد. او در پاسخ به گمانهزنیهایی دربارهی امکان استفاده اسرائیل از سلاح اتمی در صورت گسترش جنگ با ایران گفت: «باور ندارم اسرائیل برای حل مشکلاتش به سلاح هستهای متوسل شود. اسرائیل هرگز چنین کاری نخواهد کرد.» ترامپ در همان نشست خبری گفت جنگ علیه ایران «با تمام قدرت» ادامه دارد و در جریان آن بیش از ۷ هزار هدف نظامی و تجاری در سراسر ایران هدف قرار گرفتهاند. به گفته او، توان پرتاب موشکهای بالیستیک ایران ۹۰ درصد و توان بهکارگیری پهپادها ۹۵ درصد کاهش یافته و بیش از ۱۰۰ شناور ایرانی از آغاز جنگ تاکنون غرق شدهاند. او همچنین گفت فقط در یک روز، سه مرکز اصلی تولید موشک و پهپاد در ایران هدف قرار گرفته است.
آمریکا بیش از ٦هزار و ٥٠٠ هدف را مورد حمله قرار داده است
سنتکام نیز در تازهترین گزارش خود ابعاد عملیات نظامی آمریکا علیه ایران را تشریح کرد. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد عملیات موسوم به «خشم حماسی» از ساعت ۹:۱۵ صبح روز ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به دستور مستقیم ترامپ آغاز شده و هدف اصلی آن «انهدام و از میان برداشتن کامل تأسیسات امنیتی ایران» بوده است. بر اساس این گزارش که آمار آن تا ۱۶ مارس جمعآوری شده، در طول ۱۶ روز نخست جنگ بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ حمله از سوی نیروهای آمریکایی انجام شده و بیش از ۷ هزار هدف مختلف مورد اصابت قرار گرفتهاند. به گفته سنتکام، بیش از ۱۰۰ کشتی و شناور ایرانی نیز در دریا نابود یا بهشدت آسیب دیدهاند.
سنتکام فهرست اهداف مورد حمله را نیز اعلام کرده که شامل مراکز فرماندهی و کنترل، پایگاههای اصلی سپاه پاسداران و مراکز اطلاعاتی آن، سامانههای یکپارچه پدافند هوایی، پایگاههای پرتاب و تولید موشکهای بالیستیک، کارخانههای ساخت پهپاد، کشتیها و زیردریاییهای نیروی دریایی ایران، سکوی پرتاب موشکهای ضدکشتی، سامانههای زمینبههوا، انبارهای پنهان مهمات و زیرساختهای پشتیبانی نظامی است.
در این گزارش تأکید شده که آمریکا در این عملیات از طیف گستردهای از توان هوایی، دریایی و زمینی خود بهره برده است؛ از جمله بمبافکنهای راهبردی «بی-۱»، «بی-۲» و «بی-۵۲»، جنگندههای نسل پنجم «اف-۲۲» و «اف-۳۵»، جنگندههای «اف-۱۵»، «اف-۱۶»، «اف-۱۸» و «ای-۱۰»، هواپیماهای جنگ الکترونیک، هواپیماهای اطلاعاتی، سوخترسانهای هوایی، بالگردهای «آپاچی»، ناوهای هواپیمابر هستهای، زیردریاییهای هستهای، ناوشکنهای موشکانداز و سامانههای پدافندی چون پاتریوت، تاد و هیمارس.
سنتکام مرگ ١٣ نظامی آمریکا را تأیید کرد
با وجود این حجم از عملیات، خود ارتش آمریکا نیز از تلفات و خسارات خبر داده است. تیم هاوکین، سخنگوی سنتکام، اعلام کرد از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تاکنون، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و نزدیک به ۲۰۰ نفر زخمی شدهاند؛ آماری که مجموع قربانیان آمریکا را به ۲۱۳ نفر رسانده است. به گفته او، بیشتر این مجروحان جراحات سطحی داشتهاند و ۱۸۰ نفر از آنها به محل مأموریت بازگشتهاند، اما حال ۱۰ نظامی وخیم توصیف شده است. سنتکام گفت این نیروها در پایگاههای آمریکا در کویت، عربستان سعودی، امارات، اردن، بحرین، عراق و اسرائیل هدف حملات ایران قرار گرفتهاند. همچنین یک مقام آمریکایی به رویترز گفته است ۱۲ فروند پهپاد پیشرفته «امکیو-۹» نیز در این جنگ سرنگون شدهاند؛ پهپادهایی که برای جمعآوری اطلاعات و نظارت هوایی در ارتفاع بالا و بهمدت بیش از ۲۷ ساعت به کار گرفته میشوند.
ایران هرگونه تماسی با آمریکا در مورد ازسرگیری مذاکرات را تكذیب کرد
در سوی دیگر، تهران هرگونه ازسرگیری تماس مستقیم با واشنگتن را تکذیب کرده است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز سهشنبه ۱۷ مارس ۲۰۲۶ در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، گزارشها درباره برقراری تماس تازه با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، را رد کرد و گفت آخرین ارتباط او با ویتکاف مربوط به پیش از تصمیم ترامپ برای حمله به ایران بوده است. عراقچی تأکید کرد هر ادعایی خلاف این، با هدف گمراهکردن بازار نفت و افکار عمومی منتشر میشود. این در حالی است که یک روز پیش، آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع از برقراری تماس مستقیم میان دو طرف در روزهای اخیر خبر داده بود.
اختلاف نظر در تصمیمگیری
در همین حال، فضای تصمیمگیری در واشنگتن نیز، بر اساس گزارش «انبیسی نیوز»، همچنان دوپاره است. این رسانه به نقل از شش منبع آگاه گزارش داده است که مقامات نظامی آمریکا چند گزینه را برای پایاندادن به جنگ یا گسترش آن به ترامپ ارائه کردهاند، اما او هنوز تصمیم نهایی نگرفته است. بر اساس این گزارش، بخشی از حلقه مشاوران کاخ سفید خواهان عقبنشینی و جلوگیری از آسیب بیشتر به اقتصاد جهانی و افزایش قیمت نفت هستند، در حالی که گروهی دیگر وضعیت کنونی را فرصتی طلایی برای کاستن از نفوذ منطقهای ایران میدانند. کارولاین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفته است برآورد اولیه از طول جنگ بین چهار تا شش هفته بوده و جنگ زمانی پایان مییابد که ترامپ تشخیص دهد اهداف محقق شدهاند.
اسرائیل همزمان به لبنان و ایران حمله میکند
در صحنهی میدانی، حملات هوایی اسرائیل نیز همچنان ادامه دارد. ارتش اسرائیل بامداد سهشنبه ۱۷ مارس اعلام کرد حملات گسترده و همزمانی را علیه زیرساختهای حکومتی ایران در تهران و همچنین مواضع حزبالله لبنان در بیروت آغاز کرده است. بر اساس اعلام تلآویو، نیروی هوایی اسرائیل چندین نقطه در تهران را هدف قرار داده و همزمان به پایگاهها و مراکز وابسته به حزبالله در پایتخت لبنان نیز حمله کرده است. ارتش اسرائیل تأکید کرده حملات علیه زیرساختهای نظامی حزبالله ادامه خواهد یافت.
در منطقه نیز حملات ایران و پیامدهای آن ادامه دارد. وزارت دفاع امارات روز سهشنبه ۱۷ مارس اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور با چند موج حملهی موشکی و پهپادی از خاک ایران مواجه شدهاند. به گفتهی ابوظبی، صدای انفجارهایی که در مناطق مختلف کشور شنیده شده ناشی از رهگیری موشکهای بالیستیک توسط پدافند هوایی و انهدام پهپادها بهدست جنگندهها بوده است. دولت فجیره نیز از وقوع آتشسوزی در یکی از مناطق صنعتی نفتی این امارت در پی حمله پهپادی خبر داد و گفت نیروهای آتشنشانی آتش را مهار کردهاند و این حادثه تلفات جانی نداشته است. این حملات پس از آن رخ داد که روز دوشنبه مقامهای ابوظبی اعلام کرده بودند بر اثر سقوط یک موشک یا قطعهای از آن بر روی یک خودروی غیرنظامی در منطقه «باهیه»، یک شهروند فلسطینی جان خود را از دست داده است.
ادامه و تشدید ناامنی در عراق
در عراق نیز ناامنی به سطح تازهای رسیده است. خبرنگار کوردستان۲۴ در بغداد گزارش داده در پی مجموعهای از حملات به سفارت آمریکا در منطقه سبز و هدف قرار گرفتن خانهای در منطقه الجادریه، وضعیت امنیتی پایتخت بهشدت متشنج شده و بسیاری از مسیرهای اصلی بسته شدهاند. بر اساس این گزارش، بین ۱۰ تا ۱۲ حمله موشکی و پهپادی به سفارت آمریکا انجام شده و همزمان خانهای در الجادریه با چهار موشک هدف قرار گرفته و بهطور کامل سوخته است. گفته میشود شش نفر در داخل این خانه حضور داشتهاند که دو نفر از آنان از فرماندهان ارشد گروههای مسلح و حشد شعبی بودهاند، اما هویت آنها هنوز بهطور رسمی اعلام نشده است. همچنین به فرماندهان حشد شعبی هشدار داده شده پایگاهها و محلهای سکونت خود را در پایتخت تخلیه یا جابهجا کنند، زیرا خطر ادامه حملات علیه آنها وجود دارد. یک منبع امنیتی نیز به خبرگزاری فرانسه گفته است بامداد سهشنبه سفارت آمریکا در بغداد هدف حمله تازهای با سه پهپاد و چهار موشک قرار گرفت و دستکم یکی از پهپادها در داخل محوطه سفارت سقوط کرد.