رئیس جمهورایران: آمریکا نمیتواند ایران را از روی نقشه حذف کند
تشدید تنشها در خاورمیانه؛ از تهدید به بستن تنگهی هرمز تا گسترش حملات نظامی
مقامات آمریکا، اسرائیل، ایران و ناتو، از تشدید درگیریها، تهدیدهای انرژیمحور و پیامدهای انسانی گسترده سخن میگویند
همزمان با افزایش تنشها، مقامات آمریکایی و اسرائیلی از ادامه و حتی گسترش عملیاتهای نظامی علیه ایران خبر میدهند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده است که نیروهای این کشور بهطور روزانه سامانههای موشکی و مراکز تولید سلاح در داخل ایران را هدف قرار میدهند و واشنگتن برای رسیدن به «آرامسازی»، راهبرد تشدید جنگ را دنبال میکند.
او تأکید کرده است: «گاهی لازم است سطح جنگ را افزایش دهید تا بتوانید شرایط را به سمت کاهش تنش هدایت کنید.»
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز ایران را «تهدیدی جدی برای جهان» خوانده و اعلام کرده است که کشورش با «قدرتی گسترده و ویرانگر» به حملات پاسخ خواهد داد. وی مدعی شده که ایران طی ۴۸ ساعت گذشته اهداف غیرنظامی و اماکن مقدس در قدس را هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل نیز از اجرای موجی جدید از حملات هوایی به تهران و اطراف آن خبر داده و اعلام کرده که مراکز فرماندهی، پایگاههای اطلاعاتی و تأسیسات تولید تسلیحات ایران را هدف قرار داده است.
در سطح بینالمللی، ناتو نیز بهطور مستقیم وارد معادله شده است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرده که ۲۲ کشور عضو این پیمان در همکاری با آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز مشارکت خواهند کرد.
او تأکید کرده که توان نظامی ایران تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه، اروپا و جهان محسوب میشود و اقدامات آمریکا برای هدف قرار دادن زیرساختهای نظامی ایران «ضروری» است.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از کندی واکنش برخی متحدان اروپایی انتقاد کرده و خواستار حمایت سریعتر از اقدامات واشنگتن شده است.
تهدید متقابل ایران؛ بستن کامل تنگهی هرمز
در مقابل، ایران هشدار داده است که در صورت حمله به زیرساختهای انرژی این کشور، پاسخ شدیدی خواهد داد.
فرماندهی نظامی ایران اعلام کرده که اگر تأسیسات برق هدف قرار گیرند، تنگه هرمز بهطور کامل بسته خواهد شد و هیچگونه تردد دریایی تا بازسازی این تأسیسات اجازه داده نخواهد شد.
با این حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، تأکید کرده که این گذرگاه دریایی برای همه کشورها باز است، «مگر کشورهایی که به ایران حمله میکنند.»
بر اساس دادههای موجود، تردد دریایی در تنگه هرمز به حدود ۵ درصد سطح پیش از آغاز درگیریها کاهش یافته است؛ موضوعی که نگرانیها درباره بحران جهانی انرژی را افزایش داده است.
ابعاد انسانی و خسارات زیرساختی در ایران
در کنار تحولات نظامی، گزارشها از وضعیت انسانی در ایران نیز نگرانکننده است.
مقامات ایرانی اعلام کردهاند که زیرساختهای آب و برق در سراسر کشور بهشدت آسیب دیده و دهها تأسیسات حیاتی از کار افتادهاند.
بر اساس اعلام هلال احمر ایران، تاکنون بیش از ۸۱ هزار مکان غیرنظامی از جمله خانهها، مدارس و مراکز درمانی آسیب دیدهاند و دستکم ۲۱۰ کودک جان خود را از دست دادهاند.
همچنین گزارشهایی از عملیات امداد برای بیرون کشیدن اجساد از زیر آوار در شهرهایی مانند اهواز و تبریز منتشر شده است.
چشمانداز بحران؛ خطر گسترش جنگ و بحران انرژی جهانی
تحولات اخیر نشان میدهد که درگیریها از سطح یک تقابل محدود فراتر رفته و به سمت یک بحران چندبعدی در حال حرکت است؛ بحرانی که ابعاد نظامی، اقتصادی و انسانی را همزمان دربر گرفته است.
تهدید به بستن تنگه هرمز – که مسیر انتقال حدود ۲۰ درصد نفت جهان است – میتواند به جهش شدید قیمت انرژی و بیثباتی گسترده در بازارهای جهانی منجر شود.
در چنین شرایطی، همزمانی راهبرد «تشدید نظامی» از سوی آمریکا و اسرائیل با تهدیدهای متقابل ایران، چشمانداز کاهش تنش را پیچیدهتر کرده و احتمال گسترش جنگ به سطحی منطقهای یا حتی فراتر را افزایش داده است.