با افزایش تنش برسر کنترل تنگهی هرمز بحران در خاورمیانه وارد فاز جدیدی شده است
گفتوگوی ترامپ و نخستوزیر بریتانیا دربارهی امنیت انرژی، هشدار جهانی آمریکا، افزایش حملات متقابل و نگرانی از تبعات اقتصادی جنگ
با ادامهی جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران، تحولات میدانی و سیاسی در خاورمیانه وارد مرحلهای حساستر شده است؛ همزمان با افزایش حملات متقابل، بحران در تنگهی هرمز، جهش قیمت نفت و هشدارهای بینالمللی، نگرانیها از گسترش دامنهی جنگ و تأثیرات آن بر اقتصاد جهانی شدت گرفته است.
در تازهترین تحولات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگوی تلفنی با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، بر ضرورت فوری بازگشایی تنگهی هرمز تأکید کرده است. دو طرف این گذرگاه راهبردی را عامل کلیدی در حفظ ثبات بازار جهانی انرژی دانسته و نسبت به پیامدهای تداوم اختلال در آن هشدار دادهاند.
این در حالی است که تنشها در حوزهی انرژی بهطور مستقیم بر بازارهای جهانی تأثیر گذاشته و قیمت نفت روندی صعودی به خود گرفته است؛ بهگونهای که بهای نفت برنت از ۱۱۳ دلار در هر بشکه عبور کرده و نفت خام آمریکا نیز به بیش از ۱۰۰ دلار رسیده است. کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم جنگ و نااطمینانیها، قیمتها ممکن است بیش از این افزایش یابد.
همزمان، آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است که اقتصاد جهانی در پی تشدید تنشها در خاورمیانه با تهدیدی جدی مواجه شده است. به گفتهی این نهاد، آسیب به زیرساختهای انرژی در منطقه و محدودیت در تردد از تنگهی هرمز میتواند بحران عرضهی سوخت را بهویژه در آسیا تشدید کند.
در بعد امنیتی، حملات متقابل همچنان ادامه دارد. ارتش اسرائیل از زخمی شدن دستکم هفت نظامی خود در جنوب لبنان خبر داده که در پی حملات پهپادی و درگیریهای میدانی رخ داده است. همزمان حزبالله نیز اعلام کرده حملاتی را علیه مواضع اسرائیل انجام داده است.
از سوی دیگر، اسرائیل به نقص فنی در سامانههای دفاع هوایی خود اذعان کرده و اعلام کرده است که در جریان حملات اخیر، برخی موشکهای ایرانی موفق به عبور از سامانههای دفاعی شدهاند. در نتیجهی این حملات، بیش از ۱۵۰ نفر در جنوب اسرائیل زخمی شدهاند.
در سطح منطقهای، کشورهای حوزهی خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات، کویت و بحرین اعلام کردهاند که دهها موشک و پهپاد ایرانی را رهگیری و منهدم کردهاند. این کشورها تأکید کردهاند که سامانههای پدافندی آنها در حالت آمادهباش کامل قرار دارد.
در همین حال، گزارشهایی از کشته شدن یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در حملهای هوایی به شهر شیراز منتشر شده است.
در سطح سیاسی، وزارت خارجهی آمریکا با صدور هشدار فوری از شهروندان خود در سراسر جهان، بهویژه در خاورمیانه، خواسته است نهایت احتیاط را رعایت کنند و نسبت به احتمال هدف قرار گرفتن منافع و مراکز آمریکایی هشدار داده است.
همزمان، دونالد ترامپ بار دیگر با تعیین ضربالاجل ۴۸ ساعته از ایران خواسته است تنگهی هرمز را بهطور کامل بازگشایی کند و هشدار داده در غیر این صورت زیرساختهای انرژی ایران هدف قرار خواهند گرفت. در مقابل، مقامات ایرانی نیز تهدید کردهاند در صورت اجرای این تهدیدها، تنگهی هرمز را بهطور کامل خواهند بست.
در همین چارچوب، تنشهای سیاسی داخلی آمریکا نیز تحت تأثیر این بحران قرار گرفته و ترامپ شروط سختگیرانهای برای هرگونه توافق با دموکراتها مطرح کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد بحران خاورمیانه به عرصهی سیاست داخلی آمریکا نیز کشیده شده است.
مجموع این تحولات نشان میدهد جنگ جاری اکنون تنها به یک رویارویی نظامی محدود نمیشود، بلکه به بحرانی چندبعدی در حوزههای امنیتی، اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است؛ بحرانی که با محوریت تنگهی هرمز، اکنون به یکی از مهمترین تهدیدها برای ثبات منطقه و اقتصاد جهانی بدل شده و چشمانداز پایان آن همچنان نامشخص است.