گزارش صندوق بین‌المللی پول؛ سایه سنگین تنش‌های خاورمیانه بر اقتصاد جهانی

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در گزارشی تکان‌دهنده، هشدار داد که تداوم درگیری‌های نظامی در منطقه خاورمیانه، بار سنگینی بر دوش اقتصاد جهانی گذاشته و بخش‌های حیاتی انرژی، تجارت، زنجیره تأمین و بازارهای مالی را با بحرانی جدی روبرو کرده است.

این گزارش امروز، سه‌شنبه ۳۱ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد و بر طبق تحلیل این نهاد بین‌المللی، این مناقشه به عنوان یک "شوک جهانی نابرابر" عمل می‌کند که از سه مسیر اصلی نوسانات شدید در نرخ انرژی، اختلال در تجارت بین‌الملل و بی‌ثباتی در بازارهای مالی، ثبات اقتصادی دنیا را تهدید می‌کند.

بحران در حمل‌ونقل و زنجیره تأمین

صندوق بین‌المللی پول تأکید کرد که توقف در عرضه انرژی خطرناک‌ترین جنبه این بحران است. همچنین تغییر مسیر کشتی‌های تجاری نه تنها باعث افزایش سرسام‌آور هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه شده، بلکه زمان تحویل کالاها را نیز به شکل قابل توجهی طولانی‌تر کرده است. در همین حال، لغو یا اختلال در پروازهای تجاری در قطب‌های هوایی حوزه خلیج فارس، آسیب مضاعفی به بازرگانی جهانی وارد نموده است.

امنیت غذایی در خطر است

یکی از نگران‌کننده‌ترین بخش‌های این گزارش، مربوط به بخش کشاورزی است. با توجه به اینکه یک‌سوم کودهای شیمیایی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کنند، اختلال در این مسیر ترانزیتی خطر جهش قیمت مواد غذایی را به شدت افزایش داده است. صندوق هشدار داد که اگر این درگیری‌ها با همین شدت ادامه یابد، جهان باید خود را برای موج جدیدی از تورم افسارگسیخته و کاهش نرخ رشد اقتصادی آماده کند.

این هشدارهای صریح در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های نظامی در منطقه به اوج خود رسیده است. از تاریخ ۲۸ فوریه، با آغاز حملات گسترده و زنجیره‌ای ایالات متحده و اسرائیل به اهدافی در داخل خاک ایران، ثبات منطقه و به تبع آن امنیت اقتصادی جهان در وضعیتی بی‌سابقه و متزلزل قرار گرفته است.