آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار ازسرگیری همکاری ایران شد

مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین. 5 ژوئن 2026 - عکس: رویترز
مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین. 5 ژوئن 2026 - عکس: رویترز

اربیل (کوردستان۲۴)- رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، امروز دوشنبه ۸ ژوئن از ایران خواست تا «تعامل» با آژانس را از سر بگیرد تا بازرسی‌ها از سایت‌هایی که یک سال پیش توسط ایالات متحده و اسرائیل بمباران شدند، از سر گرفته شود. واشینگتن در تلاش بود تا در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قطعنامه‌ای در این مورد تصویب کند.

ایران هنوز آژانس را در مورد سرنوشت سایت‌های هسته‌ای بمباران شده یا وضعیت مواد هسته‌ای ذخیره شده در آن سایت‌ها، از جمله اورانیوم غنی شدهٔ تا سطح نزدیک به سلاح، مطلع نکرده است.

اگرچه بمباران‌ها تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم را نابود کردند یا خسارت سنگینی به آن‌ها وارد آوردند، اما گمان می‌رود بخش قابل‌توجهی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا از آسیب مصون مانده باشد. این ذخایر شامل اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد نیز می‌شود؛ سطحی که فاصله چندانی با غنای حدود ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد.

همچنین گزارش شده که کانال ارتباطی میان طرف‌ها «قطع شده است.»

گروسی در اولین روز از نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: «بسیار مهم است که ما ارتباط را از سر بگیریم.»

او در بیانیه کتبی جداگانه‌ای به هیئت مدیره، با استفاده از اصطلاحی که شامل بازرسی‌ها نیز می‌شود، افزود: «من از ایران می‌خواهم که به طور سازنده با آژانس تعامل کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمان‌ها در ایران تسهیل شود.»

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برخی بازرسی‌ها را در سایت‌هایی که بمباران نشده بودند انجام داده است، اما آنها را به دلایل ایمنی و حملات نظامی مجدد در ماه فوریه به حالت تعلیق درآورد. از آن زمان، آژانس فقط از نیروگاه هسته‌ای فعال ایران در بوشهر بازرسی کرده است.

گروسی پس از سخنرانی خود در هیئت مدیره، در یک کنفرانس خبری گفت: «من تماس‌های پراکنده‌ای با وزیر امور خارجه و دیگران دارم، اما کانال ارتباطی اساساً قطع شده است.»

هم‌زمان، ایالات متحده با پشتیبانی رسمی بریتانیا، فرانسه و آلمان، تلاش می‌کند هیئت مدیره را متقاعد کند تا در اواخر این هفته قطعنامه‌ای را تصویب کند که ایران را ملزم می‌سازد «بدون تأخیر» اطلاعات دقیقی درباره سایت‌های بمباران‌شده و ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود ارائه دهد.

دیپلمات‌ها انتظار دارند این پیش‌نویس، همانند قطعنامه مشابهی که در ماه نوامبر با حمایت گسترده تصویب شد، با اکثریت قاطع آرا به تصویب برسد. با این حال، چنین اقدامی می‌تواند مذاکرات جاری میان ایالات متحده و ایران را پیچیده‌تر کند؛ مذاکراتی که با هدف تمدید آتش‌بس و فراهم کردن زمینه گفت‌وگوهای گسترده‌تر درباره موضوعاتی از جمله برنامه هسته‌ای ایران در جریان است.

 

هشدار تهران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از طریق پلتفرم ایکس خود با اشاره به پیش‌نویس قطعنامه و این واقعیت که ایالات متحده تأسیسات هسته‌ای را بمباران کرده است، گفت: «مسئولیت یک عمل غیرقانونی بین‌المللی بر عهده مرتکب آن است و نمی‌توان آن را به قربانی منتقل کرد. شورا نباید برای تبرئه کسانی که این حملات را انجام داده‌اند، مورد استفاده قرار گیرد.»

ایران از قطعنامه‌های قبلی شورا علیه خود خشمگین بوده و معمولاً با تشدید فعالیت‌های هسته‌ایش یا کاهش همکاری با آژانس پاسخ داده است.

نمایندگی ایران افزود: «شورا باید در آینده احتیاط کند. اجبار و رویارویی منجر به همکاری نمی‌شود، بلکه چشم‌انداز یک راه‌حل دیپلماتیک را تضعیف می‌کند.» اسرائیل و ایران اواخر یکشنبه و دوشنبه به تبادل حملات نظامی پرداختند که باعث شد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از هر دو طرف بخواهد «فوراً آتش‌بس کنند.»

ترامپ امروز یکشنبه در اظهاراتی به فایننشال تایمز، پس از پرتاب موشک‌های ایران به اسرائیل، گفت: «این هیچ تاثیری بر توافق (با ایران) نخواهد داشت.»

رویترز/ب.ن