هشدار تند واشینگتن به پکن؛ تقابل اقتصادی در زمین ایران
جیمیسون گریر، نماینده تجاری ایالات متحده آمریکا، هشدار داد که هرگونه همکاری چین با ایران که به منافع واشینگتن لطمه بزند، با "پیامدهای وخیمی" روبرو خواهد شد و روابط میان پکن و واشینگتن را بیش از پیش پیچیده خواهد کرد.
جیمیسون گریر، جمعه، ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ (۱۰ آوریل ۲۰۲۶) در گفتگو با شبکه CNBC اظهار داشت که ایالات متحده به دنبال برقراری رابطهای پایدار با چین است و خاطرنشان کرد که اهداف بنیادین اقتصادی دو کشور تفاوتهای فاحشی با یکدیگر دارند. او گفت: اگر چین به گونهای در امور ایران مداخله کند که منافع آمریکا را به خطر اندازد، اوضاع قطعاً متشنج خواهد شد؛ لذا مسئولیت پیشگیری از چنین سناریوهایی بر عهده چین است.
این اظهارات در حالی بیان میشود که قرار است ماه آینده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در سفری مهم به پکن با شی جینپینگ دیدار کند. گریر، با وجود ابراز خوشبینی نسبت به این دیدار، یادآور شد که این نشست تنها یک سال پس از اعمال تعرفههای گمرکی سنگین واشینگتن بر تجارت جهانی صورت میگیرد.
ریشههای نگرانی آمریکا
از دیدگاه اقتصادی، واشینگتن پکن را دارنده کارتهای بازی قدرتمندی میبیند که تهدیدی مستقیم برای منافع ایالات متحده محسوب میشوند.
بزرگترین نگرانی آمریکا، تداوم خرید نفت ایران توسط چین با استفاده از "یوآن" به جای دلار است؛ اقدامی که میتواند جایگاه جهانی دلار را تضعیف کند.
این در حالیست کە چین از طریق پروژه "یک کمربند، یک راه" به دنبال تسلط بر بنادر و خطوط راه آهن ایران است که علاوه بر جنبه اقتصادی، قدرت لوجستیکی آمریکا در منطقه را محدود میکند.
نگرانی دیگە آمریکا، استقلال تکنولوژیک ایران است. تأمین زیرساختهای 5G، سیستمهای نظارتی و هوش مصنوعی برای ایران توسط چین، به تهران کمک میکند تا از بند تحریمهای آمریکا رها شده و به خودکفایی تکنولوژیک برسد.
میراث اقتصادی ایران؛ رقابت در پساجنگ ۴۰ روزه
پس از جنگ ۴۰ روزه، به نظر میرسد دو قدرت جهانی در حال بهرهبرداری از خلأ ناشی از تضعیف قدرت مرکزی یا فروپاشی اقتصادی در ایران هستند:
واشینگتن تلاش میکند از طریق فشار تحریمها، ایران را بر اساس شروط خود به بازارهای جهانی بازگرداند.
از طرفی دیگر، پکن با تکیه بر قرارداد ۲۵ ساله، به دنبال سرمایهگذاری گسترده در میدانهای نفتی و تسلط بر منابع انرژی و بازار مصرف ایران است و در مقابل، نقش چتر حمایتی سیاسی را برای این کشور ایفا میکند.
در واقع، هشدار جیمیسون گریر، نشاندهنده آن است که آمریکا اجازه نخواهد داد چین به تنهایی از "کیک اقتصادی" ایران بهرهمند شود و هرگونه حرکت پکن در این مسیر را با واکنش تند تجاری پاسخ خواهد داد.