آفتاب در خدمت توسعه؛ کوردستان یکی از مستعدترین نقاط برای بهره‌برداری از انرژی خورشیدی

هزاران خانوار در شهرهای بزرگ و مناطق روستایی به سیستم‌های فتوولتائیک روی آورده‌اند
هزاران خانوار در شهرهای بزرگ و مناطق روستایی به سیستم‌های فتوولتائیک روی آورده‌اند

در حالی که دهه‌هاست صدای ممتد ژنراتورهای دیزلی به بخشی جدایی‌ناپذیر از اتمسفر شهرهای اقلیم کوردستان تبدیل شده‌بود، اکنون پارادایم جدیدی در حال شکل‌گیری است. شهروندان اقلیم با عبور از وابستگی به سوخت‌های فسیلی، به دنبال استقلال انرژی بر روی پشت‌بام‌های خود هستند. 

دولت اقلیم کوردستان اخیراً با اجرای "پروژه روناکی" گام مهمی برای حل پایداری معضل برق برداشته است. هدف اصلی این پروژه، تأمین برق ۲۴ ساعته از طریق مدرن‌سازی شبکه، نصب کنتورهای هوشمند و کاهش اتلاف انرژی است. روناکی، در واقع زیرساختی را فراهم می‌کند که در آن مصرف برق به دقت مانیتور شده و راه برای ادغام منابع انرژی تجدیدپذیر هموارتر می‌شود. این پروژه با ایجاد یک شبکه پایدار، بستری فراهم کرده تا سیستم‌های هوشمند خورشیدی خانگی بتوانند با راندمان بالاتری به شبکه متصل شوند.

انقلاب پنل‌های خورشیدی؛ فراتر از یک انتخاب لوکس

اگرچه پروژه روناکی به دنبال تثبیت شبکه سراسری است، اما آنچه میان مردم به یک "تب گرم" تبدیل شده، نصب پنل‌های خورشیدی است. طبق آمارهای غیررسمی و روند رو به رشد ثبت‌نام‌ها در وزارت برق، هزاران خانوار در شهرهای بزرگ و مناطق روستایی به سیستم‌های فتوولتائیک روی آورده‌اند.

چرا خورشید انتخاب اول است؟

علیرغم بهبودها با پروژه روناکی، بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند با داشتن پنل‌های شخصی، نگران نوسانات شبکه نباشند.

اکنون دولت اقلیم کوردستان، سیاست "نِت‌مترینت - Net Metering " را اجرا می‌کند کە یکی از مترقی‌ترین قوانین منطقه است؛ به طوری که اگر خانه‌ای بیش از نیاز خود برق تولید کند، کنتور هوشمند مازاد آن را به شبکه سراسری تزریق کرده و از مبلغ قبض ماهانه کسر می‌کند.

اقلیم کوردستان با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال و شدت تابش استاندارد، یکی از مستعدترین نقاط منطقه برای بهره‌برداری از انرژی خورشیدی است.

تحلیل اقتصادی؛ بازگشت سرمایه در قلب بحران

برای یک روزنامه‌نگار، اعداد گویاترین بخش داستان هستند. هزینه نصب یک سیستم ۵ کیلوواتی در کوردستان که می‌تواند نیازهای اساسی یک خانه (کولر، یخچال و روشنایی) را تأمین کند، بین ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ دلار است. در نگاه اول شاید این رقم بالا به نظر برسد، اما با حذف هزینه‌ی "آمپر"های گران‌قیمت ژنراتورهای محلی که گاهی به ۱۰۰ دلار در ماه می‌رسد، این هزینه در کمتر از ۵ سال مستهلک می‌شود. با توجه به عمر ۲۵ ساله پنل‌ها، شهروندان عملاً ۲۰ سال برق رایگان دریافت می‌کنند.

از مزارع تا پشت‌بام‌ها

استفاده از انرژی خورشیدی تنها محدود به خانه‌ها نیست. در بخش کشاورزی، صدها چاه آب که پیش‌تر با گازوئیل کار می‌کردند، اکنون به پمپ‌های خورشیدی مجهز شده‌اند. این تغییر نه تنها هزینه‌ی تولید محصولات کشاورزی را کاهش داده، بلکه به حفظ محیط زیست نیمه‌خشک منطقه نیز کمک شایانی کرده است.

اقلیم کوردستان عراق در حال تجربه‌ی یک گذار تاریخی است. پیوند میان طرح‌های مدرن دولتی مانند پروژه روناکی و رغبت عمومی به انرژی خورشیدی، نشان‌دهنده بلوغ اقتصادی و زیست‌محیطی در این منطقه است.