عدم اشارهی ایران به توقف غنیسازی اورنیوم احتمال بازگشت به گزینهی نظامی را افزایش داده است
تنشها میان واشنتن و تهران در حال تشدید است
در پی رد پیشنهاد جدید تهران توسط دونالد ترامپ به دلیل تداوم غنیسازی اورانیوم، مارکو روبیو از آمادگی برای افزایش فشارها خبر داد؛ همزمان گزارشها از توقف گستردهی نفتکشهای ایرانی در آبهای آزاد حکایت دارند.
روزنامهی «نیویورک تایمز» روز سهشنبه ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ (۸ اردیبهشت ۱۴۰۵)، به نقل از دو مقام بلندپایهی آمریکایی فاش کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مخالفت صریح خود را با پیشنهاد جدید ایران که از طریق پاکستان به واشنتن ارسال شده بود، اعلام کرده است.
بر اساس این گزارش، پیشنهاد مذکور بر بازگشایی تنگهی هرمز و لغو تحریمها تمرکز داشته، اما به مسئلهی کلیدی توقف غنیسازی اورانیوم و سرنوشت ذخایر غنیسازیشدهی تهران اشارهای نکرده است.
در همین راستا، دونالد ترامپ روز دوشنبه ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ (۷ اردیبهشت ۱۴۰۵)، نشست ویژهای را با اعضای دولت خود برای بررسی سناریوهای احتمالی، از جمله گزینهی نظامی، برگزار کرد. این در حالی است که دور دوم مذاکرات برنامهریزیشده در اسلامآباد، به دلیل عدم تمایل تهران به گفتوگوی مستقیم با مقامات واشنتن، لغو شده است.
تاکید مارکو روبیو بر تغییر از درون و فشارهای بیسابقه
مارکو روبیو، وزیر امور خارجهی آمریکا در گفتوگو با شبکهی «فاکس نیوز»، سطح تحریمها و فشارهای کنونی بر ایران را «فوقالعاده» توصیف کرد و اظهار داشت که واشنتن توان افزایش این فشارها را دارد.
وی با اشاره به اینکه ایرانیها به دنبال راهی برای خروج از بحران کنونی هستند، تصریح کرد که هرگونه تغییر رژیم در ایران باید لزوماً از داخل این کشور منشأ بگیرد و نه از خارج.
وزیر امور خارجهی آمریکا همچنین تنگهی هرمز را به یک «سلاح هستهایِ اقتصادی» تشبیه کرد که تهران سعی دارد از آن علیه جهان استفاده کند.
مارکو روبیو تاکید کرد که محاصرهی دریایی آمریکا تنها شامل کشتیرانی ایران است، زیرا اجازه داده نخواهد شد تهران از یک سیستم غیرقانونی برای باجگیری و کنترل این آبراه راهبردی بهرهبرداری کند.
بحران در صادرات نفت و توقف نفتکشها
همزمان با بنبست سیاسی، خبرگزاری «بلومبرگ» در گزارشی با استناد به تصاویر ماهوارهای اعلام کرد که تعداد زیادی از نفتکشهای غولپیکر ایرانی در نزدیکی بندر چابهار متوقف شدهاند. این گزارش حاکی از آن است که حدود ۱۵۵ میلیون بشکه نفت خام ایران در حال حاضر بر روی آبها سرگردان است.
کارشناسان هشدار میدهند که به دلیل پر شدن ظرفیت انبارها و تأثیر تحریمهای آمریکا در جلوگیری از رسیدن محمولهها به مشتریان، ایران ممکن است مجبور شود بخشی از تولید نفت خود را بهطور کامل متوقف کند. این وضعیت نشاندهندهی کارایی فشارهای اقتصادی واشنتن در فلج کردن شریانهای مالی تهران است.
با وجود فضای متشنج، شبکهی «سیانان» به نقل از منابع آگاه گزارش داد که میانجیگران بینالمللی تلاشهای خود را برای نزدیک کردن دیدگاههای تهران و واشنتن متمرکز کردهاند. به گفتهی این منابع، با وجود سایهی سنگین جنگ، طرفین لزوماً آنقدر که به نظر میرسد از یکدیگر دور نیستند و چند روز آینده برای تعیین تکلیف توافق یا رویارویی، «سرنوشتساز» خواهد بود.