زیارت سالانه ایزدیان؛ جلوهای از ایمان، میراث و وحدت
اربیل (کوردستان۲۴) ـ هزاران ایزدی در باعدری در استان دهوک برای انجام زیارت سالانه «حاجی علی» گرد هم آمدند و آیینهای مذهبی چند صد ساله، سنتهای کوردی-ایزدی و پیوندهای قوی اجتماعی را به نمایش گذاشتند.
صدای دف، بوی عود و لباسهای سنتی رنگارنگ، شور و شوق بسیاری به منطقه باعدری بخشیده بود.
زیارت سالانه «حاجی علی» یک مراسم مذهبی بهاری است و در جریان آن زائران از مناطق مختلف، با نواختن سازهای سنتی در حرم «حاجی علی» سنتهای مذهبی و میراث فرهنگی خود را گرامی میدارند.
خِیرِی فقیر خدیر، متولی زیارتگاه باعدری، جزئیات این مراسم را شرح داد و بر اهمیت تاریخی آن تأکید کرد.
او گفت: «مانند هر سال، ما زیارت بهاری خود را انجام دادیم. در آستانه زیارت، گنبدهای زیارتگاه تزئین و پرچمهای آن برافراشته میشوند. در همان روز خوراک مخصوص (سماتا حاجی علی) تهیه و بین شرکتکنندگان توزیع میشود. این یکی از سنتهای مهم ما است که از اجدادمان به ارث رسیده است.»
این مراسم منعکسکننده ابعاد قوی معنوی و اجتماعی ایزدیها است و در هم تنیدگی دین، فرهنگ عامه و زندگی اجتماعی را نشان میدهد.
زنان نقش محوری در این مراسم دارند
نقش زنان ایزدی به ویژه در مراسمهای مذهبی آنها قابل توجه است. مطابق با سنتهای دیرینه محلی، خانوادهها در باعدری غذاهای ویژه را برای ضیافت زیارت آماده میکنند و زنان در زیارتگاه جمع میشوند تا به توزیع غذا کمک کنند.
هَیفا جانگیر، یکی از شرکتکنندگان، گفت که زنان این منطقه هر ساله به طور فعال در تهیه غذای مخصوص زیارت مشارکت میکنند.
او گفت: «ما، به عنوان زنان منطقه، برای زیارت و جشن حاجی علی، غذای ویژه تهیه میکنیم. این غذا در حرم تهیه و بین همه توزیع میشود. حضور ما در اینجا نشان دهنده ارادت ما به دین و فرهنگمان است.»
لباسهای سنتی و غرور فرهنگی
یکی از چشمگیرترین صحنهها در طول زیارت، حضور شرکتکنندگان جوانی بود که با افتخار لباسهای سنتی کوردی-ایزدی پوشیده بودند.
لیلان امیر، در حالی که لباسهای سنتی پوشیده بود، از شرکت در این جشن در کنار دوستانش ابراز خوشحالی کرد.
او گفت: «من بسیار خوشحالم که امروز با دوستانم اینجا هستم و لباسهای اصیل خودمان را پوشیدهایم. به این ترتیب، زیارت خود را جشن میگیریم. امیدوارم این سنت هر ساله ادامه یابد تا بتوانیم فرهنگ خود را زنده نگه داریم.»
این مراسم با آئینهای اجتماعی، رقصهای سنتی و تجدید پیوندهای اجتماعی به پایان رسید و نقش زیارت را به عنوان یک رویداد سالانه که همبستگی و وحدت درونی را در جامعه ایزدی در طول فصل بهار تقویت میکند، برجسته کرد.
ب.ن