فراخوان شهروندان موصل برای بازگشت کوردها

آمارهای رسمی از کاهش جمعیت کوردها در مرکز موصل به کمتر از ۱۰ درصد حکایت دارد؛ موضوعی که موجب نگرانی شهروندان عرب شده و آن‌ها خواستار بازگشت همسایگان کورد خود برای احیای بافت اجتماعی شهر هستند.

پس از سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۱-۱۳۸۲)، توازن جمعیتی در استان نینوا به‌عنوان دومین استان بزرگ عراق، دستخوش تغییرات گسترده‌ای شده است. طبق آمارهای مربوط به پایش جوامع در عراق، بیش از نیمی از ساکنان کورد در مرکز شهر موصل، خانه‌های خود را ترک کرده و به اقلیم کوردستان پناه برده‌اند. در حال حاضر، جمعیت کوردها در این شهر تنها بین ۷ تا ۹ درصد تخمین زده می‌شود.

تلاش برای احیای هویت چندفرهنگی موصل

موصل که پیش‌تر به "شهر پیامبران" شهرت داشت، اکنون با خلاء حضور کوردها مواجه است. ساکنان فعلی شهر، به‌ویژه شهروندان عرب، با ابراز دلتنگی برای دوران همزیستی مسالمت‌آمیز، بر ضرورت بازگشت آوارگان و مهاجران تاکید دارند.

عماد حسن، یکی از کسبه‌ی کورد در مرکز موصل، درباره‌ی این وضعیت می‌گوید: "در گذشته جمعیت کوردها در برخی مناطق به ۹۰ درصد می‌رسید، اما اکنون این رقم به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته است. ما صمیمانه امیدواریم کوردها به شهر بازگردند، زیرا حضور همسایگان و هم‌زبانان ما در اینجا، شرایط زندگی و پیوندهای اجتماعی را تقویت می‌کند."

مطالبات شهروندان عرب برای بازگشت همسایگان کورد

تأثیر مهاجرت کوردها تنها محدود به این جامعه نبوده و شهروندان عرب نیز از خالی شدن محله‌ها از همسایگان قدیمی خود ابراز نگرانی می‌کنند. 

زنون یونس، شهروند عرب ساکن موصل، با اشاره به پیوندهای عمیق برادری میان طیف‌های مختلف می‌گوید: "تمامی دوستان و همسایگان من به اقلیم کوردستان رفته و در شهرهای دهوک، اربیل، مناطق "کَلَک" و "بَردَرَش" ساکن شده‌اند. آنان برادران ما هستند و من از آن‌ها می‌خواهم به موصل بازگردند؛ آرزو می‌کنم آن روزهای خوش همزیستی دوباره تکرار شود."

همچنین حسین عباس، از بازاریان موصل، بر هویت فراگیر این شهر تاکید کرده و اظهار می‌دارد: "موصل متعلق به همه‌ی گروه‌ها اعم از کورد، شبک، ترکمن و عرب است. ما همه برادر هستیم و خواستار بازگشت تمامی کسانی هستیم که به هر دلیلی شهر را ترک کرده‌اند."

تداوم هویت کوردی در محله‌های موصل

علی‌رغم کاهش چشمگیر جمعیت، متمایزه‌های فرهنگی و هویت کوردی همچنان در بسیاری از محله‌های قدیمی و نوساز شهر مشهود است. در کرانه‌ی چپ موصل، محله‌هایی نظیر بازار نبی، بازار کوردها، عطشانه، جزایر، آرپچیا، شیخان و کرامه و در کرانه‌ی راست، محله‌های فاروق، نجار و چندین منطقه‌ی دیگر همچنان به‌عنوان کانون‌های تاریخی حضور کوردها شناخته می‌شوند.