هشدار ترامپ دربارهی پاسخ دهبرابری به ایران
تهران بر واکنش عملی به حملات آمریکا تأکید کرد
در پی تشدید تنشهای نظامی میان واشینگتن و تهران و تبادل آتش در منطقه، دونالد ترامپ از نابودی توان فرماندهی ایران سخن گفت و در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی ایران بر پاسخ قاطع و عملی به اقدامات ایالات متحده تأکید کردند.
فضای سیاسی و نظامی منطقه، روز چهارشنبه ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۷ تیر ۱۴۰۵)، با اظهارات تند مقامات ارشد ایالات متحده و ایران و همچنین واکنشهای بینالمللی به اوج خود رسید. این تحولات در حالی صورت میگیرد که گزارشهای میدانی از وقوع درگیریهای گسترده میان نیروهای دو کشور حکایت دارند.
هشدار ترامپ در آنکارا و وضعیت ناتوانسازی نظامی ایران
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در پایان نشست سران ناتو در آنکارا، طی یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد که نیروهای آمریکایی توان نظامی و فرماندهان ارشد ایران را از بین برده و تمامی هواپیماهای این کشور را منهدم کردهاند. وی با ابراز موفقیتآمیز بودن نشست ناتو و قدردانی از رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، اظهار داشت که واشینگتن همچنان بزرگترین مشارکتکنندهی ناتو باقی خواهد ماند.
دونالد ترامپ دربارهی احتمال وقوع جنگی جدید گفت: "گمان نمیکنم جنگ با ایران دوباره شعلهور شود و این تنشها بهزودی پایان مییابد." با این حال، وی هشدار داد که اگر ایران در شب به کشتیهای تجاری ائتلاف حمله کند، ایالات متحده با شدتی ۱۰ برابر پاسخ خواهد داد. رئیسجمهور آمریکا همچنین به وضعیت اقتصادی ایران اشاره کرد و مدعی شد نرخ تورم در این کشور به ۳۵۰ درصد رسیده است. وی تأکید کرد که واشینگتن اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.
واکنش تهران: پاسخ ما به بیاحترامیها در میدان خواهد بود
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران، در واکنشی تند به سخنان مقامات آمریکایی اظهار داشت که زبان توهین از شکوه ملت ایران نمیکاهد. وی تصریح کرد: "ایرانیها با تمدن و ارزشهای اخلاقی خود شناخته میشوند و ما پاسخ بیاحترامی را با زبانی مشابه نمیدهیم، بلکه پاسخ ما با اقدامی بزرگ و شجاعانه در میدان خواهد بود."
همزمان، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران، با استناد به آیات قرآن کریم، اعلام کرد که هیچ نشانهای از حسن نیت در طرف آمریکایی دیده نمیشود. وی واشینگتن را به نقض یادداشت تفاهم مربوط به امنیت تنگهی هرمز متهم کرد و افزود که ایالات متحده با حملات یکجانبه و ماجراجوییهای خود، عملاً توافقات پیشین را زیر پا گذاشته است.
تبادل آتش و واکنشهای بینالمللی
گزارشهای نظامی حاکی از آن است که فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) با هدف تضعیف توان تاران در برهم زدن امنیت دریایی، بیش از ۸۰ هدف را در جنوب ایران مورد حمله قرار داده است. در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرد که به تلافی نقض توافق آتشبس توسط آمریکا، ۸۵ پایگاه نظامی این کشور را در بحرین و کویت هدف قرار داده است.
این تنشها واکنش قدرتهای منطقهای و جهانی را در پی داشته است. وزارت امور خارجهی پاکستان با ابراز نگرانی عمیق از گسترش درگیریها، تأکید کرد که وقوع جنگ به سود هیچ طرفی نیست. اسلامآباد از تمامی طرفها خواست به "یادداشت تفاهم اسلامآباد" که بر پایهی احترام متقابل تنظیم شده، پایبند بمانند و اعلام کرد آمادهی میانجیگری برای بازگشت به میز دیپلماسی است.
موضع فرانسه؛ تأکید بر خلع سلاح حزبالله و امنیت هرمز
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز با انتقاد از عملکرد تهران، اظهار داشت که ایران با حملات خود توافقنامهی امضا شده در اسلامآباد را نقض کرده و مرتکب اشتباه بزرگی شده است. وی ضمن حمایت از بازگشایی بدون قید و شرط تنگهی هرمز برای کشتیرانی جهانی، این مسیر را دارای اهمیت راهبردی برای اقتصاد جهان دانست.
رئیسجمهور فرانسه در بخشی دیگر از سخنان خود به بحران لبنان اشاره کرد و گفت: "ثبات در لبنان تنها از طریق خلع سلاح حزبالله و خروج تمامی نیروهای خارجی محقق میشود تا این کشور بتواند حاکمیت ملی خود را باز یابد." امانوئل ماکرون در پایان بر لزوم خویشتنداری طرفین در فرصت ۶۰ روزهی باقیمانده برای به نتیجه رسیدن تلاشهای دیپلماتیک تأکید کرد.