توسعه شریان اقتصادی اربیل و ارومیه؛ پایان کلانپروژه مرز حاجیعمران
گام بلند اقلیم کوردستان برای جهش مبادلات بازرگانی با ایران
در چارجوب تلاشهای مداوم برای تقویت جایگاه اقتصادی و تجاری خود در خاورمیانه، دولت اقلیم کوردستان یک پروژه استراتژیک بزرگ را برای دوبانده کردن و بازسازی جاده بینالمللی حاجیعمران با استانداردهای جهانی به پایان رساند. این جاده که پایتخت اقلیم (اربیل) را به استان ارومیه در ایران متصل میکند، یکی از مهمترین دروازهها و شاهراههای تجاری و گردشگری منطقه به شمار میرود.
این پروژه استراتژیک که با بودجه وزارت شهرداری و گردشگری (کابینه نهم) و با هزینهای بالغ بر ۳۷ میلیارد دینار (حدود ۲۸ میلیون دلار) اجرا شده است، تسهیلات بزرگی را برای جابهجایی کالا و مسافران میان اقلیم کوردستان و ایران فراهم میکند.
جاده اربیل به حاجیعمران که طول آن حدود ۱۷۵ تا ۱۸۰ کیلومتر است و از مناطق کوهستانی چشمنوازی مانند منطقه "سوران" میگذرد. این جادە پیش از این در منطقە حاجی عمران به دلیل عرض کم جاده (تنها ۸ متر) مشکلاتی را برای تردد کامیونها ایجاد میکرد؛ اما اکنون از طریق این پروژه، عرض آن در طول ۲.۵ کیلومتر در نقطه مرزی به ۲۵ متر افزایش یافته است.
این پروژه توسط شرکت بینالمللی "نورس لایت" اجرا شده که تضمین کیفیت قدرتمند ۵۰ ساله برای آن ارائه داده است. عملیات اجرایی پروژه در ۱ اکتبر ۲۰۲۴ آغاز شد و در ۳ نوامبر ۲۰۲۵، پیش از موعد مقرر، با موفقیت به پایان رسید. این پروژه تنها شامل تعریض جاده نبوده، بلکه زیرساختهای مدرنی را همچون شبکه فاضلاب و آب آشامیدنی، سیستم روشنایی پیشرفته و خطوط خدمات جانبی، پارکینگهای موقت برای خودروها و دیوار حائل به طول ۳۹۰ متر برای محافظت از جاده در برابر ریزش خاک در مناطق کوهستانی، در بر میگیرد.
همچنین توجه به مسائل زیستمحیطی نیز بخشی از این پروژه بوده است؛ به طوری که بیش از ۱۰۰۰ اصله درخت در طول مسیر کاشته شده و ۱۷۰ صندلی استراحت و سطل زباله برای مسافران تعبیه شده است.
این اقدام جدید بخشی از یک طرح جامع و گسترده دولت اقلیم کوردستان برای انقلاب در حوزه راهسازی در سراسر منطقه است. در بخش راههای برونشهری و اتصال استانها، برنامهریزی استراتژیک برای ۱,۲۷۱ پروژه با هزینه ۵.۳۲۲ تریلیون دینار و به طول ۵,۹۴۰ کیلومتر انجام شده که تا کنون ۸۱۰ پروژه از آنها به طور کامل به پایان رسیده است. همزمان در داخل شهرها نیز ۲,۲۴۸ پروژه خیابان و پل با بودجه ۲.۰۵ تریلیون دینار اجرا شده است. برای ارتقای سطح ایمنی تردد بر اساس استانداردهای بینالمللی، ۶۰ پل جدید، ۶۸ کیلومتر گاردریل حفاظتی و ۲۱,۶۰۰ تابلو و علائم هشداردهنده و راهنمایی نصب شده است.
تکمیل این شاهراه، افقهای جدیدی را برای رشد اقتصادی اقلیم کوردستان و عراق به روی بازارهای کشورهای همسایه میگشاید و زمان سفر و ترانزیت تجاری را به طور چشمگیری کاهش میدهد.