جی‌پی‌مورگان در عراق شعبه باز می‌کند

گشایش فصلی نوین در روابط مالی بغداد و واشنگتن

در جریان سفر رسمی نخست‌وزیر عراق به ایالات متحده، توافق نهایی برای افتتاح نخستین شعبه‌ی بانک جی‌پی‌مورگان در خاک عراق و امضای تفاهم‌نامه‌هایی به ارزش ۶۰ میلیارد دلار حاصل شد.

در تازه‌ترین تحول راهبردی در حوزه‌ی پولی و بانکی، دفتر نخست‌وزیری عراق، رسماً اعلام کرد که این کشور با بانک آمریکایی جی‌پی‌مورگان برای افتتاح اولین شعبه‌ی این مؤسسه‌ی مالی در خاک عراق به توافق نهایی رسیده است. این توافق جریان‌ساز در جریان سفر رسمی علی فالح زیدی، نخست‌وزیر عراق، به واشنگتن و دیدار وی با نمایندگان ارشد این بانک حاصل شد.

علی فالح زیدی که از اواسط مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) قدرت را در بغداد به دست گرفته، در اولین سفر رسمی خارجی خود راهی واشنگتن شد. این سفر که با استقبال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در کاخ سفید در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵) آغاز گردید، با هدف تقویت روابط اقتصادی و ترغیب شرکت‌های آمریکایی برای سرمایه‌گذاری در عراق انجام شده است. بر اساس بیانیه‌ی خبرگزاری رسمی عراق، وظیفه‌ی اصلی شعبه‌ی جدید، کمک به تأمین مالی کلان‌پروژه‌هایی است که شرکت‌های آمریکایی در عراق اجرا خواهند کرد. این اقدام، مسیر دسترسی عراق به خدمات مالی بین‌المللی را هموارتر ساخته و گامی بلند برای پیوند مجدد نظام مالی این کشور به شبکه‌ی جهانی بانکی به شمار می‌رود.

 

روابط تجاری جدید در سایه‌ی توافق ۶۰ میلیارد دلاری

این توافق مالی بخشی از یک بسته‌ی بزرگ‌تر همکاری‌های اقتصادی دوجانبه است. بر اساس گزارش وب‌سایت رسمی اتاق بازرگانی ایالات متحده، در جریان نشست مشترک تجاری عراق و آمریکا در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۶ تیر ۱۴۰۵)، نمایندگان دو کشور بیش از ۴۸ توافق‌نامه و یادداشت تفاهم به ارزش کلی بالغ بر ۶۰ میلیارد دلار امضا کردند. این نشست که با حضور شرکت‌های بزرگ آمریکایی برگزار شد، نشان‌دهنده‌ی اراده‌ی جدی دولت عراق برای تنوع‌بخشیدن به اقتصاد خود فراتر از بخش انرژی است.

توافق‌های مذکور حوزه‌های متنوعی از جمله بهداشت، فناوری ارتباطات، بنادر و زیرساخت‌ها را شامل می‌شود. برای نمونه، توافق‌هایی نیز برای توسعه‌ی خطوط لوله‌ی انتقال نفت با هدف ایجاد مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت عراق به امضا رسیده است. همچنین، شرکت خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و غول‌های داروسازی نظیر ابوت در میان امضاکنندگان این تفاهم‌نامه‌ها بودند. علی فالح زیدی در این نشست تأکید کرد که عراق به بستری امن برای سرمایه‌گذاری‌های خارجی تبدیل شده و عصر بازسازی و توسعه در این کشور آغاز شده است.

 

تأمین مالی پروژه‌ی عظیم اوره‌ی بصره

همکاری جی‌پی‌مورگان با عراق پیش از این نیز وارد فاز عملیاتی شده است. بر اساس گزارش‌های مالی در ۷ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۶ تیر ۱۴۰۵)، شرکت تجاری و تولیدی نیروگاهی کار عراق، بانک جی‌پی‌مورگان را به عنوان هماهنگ‌کننده‌ی اصلی برای تأمین مالی پروژه‌ی ۱.۶ میلیارد دلاری ساخت کارخانه‌ی اوره در بصره انتخاب کرد. این پروژه‌ی راهبردی با هدف تقویت بخش کشاورزی و کاهش وابستگی به واردات طراحی شده و نخستین آزمون جدی این بانک برای سازماندهی بدهی‌های صنعتی بزرگ در عراق محسوب می‌شود.

 

احیای بانک‌های عراقی با حمایت خزانه‌داری آمریکا

هم‌زمان با این توافق، گام‌های عملی برای اصلاح ساختاری نظام بانکی عراق برداشته شده است. علی فالح زیدی در ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۷ تیر ۱۴۰۵) از تفاهم مهم بانک مرکزی عراق و وزارت خزانه‌داری ایالات متحده استقبال کرد. بر اساس این تفاهم‌نامه، ۷ بانک عراقی که پیش از این با محدودیت‌هایی روبه‌رو بودند، واجد شرایط شناخته شدند تا فعالیت‌های کارگزاری خود را با ارزهای خارجی از سر بگیرند. نخست‌وزیر عراق این تصمیم را گامی اساسی در جهت ارتقای شفافیت و استانداردهای حاکمیتی توصیف کرد.

 

توانمندی‌های جی‌پی‌مورگان و چالش‌های پیش‌رو

بانک جی‌پی‌مورگان به عنوان بزرگ‌ترین بانک ایالات متحده، در پایان سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴) دارایی خیره‌کننده‌ای معادل ۴.۴ تریلیون دلار را تحت مدیریت داشته است. ارزش واقعی حضور این بانک برای بغداد، در توانایی آن برای طراحی ساختارهای مالی پیچیده، گشایش اعتبارات اسنادی و متصل کردن بانک‌های عراقی به شبکه‌ی جهانی نهفته است. با این حال، کارشناسان بر این باورند که موفقیت این توافق در بلندمدت بستگی به سرعت صدور مجوزهای قانونی و اراده‌ی دولت عراق برای پیاده‌سازی اصلاحات عمیق مالی و رفع چالش‌هایی نظیر وابستگی شدید به معاملات نقدی دارد.