نسلکشی کوردها در سوریە و خیزش مردمی در کوردستان وارد مرحلهای حساس شد
وضعیت میدانی و سیاسی "روژاوا" وارد مرحلهای بحرانی شده است
در پی تشدید حملات ارتش سوریه و گروههای شبهنظامی به مناطق کوردستانی در شمال و شرق سوریه، وضعیت میدانی و سیاسی این مناطق وارد مرحلهای بحرانی شده است. در حالی که مذاکرات سیاسی میان دمشق و نیروهای کورد به بنبست رسیده، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تماسی تلفنی خواهان توقف درگیریها شده است؛ همزمان، هشدارهای بینالمللی نسبت به وقوع پاکسازی نژادی و بازگشت خطر داعش افزایش یافته و شهرهای مختلف جهان شاهد تظاهرات گستردهی کوردستانیان هستند.
بر اساس گزارشهای رسیده، مذاکرات میان مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای سوریای دموکرات (هسد) و احمد شرع، رئیس دولت انتقالی سوریه، به دلیل پافشاری دمشق بر تسلیم کامل نیروهای کورد و واگذاری کنترل شهر حسکه، به شکست انجامیده است. در پی این بنبست، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه، ۱۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۹ دی ۱۴۰۴)، در تماسی تلفنی با احمد شرع گفتگو کرده است.
طبق منابع خبری، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در این گفتگو تضمینهای قاطعی از طرف سوری دریافت کرده که نیروهای ارتش سوریه وارد شهر حسکه نشوند. اگرچه دو طرف بر لزوم حفظ تمامیت ارضی سوریه و مبارزه با داعش تأکید کردهاند، اما گزارشها حاکی از آن است که دمشق شروط جدیدی را برای آتشبس تعیین کرده که با مخالفت رهبری کورد مواجه شده است.
وضعیت میدانی؛ "گورستان مهاجمان" و دفع حملات در کوبانی
فرماندهی کل نیروهای سوریای دموکرات (هسد) با صدور بیانیهای، حملات اخیر ارتش سوریه را ناشی از "ذهنیت داعشی" دانسته و بر مقاومت تمامعیار تأکید کرده است. فرهاد شامی، مدیر مرکز رسانهای هسد، اعلام کرد که رزمندگان کورد با یادآوری حماسهی کوبانی، شهرهای شمال و شرق سوریه را به "گورستان مهاجمان" تبدیل خواهند کرد.
در عرصهی نبرد زمینی، نیروهای هسد با همکاری یگانهای مدافع زنان (یەپەژە)، روز سهشنبه، ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ (۳۰ دی ۱۴۰۴)، پنج حملهی سنگین شبهنظامیان وابسته به دمشق را در محور جنوبی کوبانی و شهرک سرین دفع کردند. در جریان این درگیریها، ۷ خودروی نظامی و ۴ زرهپوش مهاجمان منهدم و ۴ پهپاد تهاجمی نیز سرنگون شده است.
خطر نسلکشی و فرار زندانیان داعش
رامی عبدالرحمان، مدیر دیدهبان حقوق بشر سوریه، ضمن هشدار نسبت به وقوع "پاکسازی نژادی" علیه کوردها، اعلام کرد که ۱۸ هزار شبهنظامی، از جمله اتباع خارجی، با هدف نابودی ساختار کوردی در حال پیشروی هستند. وی با اشاره به اینکه هدف مهاجمان آزادسازی زندانیان داعش و تکرار سناریوی رقه است، از پرزیدنت بارزانی درخواست کرد تا نیروی پیشمرگه را برای دفاع از مردم کورد به روژئاوا اعزام کند.
همزمان، وزارت کشور سوریه تأیید کرده است که حدود ۱۲۰ تن از عناصر خطرناک داعش از زندان شدادی در استان حسکه گریختهاند. در حالی که دمشق مسئولیت این رویداد را متوجه نیروهای دموکراتیک سوریه میداند، ناظران بر این باورند که حملات اخیر ارتش سوریه به اطراف زندانها، عامل اصلی ایجاد هرجومرج و فرار تروریستها بوده است. شورای سوریای دموکرات (مەسەدە) نیز هشدار داده که دستاوردهای جهانی در مبارزه با تروریسم، به دلیل حملات گروههای تندرو تحت حمایت "دولت موقت"، در معرض نابودی قرار گرفته است.
واکنشهای سیاسی و اعتراضات گستردهی مردمی
الهام احمد، مسئول روابط خارجی مدیریت خودگردان، و شورای ملی کورد در سوریه (انکاس)، در بیانیههایی جداگانه از جامعهی جهانی و ایالات متحده خواستند تا به سکوت خود پایان دهند. آنها تأکید کردند که راهکار نظامی تنها به پیچیدهتر شدن بحران و تغییر بافت جمعیتی مناطق کوردستانی منجر میشود.
در واکنش به این تحولات، موجی از اعتراضات مردمی در داخل و خارج از کوردستان شکل گرفته است. روز دوشنبه و سهشنبه، هزاران تن از شهروندان در اربیل، زاخو، دهوک و سایر شهرهای اقلیم کوردستان و همچنین در کشورهای اروپایی به خیابانها آمدند. در اربیل، معترضان با تجمع در برابر کنسولگری ایالات متحده، ضمن محکوم کردن حملات دمشق، خواهان مداخله فوری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای توقف کشتار غیرنظامیان شدند.