تمدید ۱۵ روزهی آتشبس میان دمشق و هسهده
کوبانی در محاصره و هشدار نسبت به فاجعهی انسانی
وزارت دفاع سوریه از تمدید ۱۵ روزهی آتشبس با نیروهای دموکراتیک سوریه خبر داد؛ همزمان محاصرهی شدید کوبانی جان غیرنظامیان را تهدید میکند و انتقال زندانیان داعش به عراق ادامه دارد.
در حالی که ضربالاجل آتشبس میان نیروهای دموکراتیک سوریه (هسهده) و دولت دمشق شامگاه شنبه، ۲۴ ژانویه ۲۰۲۶ (۴ بهمن ۱۴۰۴ شمسی) به پایان رسید، گزارشهای ضدونقیضی پیرامون تمدید آن منتشر شد. اگرچه وزارت امور خارجهی سوریه ابتدا هرگونه توافق را رد کرده بود، اما وزارت دفاع این کشور سرانجام از تمدید ۱۵ روزهی این آتشبس خبر داد. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که وضعیت انسانی در شهر کوبانی به دلیل محاصرهی همهجانبه بحرانی گزارش شده است و تلاشهای دیپلماتیک برای حل مناقشه جریان دارد.
وضعیت شکننده؛ تمدید ۱۵ روزهی آتشبس
به گزارش منابع خبری، پس از پایان مهلت چهار روزهی آتشبس در ساعت ۲۰:۰۰ روز شنبه، وزارت دفاع سوریه رسماً اعلام کرد که توقف درگیریها با هسهده برای ۱۵ روز دیگر تمدید شده است. پیش از این اعلام رسمی، منابع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفته بودند که توافق برای تمدید یکماههی آتشبس حاصل شده است، اما وزارت امور خارجهی سوریه در بیانیهای حصول هرگونه توافق را تکذیب و بر لزوم ارائهی برنامهی زمانبندی از سوی هسهده برای ادغام نیروها در ساختار دولتی تأکید کرده بود.
با وجود برقراری آتشبس، تنشهای میدانی همچنان پابرجاست. نیروهای دموکراتیک سوریه از تحرکات نظامی و ارسال تجهیزات لجستیکی توسط ارتش سوریه به مناطق جزیره و کوبانی خبر داده و دمشق را به نقض آتشبس و تلاش برای آغاز جنگی تازه متهم کردهاند. همچنین گزارشهایی مبنی بر حملهی پهپادی به روستای «صفا» و زخمیشدن دو عضو هسهده منتشر شده است. در شهر حسکه نیز، نیروهای دو طرف در منطقهی «پانوراما» با فاصلهای کمتر از ۳۰ کیلومتر در برابر یکدیگر صفآرایی کردهاند و جنگندههای ائتلاف بینالمللی و روسیه به گشتزنی در آسمان منطقه ادامه میدهند.
فاجعهی انسانی در کوبانی؛ مرگ کودکان و کمبود اکسیژن
محاصرهی شهر کوبانی توسط ارتش سوریه وارد مرحلهی خطرناکی شده است. مدیریت خودگردان شمال و شرق سوریه با صدور بیانیهای نسبت به وقوع فاجعهی انسانی هشدار داد. بر اساس گزارشها، قطع آب و برق و جلوگیری از ورود سوخت و دارو، بیمارستانهای شهر را با بحران مواجه کرده است.
به گفتهی مقامات بهداشتی کوبانی، یک کودک دیگر روز شنبه به دلیل نبود اکسیژن در یکی از بیمارستانها جان خود را از دست داد. پیشتر نیز پنج کودک بر اثر سرما و فقدان سوخت جان باخته بودند. احزاب و سازمانهای سیاسی در کوبانی با انتشار فراخوانی فوری، وضعیت شهر را «مرگ خاموش» توصیف کرده و خواستار مداخلهی فوری جامعهی جهانی برای شکستن محاصره و ایجاد گذرگاه امن انسانی شدهاند.
تلاشهای دیپلماتیک و نقش دولت اقلیم کوردستان
در عرصهی سیاسی، پروین یوسف، همرئیس پارت دیموکراتیک (پیهده)، در گفتوگو با رسانهها بر لزوم تثبیت حقوق کوردها در قانون اساسی سوریه تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه آنها خواهان سیستمی دموکراتیک و غیرمتمرکز در چارچوب سوریه هستند، اظهار داشت: «ما آمادهایم بخشی از دولت سوریه باشیم، اما حقوقمان باید در قانون اساسی تضمین شود.»
پروین یوسف همچنین ضمن قدردانی از نقش دولت اقلیم کوردستان، تلاشهای پرزیدنت بارزانی را برای میانجیگری و حفظ آرامش در منطقه بسیار ارزشمند و راهبردی توصیف کرد. همزمان، مؤسسهی خیریهی بارزانی اعلام کرده است که رایزنیهایش برای دریافت مجوز و ارسال کمکهای بشردوستانه به کوبانی در مراحل پایانی قرار دارد.
انتقال زندانیان داعش و موضع آمریکا
در تحولی دیگر، ایالات متحده روند انتقال زندانیان داعش از سوریه به عراق را سرعت بخشیده است. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۷۰۰۰ زندانی داعشی، شامل شهروندان سوری، عراقی و خارجی، در زندانهای تحت کنترل هسهده نگهداری میشوند. طبق گزارش منابع عراقی، کاروانی شامل ۱۵۰ تن از عناصر داعش، از جمله تعدادی از فرماندهان ارشد و اعضای اروپایی این گروه، روز چهارشنبه وارد خاک عراق شدهاند. هاکان فیدان، وزیر امور خارجهی ترکیه، با حمایت از ادامهی آتشبس، انتقال این زندانیان را گامی در جهت کاهش تهدیدات امنیتی منطقه دانسته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر بر لزوم مدیریت پروندهی زندانیان داعش و کاهش هزینههای ایالات متحده در منطقه تأکید کرده بود.
واکنشهای منطقهای و اعتراضات جهانی
تداوم بحران در مناطق کوردستانی سوریه واکنشهای گستردهای را به همراه داشته است. تولای هاتیماوغلو، همرئیس «دَم پارتی» در ترکیه، ضمن هشدار نسبت به پیامدهای درگیری نظامی، از دولت ترکیه خواست از هرگونه حمایت نظامی از دمشق خودداری کند.
همزمان با تشدید محاصرهی کوبانی، تجمعات اعتراضی گستردهای توسط دیاسپورای کورد در شهرهای مختلف جهان از جمله استانبول، کلن، لندن و کپنهاگ برگزار شد. معترضان با شعار «کوبانی تنها نیست»، سکوت جامعهی بینالمللی در برابر وضعیت وخیم انسانی در این شهر را محکوم کردند و خواستار اقدام فوری قدرتهای جهانی برای پایاندادن به محاصره شدند.