وضعیت اردوگاه الهول و بازگشت عراقی‌ها

تخلیه‌ی تدریجی «بمب ساعتی»؛ تنها ۳ هزار عراقی در اردوگاه الهول باقی مانده‌اند

معاون وزارت مهاجرت و مهاجران عراق ضمن هشدار نسبت به تبدیل‌شدن اردوگاه الهول به «مرکز خطرناکی برای ترویج تفکر داعش»، اعلام کرد که عراق برای خنثی‌کردن این «بمب ساعتی» ابتکاری شجاعانه انجام داده و تاکنون ۲۱ هزار شهروند خود را بازگردانده است.

کریم نوری، معاون وزارت مهاجرت و مهاجران عراق، روز چهارشنبه، ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ (۸ بهمن ۱۴۰۴)، در گفت‌وگویی با کوردستان ۲۴، جزئیات فرایند بازگرداندن شهروندان عراقی از اردوگاه الهول سوریه و تحویل‌گرفتن عناصر داعش را تشریح کرد و تأکید نمود که بقای این اردوگاه خطری بزرگ برای منطقه به شمار می‌رود.

کریم نوری در این باره اظهار داشت که اردوگاه الهول تنها مکانی برای اسکان آوارگان نیست، بلکه به مرکزی برای تولید و توسعه‌ی «تفکر خطرناک داعش» تبدیل شده است.

وی با اشاره به اینکه بیش از ۶۰ هزار نفر با تابعیت‌های مختلف از کشورهای جهان در این اردوگاه ساکن هستند، خاطرنشان کرد که این وضعیت اردوگاه را به یک «بمب ساعتی» شبیه کرده است که احتمال انفجار آن در هر لحظه وجود دارد.

معاون وزارت مهاجرت، اقدامات دولت عراق برای مدیریت این پرونده را «موضعی شجاعانه و ملی» توصیف کرد و گفت: «نزدیک به ۲۱ هزار نفر طی ۳۱ مرحله‌ی مختلف به عراق بازگردانده شدند.»

نوری در خصوص فرایند توان‌بخشی توضیح داد که شهروندان بازگردانده‌شده ابتدا در اردوگاه «جدعه» اسکان داده شدند و سپس فرایند بازپروری برای آنان انجام گرفت.

وی همچنین افزود: «تاکنون ۱۳ هزار نفر پس از تکمیل دوره‌ی توان‌بخشی به خانه‌های خود بازگشته‌اند و هم‌اکنون کمتر از ۵ هزار نفر در مرکز توان‌بخشی جدعه باقی مانده‌اند.»

معاون وزارت مهاجرت در مورد تعداد افراد باقی‌مانده در اردوگاه الهول تصریح کرد: «تنها کمتر از ۳ هزار عراقی در اردوگاه باقی مانده‌اند و با یاری خداوند تلاش‌هایمان برای پایان‌دادن قطعی به فعالیت این اردوگاه ادامه دارد.»

کریم نوری در بخش دیگری از سخنانش به پرونده‌ی عناصر بازداشت‌شده‌ی داعش که دارای تابعیت عراقی هستند پرداخت و گفت: «نزدیک به ۷ هزار عضو داعش در زندان‌های نیروهای دموکراتیک سوریه (هسد) بودند که از این تعداد ۱۵۰ نفر به عراق منتقل شده‌اند.»

وی دلیل انتقال این افراد را امنیت ملی دانست و بیان کرد: «ماندن این افراد خارج از کنترل عراق خطرناک است و ممکن است به عنوان اهرم فشاری علیه عراق استفاده شوند، اما زمانی که تحت کنترل نیروهای عراقی باشند، برای امنیت منطقه بهتر و مطمئن‌تر است.»

اردوگاه الهول که در جنوب شرقی استان حسکه قرار دارد، یکی از خطرناک‌ترین اردوگاه‌های جهان است که بیش از ۴۳ هزار نفر، عمدتاً خانواده‌ها و فرزندان اعضای داعش از ملیت‌های گوناگون، در آن سکونت دارند.

وضعیت داخل اردوگاه در مدت اخیر شاهد تنش‌های بیشتری بوده است؛ هسته‌های مخفی داعش در داخل اردوگاه به‌طور مداوم برای ایجاد آشوب و انجام اقدامات خشونت‌آمیز تلاش می‌کنند.

در پی حمله‌ی ارتش عربی سوریه، نیروهای دموکراتیک سوریه (هسد) عصر سه‌شنبه، ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ (۳۰ دی ۱۴۰۴)، به‌طور رسمی نیروهای خود را از این اردوگاه خارج کردند. این نیروها در بیانیه‌ای ضمن انتقاد از جامعه‌ی بین‌المللی که در برابر حمله‌ی ارتش سوریه به غرب کوردستان سکوت کرده است، اعلام کردند که به دلیل بی‌تفاوت‌بودن و جدی‌نبودن جامعه‌ی بین‌المللی در حل معضل داعش و عدم پذیرش مسئولیت، ناچار شده‌اند نیروهای خود را از اردوگاه الهول خارج و دوباره در شهرهای شمال سوریه که در معرض خطر و تهدیدات فزاینده قرار دارند، مستقر کنند.