بیانیهی مشترک مؤسسات کوردی در اروپا: زبان ما، شکوه و هویت ماست
نهادهای کوردی در اروپا بیانیهای مشترک صادر کردند
به مناسبت ۲۱ فوریه، روز جهانی زبان مادری، نهادهای کوردی در سوئیس، بروکسل و استکهلم در بیانیهای مشترک تأکید کردند که آموزش به زبان مادری شرطی بنیادین و حیاتی است.
مؤسسات کوردی در اروپا، روزجمعه ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ (۱ اسفند ۱۴۰۴)، طی بیانیهای یادآور شد که سازمان یونسکو در سال ۱۹۹۹ روز ۲۱ فوریه را بهعنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری کرده است. این تاریخ به احترام یاد دانشجویانی که در جریان جنبش زبان بنگالی در بنگلادش جان باختند، انتخاب شده و سالانه در کشورهای عضو یونسکو جهت پاسداشت چندزبانی گرامی داشته میشود.
این مؤسسات در بیانیهی خود اعلام کردند: «به مناسبت روز جهانی زبان مادری، یاد زبان مادری ملت خود را گرامی میداریم. زبان مهمترین ابزار ارتباط در زندگی است و هر ملتی شکوه و هستی خود را از طریق زبانش حفظ میکند. از دست دادن زبان برای هر ملتی، به معنای از دست دادن ارزشها، تاریخ، فرهنگ، هنر و هویت آن ملت است.»
بیانیه میافزاید که این روز یادآور مسئولیت همگانی در قبال حفاظت از زبان و انتقال این ارزش مقدس به نسلهای آینده است.
زبان کوردی و خطر سیاستهای انکار
در جهان حدود ۶ تا ۷ هزار زبان وجود دارد که بین ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ مورد از آنها در خطر نابودی قرار دارند. در این بیانیه آمده است: «ملت کورد صاحب زبانی دیرین است؛ ما هزاران سال است که زبانمان را بر خاک خود تنیدهایم. زبان کوردی یکی از کهنترین، اصیلترین و ریشهدارترین زبانهای جهان است.»
زبان کوردی شامل چهار گویش اصلی کرمانجی، سورانی، زازاکی و هورامی است که هرکدام ویژگیهای زبانی منحصربهفردی دارند. فلاسفه، ادبا و اندیشمندان کورد صدها اثر خطی، ادبی و تاریخی را به این زبان نگاشتهاند؛ اما با تقسیم کوردستان میان چهار کشور، این زبان با سیاستهای انکار، حاشیهرانی و آسمیلاسیون مواجه شده است.
این بیانیه بهطور ویژه به سیاستهای ذوب فرهنگی در مناطق کوردستانی اشاره کرده و هشدار داده است که کاربرد زبان کوردی در بسیاری از مناطق کاهش یافته و این زبان با خطر نابودی و تخریب سازمانیافته روبهروست.
مؤسسات مذکور در پایان بر این نکته تأکید ورزیدند که حفاظت از زبان به معنای حفاظت از موجودیت ملی است و اعلام کردند:
«برای حفاظت و توسعهی زبان، تحصیل به آن زبان شرطی اساسی است. ملتی که به زبان مادری خود تحصیل میکند، زبان، ارزشها و شکوه خود را حفظ مینماید، زیرا زبان حافظهی تاریخ و هویت یک ملت است.»