مسرور بارزانی بر امنیت اربیل، مقاومت مردم و لزوم توقف حملات شبهنظامیان تأکید کرد
متن سخنرانی نخستوزیر اقلیم کوردستان در نشست ویژهی کمیتهی امنیتی در استانداری اربیل
مسرور بارزانی، نخستوزیر دولت اقلیم کوردستان، پس از نشست ویژهی کمیتهی امنیتی در استانداری اربیل، در یک کنفرانس خبری به تشریح وضعیت امنیتی اقلیم، چالشهای ناشی از حملات اخیر موشکی و پهپادی، و ایستادگی تحسینبرانگیز شهروندان پرداخت. وی ضمن قدردانی از فداکاریهای شبانهروزی نیروهای امنیتی، خواستار مداخلهی جدی و مسئولانهی دولت فدرال عراق و جامعهی بینالمللی برای توقف این تجاوزات شد. متن کامل بخش نخست سخنان وی در ادامهی مطلب آمده است.
متن سخنرانی نخستوزیر اقلیم کوردستان:
سلام علیکم، روزتان بخیر.
ما امروز به استانداری اربیل آمدیم تا همراه با استاندار و اتاق عملیات، نشستی در خصوص ارزیابی اوضاع و بررسی شرایط داشته باشیم و اطمینان حاصل کنیم که شهر اربیل و کوردستان، در دستان امن و آرامی قرار دارند و انشاءالله ثبات و امنیت در کوردستان تداوم خواهد یافت.
قدردانی از نیروهای امنیتی و خدماتی
من در اینجا تلاشها، دلسوزیها و شبزندهداریهای تمام آن نیروها و نهادهایی را ارج مینهم که بهراستی با احساس مسئولیت بالایی رفتار کردهاند؛ نیروهای پیشمرگه، زیرَوانی، پلیس، آسایش، نیروهای امنیتی، دفاع مدنی (آتشنشانی)، ادارههای خدماترسانی، بخش بهداشت و تمامی آن عزیزانی که شب و روز به مردم کوردستان خدمت میکنند تا نگذارند ناخواسته هیچگونه کمکاری و ضعفی رخ دهد. مردم ما باید اطمینان داشته باشند که ما همیشه در اندیشهی وضعیت آنها هستیم و هر کاری که از دستمان برآید برای بهبود شرایط و محافظت از کوردستان انجام خواهیم داد. همانطور که در گذشته در خوشی و ناخوشی در کنار یکدیگر بودیم، اکنون نیز در کنار هم خواهیم بود؛ مرگ و زندگی ما به یکدیگر گره خورده است و انشاءالله آیندهای روشن، همراه با صلح و ثبات در انتظارمان خواهد بود و از مردم کوردستان میخواهم اطمینان داشته باشند که ما با تمام توان خود تلاش میکنیم تا کوردستان محافظت شود و مردم ما در امنیت کامل باشند، هرچند که منطقهی ما در آتشی میسوزد که نه ما آغازگر آن بودهایم و نه میتوانیم آن را خاموش کنیم، اما تمام تلاش خود را به کار میبندیم تا کوردستان و مردممان از آن مصون بمانند.
همچنین میخواهم فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و جشنهای نوروز را به تمام مردم کوردستان و مسلمانان تبریک بگویم. امیدوارم این جشنها مایهی خیر و خوشی باشند و انشاءالله خیر و برکت به روی کشورمان گشوده شود و تنشها و ناخوشیها به پایان برسند.
حملات به اقلیم کوردستان و مسئولیت دولت فدرال
این جنگی که اکنون در جریان است، بیگمان تأثیرات مستقیم و غیرمستقیمی بر مردم اقلیم کوردستان نیز داشته است. همانطور که اشاره کردم، ما بخشی از این جنگ نبودهایم، اما متأسفانه کوردستان ما مورد محافظت قرار نگرفته و چندین بار به ناحق آماج حملات پهپادی و موشکی واقع شده است؛ حملاتی که هیچ توجیهی برنمیتابند. اقلیم کوردستان نه ترسی برای کسی ایجاد کرده و نه بخشی از هیچ برنامهی تقابلی و یا تهدیدی علیه هیچ طرفی بوده است. بنابراین، ما از جامعهی بینالمللی و بهویژه از دولت فدرال درخواست میکنیم که در برابر کسانی که به اقلیم کوردستان حمله میکنند، بازدارندگی ایجاد کنند؛ بهخصوص آن نیروها و گروههای شبهنظامی خارج از قانون که مدام به اقلیم کوردستان یورش میآورند. این حملات هیچ توجیهی ندارند و دولت فدرال در قبال کنترل این گروهها، تعیین حد و مرز برای آنها مسئول است، چرا که بخشی از این گروهها حقوقبگیر دولت فدرال هستند و از سوی این دولت بودجه و تجهیزات دریافت میکنند. اکنون زمان آن فرا رسیده است که ما از دولت فدرال بخواهیم در سطح مسئولیتهای خود عمل کند و اجازه ندهد بیش از این، این گروهها به این شیوه به کوردستان حمله کنند.
تشکر از ائتلاف بینالمللی و ایستادگی مردم
من همچنین سپاسگزاری عمیق خود را از نیروهای ائتلاف بینالمللی ابراز میدارم که بهراستی در گذشته نقش بسیار مثبت و خوبی در خنثیسازی آن پهپادها و موشکهایی داشتهاند که بهویژه به سوی شهر اربیل روانه شدهاند. از حمایتهای تمامی دوستانمان که در کنار ما ایستادند قدردانی میکنم.
در اینجا میخواهم به مردم اقلیم کوردستان اطمینان دهم که ما هرچه در توان داریم برای محافظت از آنها به کار خواهیم بست. سپاس و قدردانی، و همچنین تسلیت خود را به خانوادهی شهیدان تقدیم میکنم. به بستگان آن شهیدان سرافراز، چه در گذشته و چه در جریان این حملات نامنصفانه که جان خود را در راه دفاع و محافظت از اقلیم کوردستان فدا کردند، تسلیت میگویم. برای مجروحان آرزوی شفای عاجل دارم و امیدوارم هرچه زودتر سلامتی خود را بازیابند.
همچنین از صبوری و مقاومت مردم کوردستان سپاسگزارم که تحمل بسیار بالایی از خود نشان دادهاند، بهویژه در برابر بخش زیادی از آن موشکها و پهپادهایی که بر روی خانهها و اموالشان سقوط کردهاند. امیدوارم آنها نیز اطمینان داشته باشند که اگر کاری از دست ما ساخته باشد برای کمکرسانی به آنها دریغ نخواهیم کرد و از طریق نهادهای مربوطه با آنها در ارتباط خواهیم بود تا بتوانیم یاریرسان آنها باشیم.
در این فرصت، موضوع دیگری نیز وجود دارد که مایل هستم چند نکتهای دربارهی آن بیان کنم؛ موضوع صادر نشدن نفت به خارج که در این دو یا سه روز گذشته، بیانیههای متعددی از سوی دولت فدرال، وزارت نفت و همچنین از سوی دولت اقلیم کوردستان دربارهی آن منتشر شده است.
بحران توقف صادرات نفت و خسارات اقتصادی
آنچه که حقیقت است، من میخواهم آن را برای مردم کوردستان شفافسازی کرده و بیان کنم. ما در اقلیم کوردستان، بیشتر از هر فرد دیگری دلسوز وضعیت، شرایط و اقتصاد عراق و اقلیم کوردستان هستیم. دلسوزی برای مسئلهی بودجه و تأمین معیشت مردم کوردستان، دغدغهی ماست. هیچکس در دولت اقلیم کوردستان بیشتر از ما غمخوار این مسئله نبوده و نیست. بنابراین، من بار دیگر تأکید میکنم که اقلیم کوردستان با صادرات نفت موافق است، اما حقیقتی وجود دارد که باید گفته شود. دولت عراق آن نفتی که روزانه معادل ۴ تا ۵ میلیون بشکه صادر میکرد، هماکنون نیز در حال صادرات است. سهمی که در اقلیم کوردستان تولید میشود، حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار بشکه است. بخش دیگر که دولت عراق در کرکوک تقاضا دارد از طریق خط لولهی کوردستان به جهان و از طریق ترکیه صادر شود، آن نیز حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه است که در مجموع بیشتر از این مقدار نیست.
به طور کلی، صادر نکردن این نیم میلیون بشکه نفت، که دولت عراق تاکنون نتوانسته از راههای دیگر آن را صادر کند، هیچگونه جبرانی برای آن خسارتی نکرده است که به دلیل این توقف در طول یک سال گذشته بر بودجه و اقتصاد عراق وارد شده است. خسارتی بالغ بر ۷ میلیارد دلار به خزانهی عمومی وارد شده است که مقصر اصلی آن، توقف صادرات نفت از طریق خط لولهی اقلیم کوردستان است. ما درخواست کردیم که اگر نفت صادر نمیشود، حداقل برای مصارف داخلی در پالایشگاهها استفاده شود تا محصولات آن به بازار عرضه گردد، اما متأسفانه به دلیل سیاسی کردن پروندهی نفت و گاز در اقلیم کوردستان، تولید نفت و گاز متوقف شد. این توقف، فشار بسیار بزرگی ایجاد کرده است و خطای این تهاجمات متوجه کسانی است که به این چاهها حمله میکنند. ما از دولت فدرال خواستهایم که تهدیدات علیه این چاهها را متوقف کند تا نهتنها نفت کرکوک، بلکه نفت کوردستان نیز بتواند تولید و صادر شود و یا حداقل در داخل استفاده شود تا بودجهی عمومی از آن بهرهمند گردد.
اما با تأسف فراوان، در این مدت گذشته به دلیل توقف خط لولهی نفتی و گازی، تولید نفت و گاز در اقلیم کوردستان متوقف شده است. این توقف، ضربهای به اقتصاد کل عراق است و ما درخواست کردهایم که حقوق اساسی و بودجهی مردم کوردستان به عنوان یک اهرم فشار سیاسی مورد استفاده قرار نگیرد. مردم کوردستان مانند تمامی مردم عراق شایستهی آن هستند که حقوقشان در زمان مقرر پرداخت شود و ما امیدواریم که دولت عراق نیز در سطح مسئولیتهای خود این اقدامات را انجام دهد.
مسئلهی حقوق کارمندان و پروژهی «حساب من»
ما تنها به درخواست ایجاد یک سازوکار مناسب اکتفا نکردهایم، بلکه تضمین خواستهایم که بتوانیم به طور مشترک برای حل تمامی آن مسائلی که اکنون وجود دارد، گفتگو کنیم. در اینجا نیازی نیست هیچکس و هیچ طرفی با مزایدههای سیاسی یا با بیانیههای تهدیدآمیز و با زبانهای دیگر با ما سخن بگوید. ما نگران این وضعیت هستیم و میخواهیم هم وضعیت عراق و هم وضعیت کوردستان از این بحران اقتصادی عبور کند. ما پیشنهادهای خود را به هیئت وزیران در دولت فدرال ارائه دادهایم و منتظر هستیم که اگر این پیشنهادها پذیرفته شوند، بتوانیم از این بحرانها عبور کنیم.
ما همچنین سیستمی را پیشنهاد دادهایم تا حقوق کارمندان اقلیم کوردستان به صورت شفاف و مستقیم پرداخت شود. پروژهی «حساب من» پروژهای شفاف است که زیر نظر بانک مرکزی عراق فعالیت میکند و به شهروندان آزادی مالی میدهد. چرا بغداد با این پروژه مخالفت میکند؟ مشخص است که آنها به دنبال مرکزگرایی و کنترل کامل هستند و نمیخواهند این استقلال مالی برای شهروندان ما وجود داشته باشد.
درخواست برای اتحاد احزاب سیاسی
دربارهی وضعیت ناخوشایند داخلی، من بار دیگر از تمامی نیروهای سیاسی درخواست میکنم که پشتیبان یکدیگر باشند و یکصدا شوند. برای یک بار هم که شده، احساس میهنپرستی داشته باشند. همه با هم باید بتوانیم از این بحران عبور کنیم. با حرف زدن هیچ مشکلی حل نمیشود؛ باید ایستادگی جدی بر روی آن مسائلی داشته باشیم که به منافع مردم کوردستان گره خورده است. امیدوارم منافع عالی کشور و منافع مردم کوردستان را بر منافع شخصی و حزبی خود ترجیح دهند. هیچ توجیهی وجود ندارد که در این شرایط، احزاب سیاسی مردم کوردستان نتوانند برای دفاع از حقوق قانونی مردم کوردستان متحد شوند؛ بهویژه آن حقوق و دستاوردهای قانونی که به صورت هدفمند مورد هجوم قرار گرفتهاند. من بار دیگر از همهی طرفها تشکر میکنم، امیدوارم موفق باشند و میخواهم به مردم کوردستان اطمینان دهم که ما با دیدی باز به آینده نگاه میکنیم و امیدوارم آنها نیز مطمئن باشند که آیندهای روشن در انتظار ماست انشاءالله.
(بخش پرسش و پاسخ با خبرنگاران)
خبرنگار اول: جناب نخستوزیر، دو پرسش کوتاه دارم. نخست در خصوص سیستم گمرکی (آسیکودا)؛ دولت عراق تأکید دارد که این سیستم باید اجرا شود، پرسشهای زیادی در جامعهی بازرگانی اقلیم و مناطق کوردستانی وجود دارد. آیا اقلیم کوردستان برای اجرای این سیستم زمان خواسته است؟ دوم؛ چه پیامی برای مردم اقلیم کوردستان دربارهی امنیت غذایی و مشکلاتی که برای اقلیم پیش آمده دارید؟
مسرور بارزانی: در خصوص سیستم آسیکودا، این سیستمی است برای متصل کردن دروازههای مرزی و مسائل گمرکی. ما هیچ مشکلی با خود این سیستم نداریم. دولت عراق سه سال است در تلاش است تا بتواند این سیستم را در برخی نقاط اجرایی کند که البته هنوز هم در تمامی نقاط اجرا نشده است. اما آنچه در اقلیم کوردستان مورد نیاز است، این است که ما رضایت خود را اعلام کردهایم و راضی بودهایم که این سیستم در کوردستان نیز اجرا شود، اما سازوکار اجرای آن باید از طریق اقلیم کوردستان باشد که این مسئله زمانبر است. آنچه ما درخواست کردهایم، دولت فدرال به ما زمان بدهد. زمانی که تعیین کردهاند، تا جایی که میدانم یک فرصت نهماهه است تا ما بتوانیم این سیستم را پیادهسازی کنیم.
آنچه اکنون دولت بغداد انجام میدهد، هیچ توجیهی ندارد که هیچ بازرگانی نتواند در مرزهای ما فعالیت کند و دلار برای بازرگانان کوردستان تأمین نشود تا بتوانند دارو، مواد غذایی و سایر نیازهای داخلی را وارد کنند. آنها به بهانهی اینکه سیستم آسیکودا تاکنون اجرا نشده است، این محدودیتها را اعمال میکنند، در حالی که خود ما موافق اجرای آن هستیم و تنها برای راهاندازی و آموزش تیمهایمان زمان خواستهایم. امیدواریم دولت فدرال نیز با همین میزان احساس مسئولیت با مردم کوردستان رفتار کند.
در مورد تأمین امنیت غذایی، من در سخنانم گفتم که ما به این مسئله اندیشیدهایم و تا حد امکان امیدوارم با مشکل و بحران غذایی مواجه نشویم. ما برنامهریزی کردهایم تا بتوانیم نیازهای مردم را تأمین کنیم.
خبرنگار دوم (شبکهی کوردستان ۲۴): در خصوص ماندن یا خروج نیروهای آمریکایی در منطقه، موضع راهبردی اقلیم کوردستان در این باره چیست؟ دوم اینکه، مجموعهای از پروژههای مهم راهبردی در چند سال گذشته آغاز شدهاند، تا چه حد میتوانید در این بحران به خواستههای خود در زمینهی آبادانی دست یابید؟
مسرور بارزانی: تمام کشورهایی که نیاز به نفت دارند، مایل هستند که صادرات نفت برقرار باشد. ما نیز به همراه آنها مایل به صادرات نفت هستیم. آمریکا نیز موافق است که اکنون قیمت نفت بالا رفته و باید نفت بیشتری روانهی بازار جهانی شود؛ بهویژه کشورهای تولیدکنندهی نفت، خواستار افزایش عرضهی آن هستند. آمریکا در این زمینه با ما همنظر است که باید نفت روانهی بازارهای جهانی شود.
در خصوص خروج نیروهای ائتلاف، ما همواره تأکید کردهایم که نیاز به ماندن نیروهای ائتلاف داریم. تهدیدات تروریسم (بهویژه داعش) هنوز به طور کامل از بین نرفته است. اقلیم کوردستان به عنوان بخشی از عراق، نیازمند ادامهی همکاری و پشتیبانی ائتلاف بینالمللی است تا اطمینان حاصل شود که امنیت و ثبات در منطقه حفظ میگردد و تجربیات تلخ گذشته تکرار نخواهند شد.
در مورد پروژههای آبادانی، رفتار ما بهترین تضمین است. اقلیم کوردستان تاکنون به هیچوجه تهدیدی برای امنیت هیچ یک از کشورهای همسایه نبوده است و ما پیشتر نیز گفتهایم که هرگز تهدیدی نخواهیم بود. این رفتار ما بهترین سند است و ما ترسی از هیچ طرفی نداریم. ما در این مدت گذشته نیز تلاش جدی داشتهایم تا نیازمندیهای داخلی را در اقلیم کوردستان تأمین کنیم. با چالشهای بزرگی روبهرو بودهایم و توانستهایم دستاوردهای خوبی داشته باشیم، اما هنوز همهی کارها به پایان نرسیده است، بهویژه در این دورهی کوتاه. در سطح انتظارات ما نبوده، اما میتوانم بگویم تا حد زیادی توانستهایم کارهای زیادی انجام دهیم، مخصوصاً در بخش امنیت غذایی، انشاءالله مشکلی پیش نخواهد آمد.
خبرنگار سوم: جناب نخستوزیر، دو پرسش دارم. نخست؛ گفتگوهای شما با دولت عراق ادامه دارد، بهویژه دربارهی بودجه و حقوق و همچنین مسائل اقتصادی؛ این مذاکرات به کجا رسیده است؟ پرسش دوم؛ تا چه حد احزاب سیاسی اقلیم کوردستان در این شرایط، پشتیبان دولت اقلیم کوردستان در این بحران هستند؟
مسرور بارزانی: پیشتر به یاد دارید که ما نگفتیم صادرات نفت متوقف شود؛ این دولت بغداد بود که باعث توقف آن شد. حتی پیش از این نیز دولت بغداد به مدت چند سال صادرات نفت اقلیم کوردستان را به دلیل مسائل حقوقی و دادگاه فدرال متوقف کرده بود. اقلیم کوردستان در آن زمان نیز پیگیری کرد تا نفت اقلیم کوردستان و نفت عراق صادر شود و ما پیشبینی میکردیم که اگر بحرانی رخ دهد و صادرات متوقف شود، باید از این طریق جبران شود. اما با تأسف، دولت بغداد در آن زمان همکاری نکرد تا ما بتوانیم راهحلی مناسب پیدا کنیم. اما اکنون نیز، با وجود این شرایط، ما آمادهایم که بهترین همکار با دولت بغداد باشیم، اما باید دولت بغداد نیز با احساس مسئولیت رفتار کند و حقوق مردم کوردستان را مانند حقوق سایر مردم عراق در نظر بگیرد و این محاصرهای که به ناحق بر مردم کوردستان تحمیل شده است را پایان دهد. این دو مسئلهی کاملاً جداگانه هستند، اما متأسفانه هر دو باعث زیان به مردم کوردستان و زیان به مردم عراق شدهاند، و عراق خودش اکنون در یک بحران بزرگ اقتصادی قرار دارد. مسئله تنها اقلیم کوردستان نیست، تمام عراق در بحران است و امیدوارم دولت عراق آماده باشد تا با ما همکاری کند و راهی برای خروج از این بحرانها بیابیم.
در مورد پرسش دوم دربارهی احزاب سیاسی؛ امیدوارم این پرسش را از خود آن احزاب سیاسی بپرسید. من امیدوارم که تمامی احزاب حامی باشند، زیرا این یک مسئلهی حزبی نیست، بلکه یک مسئلهی ملی است. این موضوع به زندگی تمامی مردم کوردستان گره خورده است و با توئیت و با دو کلمه حرف، هیچ راهحلی برای این مشکلات پیدا نمیشود؛ بلکه باید یک ارادهی جدی برای دفاع از حقوق مردم کوردستان وجود داشته باشد. بسیار سپاسگزارم، روزتان بخیر.