ترامپ: ایران موافقت کرده هرگز به دنبال توسعه سلاح هستهای نباشد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، از جریان داشتن سلسلهای از گفتگوهای سطح بالا با طرفهای ایرانی پرده برداشت. این اظهارات سیگنالی از آغاز مرحلهای جدید در "دیپلماسی سایه" است که در آن، تهران ظاهراً برای عقبنشینی از برنامههای تسلیحاتی هستهای اعلام آمادگی کرده است.
ترامپ در جریان گفتگو با خبرنگاران در کاخ سفید تأکید کرد که دولت او در تماس مستقیم با چهرههای تأثیرگذار در داخل ایران است. ترامپ مدعی شد که طرف ایرانی موافقت کرده است، هرگز به دنبال توسعه سلاح هستهای نباشد. وی، با خوشبینی نسبی اشاره کرد که طرفهای ایرانی "بسیار مشتاق" امضای یک توافقنامه جدید هستند.
رئیسجمهور آمریکا علیرغم اشاره به پیشرفت گفتگوها، صراحتاً اظهار داشت: من به هیچکس در ایران اعتماد ندارم؛ موضوعی که نشاندهنده رویکرد به شدت محتاطانه واشینگتن در این معامله است.
مهندسان توافق احتمالی
ترامپ هویت تیم مذاکرهکننده ارشد خود را فاش کرد؛ تیمی متشکل از نزدیکترین و با نفوذترین چهرههای دولت شامل، "جی.دی ونس" معاون رئیسجمهو، مارکو روبیو وزیر امور خارجه (که به اتخاذ مواضع سرسختانه علیه ایران شهرت دارد)، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژهای که سابقه طولانی در "دیپلماسی پشتپرده" و مدیریت پروندههای پیچیده خاورمیانه دارند.
واکنشهای رسمی و رسانهای در ایران
تا این لحظه، واکنشهای داخلی در ایران میان "تکذیب رسمی" و "سکوت معنادار" در نوسان بوده است. دستگاه دیپلماسی ایران طبق روال معمول، هرگونه مذاکره مستقیم با دولت ترامپ را تا زمان "لغو کامل تحریمها" رد کرده است. سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد: ما ملاک را عمل میدانیم، نه اظهارات رسانهای.
رسانههای جریان اصولگرا، این اظهارات ترامپ را بخشی از "جنگ روانی" توصیف کرده و معتقدند هیچ مقام ارشدی بدون اذن عالیترین سطوح نظام دست به مذاکره نمیزند.
رسانههای جریان اصلاحطلب و میانه، با احتیاط از احتمال وجود یک "فرصت تازه" برای خروج اقتصاد ایران از بنبست سخن میگویند، هرچند بر حفظ خطوط قرمز و حاکمیت ملی تأکید دارند.
استراتژی فشار حداکثری با دربهای باز
تحلیلگران معتقدند اظهارات ترامپ مبنی بر وجود "افراد مناسب" در داخل ایران، بخشی از یک استراتژی دوگانه است؛ تلاش برای ایجاد شکاف و دو دستگی میان طیفهای مختلف قدرت در تهران و ارسال پیام به بازارهای جهانی مبنی بر کاهش تنشهای نظامی در منطقه خاورمیانه. حضور مجدد "جرد کوشنر" در این تیم، نشانهای قوی از تلاش آمریکا برای انعقاد یک "توافق قرن" دوم است؛ توافقی که این بار فراتر از مسائل هستهای، ابعاد اقتصادی و نفوذ منطقهای را نیز شامل شود.