ایران پاسخ طرح پیشنهادی آمریکا را داد؛ تنگهی هرمز به محور اصلی اختلافات تبدیل شد
منابع ایرانی بر بهرسمیت شناختن حاکمیت ایران بر تنگهی هرمز، تأکید دارند
در ادامهی تحولات پرتنش میان تهران و واشنگتن، منابع رسمی و نزدیک به طرفین از ارائه پاسخ ایران به طرح پیشنهادی آمریکا و همزمان از تشدید مواضع سیاسی و نظامی دو کشور خبر میدهند.
بر اساس گزارشها، جمهوری اسلامی ایران از طریق میانجیها پاسخ رسمی خود را به طرح ۱۵ بندی پیشنهادی ایالات متحده ارائه کرده و اکنون در انتظار واکنش طرف مقابل است. در این پاسخ، تهران چند شرط کلیدی را مطرح کرده که از جمله مهمترین آنها پایان حملات و اقدامات نظامی، تضمین عدم تکرار جنگ، تعیین سازوکار جبران خسارات و توقف درگیریها در تمامی جبههها عنوان شده است.
تنگهی هرمز؛ محور اصلی شروط تهران
منابع آگاه تأکید کردهاند که یکی از مهمترین محورهای پاسخ ایران، تأکید بر «حاکمیت» این کشور بر تنگهی هرمز است؛ موضوعی که تهران آن را حقی قانونی و راهبردی دانسته و بهعنوان تضمینی برای اجرای تعهدات طرف مقابل مطرح کرده است.
این در حالی است که تنگهی هرمز بهعنوان یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان، به کانون اصلی اختلافات در بحران جاری تبدیل شده است.
ادعاهای ترامپ دربارهی تضعیف ایران
همزمان، دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که طی سه هفتهی گذشته، توان نظامی ایران بهشدت تضعیف شده و تهران اکنون خواهان دستیابی به توافق است.
ترامپ با اشاره به عملیاتهای نظامی اخیر مدعی شد که بخش قابل توجهی از توان موشکی، دریایی و زیرساختهای نظامی ایران از بین رفته و حتی دهها سکوی پرتاب موشک و مراکز تولید پهپاد نابود شدهاند. وی همچنین ادعا کرد که ایران در نتیجهی این فشارها، بهدنبال توافقی فوری است، هرچند نسبت به دستیابی به یک توافق نهایی ابراز تردید کرد.
روایت واشنگتن از مذاکرات پشتپرده
در همین راستا، استیو ویتکاف نمایندهی ویژهی آمریکا در مذاکرات نیز از «مثبت بودن» تبادل پیامها با ایران خبر داده و تأکید کرده است که این گفتوگوها از طریق میانجیگری، از جمله با نقشآفرینی پاکستان، در جریان است.
به گفته او، ایران تحت فشار تحولات اخیر، بهدنبال توافقی سریع است و در صورت پذیرش شرایط، این توافق میتواند دستاوردی مهم برای منطقه و جهان باشد. با این حال، وی تأکید کرده که روند مذاکرات بهدلیل حساسیت بالا، بهصورت محرمانه دنبال میشود.
ادامهی شکاف روایتها
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که میان روایتهای ارائهشده از سوی تهران و واشنگتن شکاف قابل توجهی وجود دارد؛ از یک سو ایران بر شروط سختگیرانه و حقوق حاکمیتی خود تأکید دارد و از سوی دیگر آمریکا از تضعیف نظامی ایران و تمایل آن به توافق سخن میگوید.
در مجموع، بهنظر میرسد سرنوشت این بحران، بهویژه در ارتباط با تنگهی هرمز و تضمینهای امنیتی، به یکی از پیچیدهترین پروندههای ژئوپلیتیکی در سطح منطقه و جهان تبدیل شده است.