حملات متقابل اسرائیل و ایران وارد سی یکمین روز شد

با گذشت بیش از یک ماه از آغاز درگیری‌های نظامی میان ایران از یک‌سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، تحولات میدانی و سیاسی وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر شده است؛ از تشدید حملات متقابل و گسترش دامنه‌ی اهداف تا افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و بالا گرفتن نگرانی‌ها درباره‌ی احتمال ورود به یک فاز گسترده‌تر از جنگ. 

در تازه‌ترین موضع‌گیری‌ها، سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیا اعلام کرده است که ایران در واکنش به حملات اخیر، دامنه‌ی اهداف خود را گسترش خواهد داد و علاوه بر اهداف نظامی، مراکز تصمیم‌گیری و محل استقرار فرماندهان و مسئولان طرف مقابل نیز در فهرست اهداف قرار می‌گیرند.

به گفته‌ی این مقام نظامی، این تصمیم در پاسخ به حملات صورت‌گرفته به مناطق غیرنظامی در شهرهای مختلف ایران اتخاذ شده و نشان‌دهنده‌ی تغییر در سطح و نوع پاسخ‌ها در ادامه‌ی درگیری‌هاست.

 افزایش حضور نظامی آمریکا و بررسی گزینه‌های جدید

هم‌زمان، گزارش‌ها از افزایش قابل‌توجه نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه حکایت دارد. بر اساس گزارش روزنامه‌ی «نیویورک تایمز»، شمار نیروهای آمریکایی در منطقه از ۵۰ هزار نفر فراتر رفته است؛ رقمی که حدود ۱۰ هزار نفر بیش از سطح معمول ارزیابی می‌شود.

در این چارچوب، اعزام هزاران نیروی جدید از جمله تفنگداران دریایی و یگان‌های هوابرد در دستور کار قرار گرفته و گزینه‌هایی مانند عملیات محدود زمینی یا کنترل برخی نقاط راهبردی، از جمله مناطق مرتبط با تردد دریایی در تنگه هرمز، مورد بررسی قرار گرفته است.

با این حال، کارشناسان نظامی تأکید دارند که چنین سطحی از نیرو برای اجرای عملیات گسترده‌ی زمینی علیه کشوری با وسعت و جمعیت ایران کافی نیست و هرگونه اقدام در این سطح با پیچیدگی‌های جدی مواجه خواهد بود.

 حملات متقابل و گسترش درگیری به زیرساخت‌ها

در میدان عملیات، حملات هوایی اسرائیل به اهدافی در داخل ایران ادامه یافته است. منابع اسرائیلی اعلام کرده‌اند که در یکی از موج‌های اخیر، بیش از ۱۲۰ نوع مهمات علیه مراکز مرتبط با صنایع نظامی و زیرساخت‌های دفاعی ایران به کار گرفته شده است.

در مقابل، رسانه‌های ایرانی نیز از وقوع حملات هوایی به مناطقی در تهران و تبریز، از جمله فرودگاه‌ها، مراکز صنعتی و برخی مناطق مسکونی خبر داده‌اند. همچنین گزارش‌هایی از آسیب به تأسیسات پتروشیمی و مجروح شدن شماری از شهروندان منتشر شده، هرچند تأکید شده که شرایط تحت کنترل قرار دارد.

 گسترش دامنه‌ی تنش به کشورهای منطقه

هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها، دامنه‌ی تأثیرات جنگ به کشورهای منطقه نیز کشیده شده است. در کویت، وزارت برق و آب اعلام کرده یکی از تأسیسات تولید برق و آب این کشور هدف حمله قرار گرفته که در پی آن یک کارگر جان خود را از دست داده است.

در عربستان سعودی نیز مقام‌های نظامی از رهگیری و انهدام چندین موشک بالستیک و پهپاد خبر داده‌اند که به سمت مناطق شرقی این کشور شلیک شده بودند. این تحولات نشان‌دهنده افزایش سطح تهدیدات امنیتی در سراسر منطقه است.

 آمادگی‌های لجستیکی و نظامی آمریکا

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرده که عملیات پشتیبانی و لجستیکی نیروهای دریایی این کشور با موفقیت در حال انجام است و تأمین مستمر تجهیزات، سوخت و مهمات به حفظ آمادگی عملیاتی در منطقه کمک کرده است.

در همین حال، گزارش‌هایی نیز از بررسی طرح‌های احتمالی برای اجرای عملیات زمینی چند هفته‌ای در داخل خاک ایران منتشر شده، هرچند هنوز تصمیم نهایی در این‌باره اتخاذ نشده است.

 دیپلماسی در سایه‌ی تهدید نظامی

در سطح سیاسی، هم‌زمان با افزایش فشارهای نظامی، تلاش‌هایی برای باز کردن مسیر دیپلماسی نیز در جریان است. منابع اسرائیلی و آمریکایی از بررسی گزینه‌های مختلف، از جمله ادامه‌ی مذاکرات مستقیم با ایران، خبر داده‌اند.

در عین حال، تأکید شده که در صورت شکست مسیر دیپلماتیک، گزینه‌های نظامی گسترده‌تر، از جمله عملیات زمینی، همچنان روی میز باقی خواهد ماند.

 چشم‌انداز مبهم؛ میان مهار تنش و خطر گسترش جنگ

در مجموع، ورود جنگ به ماه دوم با ویژگی‌هایی چون افزایش دامنه‌ی اهداف، تشدید حملات متقابل، گسترش حضور نظامی و درگیر شدن غیرمستقیم کشورهای منطقه همراه شده است.

در حالی که برخی نشانه‌ها از تلاش برای حفظ مسیر دیپلماسی حکایت دارد، هم‌زمان روند تحولات میدانی نشان می‌دهد که خطر گسترش بیشتر درگیری‌ها همچنان جدی است و آینده‌ی این بحران به میزان زیادی به توازن میان گزینه‌های نظامی و سیاسی بستگی خواهد داشت.