انفجار بقایای جنگی در سیدکان؛ دو شهروند کوردستانی مجروح شدند

در پی انفجار مواد منفجره‌ی باقی‌مانده از درگیری‌های مرزی در کوهستان‌های منطقه‌ی سیدکان، دو چوپان جوان مجروح و برای مداوا به مراکز درمانی سوران منتقل شدند.

بامداد روز یکشنبه، ۰۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۷ خرداد ۱۴۰۵)، وقوع انفجار در کوهستان «بربزین» از توابع بخش سیدکان در اداره‌ی مستقل سوران، منجر به مجروح شدن دو چوپان شد. این حادثه در حالی رخ داد که این دو شهروند مشغول تعلیف احشام خود در این منطقه‌ی کوهستانی بودند.

جزئیات حادثه و وضعیت سلامت مجروحان

تحسین عثمان، مدیر بیمارستان سیدکان در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد که مجروحان این حادثه دو جوان به نام‌های «حکیم مامند» ۳۱ ساله و «اوین شیخی» ۲۱ ساله هستند. وی تصریح کرد: "وضعیت عمومی این دو شهروند پایدار است و تنها بر اثر اصابت ترکش‌های کوچک دچار جراحت شده‌اند."

مدیر بیمارستان سیدکان افزود که پس از انجام اقدامات درمانی اولیه و فوریت‌های پزشکی، مجروحان برای تکمیل روند درمان به بیمارستان آموزشی «آشتی» در شهر سوران اعزام شده‌اند. بر اساس گزارش‌های میدانی، این انفجار ناشی از پسماندهای جنگی و مواد منفجره‌ی به‌جامانده از درگیری‌های میان ارتش ترکیه و نیروهای پ‌ک‌ک در مناطق مرزی اقلیم کوردستان بوده است.

سیدکان؛ میدان مین‌های خنثی‌نشده

مناطق مرزی اقلیم کوردستان و به‌ویژه ارتفاعات بربزین در بخش سیدکان، به دلیل دهه‌ها کشمکش و درگیری‌های نظامی، به یکی از آلوده‌ترین نقاط از نظر وجود مین و مهمات عمل‌نکرده تبدیل شده است. این بقایای جنگی تهدیدی مستمر برای جان روستاییان، دامداران و گردشگرانی محسوب می‌شود که به این مناطق تردد می‌کنند. سالانه ده‌ها تن از شهروندان در این مناطق بر اثر برخورد با این مواد منفجره جان خود را از دست داده یا دچار معلولیت‌های جسمی دائمی می‌شوند.

میراث مرگبار؛ پیشینه‌ی مین‌گذاری در اقلیم کوردستان

اقلیم کوردستان به لحاظ تاریخی یکی از آلوده‌ترین مناطق جهان به مین‌های زمینی و مواد منفجره‌ی عمل‌نکرده است. ریشه‌ی این معضل به چند دوره‌ی راهبردی بازمی‌گردد:

۱. جنگ هشت‌ساله‌ی ایران و عراق (۱۹۸۰-۱۹۸۸) که طی آن میلیون‌ها مین در نوار مرزی کاشته شد.

۲. سیاست‌های رژیم بعث برای تخریب روستاهای کوردستان و ایجاد کمربندهای مین‌گذاری‌شده جهت جلوگیری از تحرکات پیشمرگه.

۳. درگیری‌های دهه‌های اخیر میان ارتش ترکیه و پ‌ک‌ک در مناطق کوهستانی شمال اقلیم کوردستان.

طبق آمارهای رسمی و تخمینی، در ابتدا بیش از ۷ میلیون مین در خاک اقلیم کوردستان کاشته شده بود که مساحتی بالغ بر ۷۷۶ کیلومتر مربع را در بر می‌گرفت.

تلاش‌های دولت اقلیم کوردستان برای پاک‌سازی

وزارت امور داخلی اقلیم کوردستان از طریق «نهاد کل امور مین»، طی سالیان گذشته تلاش‌های گسترده‌ای را برای پاک‌سازی این مناطق آغاز کرده است. تاکنون بیش از ۷۰ درصد از مناطق آلوده شناسایی‌شده، پاک‌سازی و به صاحبانشان بازگردانده شده‌اند و میلیون‌ها قبضه مین و گلوله‌ی عمل‌نکرده منهدم شده است. با این حال، به دلیل کوهستانی بودن مناطق مرزی، عدم وجود نقشه‌های دقیق مین‌گذاری و تداوم درگیری‌های پراکنده در مرزها، همچنان بخش‌های وسیعی از کوهستان‌های کوردستان برای ساکنان محلی خطرناک توصیف می‌شود. 

کارشناسان معتقدند پاک‌سازی کامل مناطق مرزی نظیر سیدکان نیازمند بودجه‌ی کلان، تکنولوژی‌های پیشرفته و برقراری ثبات کامل در نوار مرزی است تا از تکرار حوادث تلخی همچون واقعه‌ی امروز جلوگیری شود.