طرح آتشبس فوری میان ایران و آمریکا که بە کوشش پاکستان تهیه شده، منتظر پاسخ ایران است
اسلامآباد در تلاش برای توقف فوری درگیریها؛ بازگشایی تنگهی هرمز و توافق جامع در دو مرحله محور مذاکرات است
در پی تشدید تنشهای نظامی در منطقه، منابع آگاه از ارائهی یک طرح جدید برای پایان درگیریها میان ایران و ایالات متحده خبر میدهند؛ طرحی که شامل آتشبس فوری و آغاز روندی برای دستیابی به توافقی جامع است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، این طرح که با ابتکار پاکستان تدوین شده، بهصورت همزمان به تهران و واشنگتن ارائه شده و میتواند در صورت توافق طرفین، از روز دوشنبه اجرایی شود.
چارچوب دو مرحلهای: آتشبس فوری و توافق نهایی
به گفتهی منابع مطلع، این ابتکار دارای ساختاری دو مرحلهای است؛ در گام نخست، آتشبس فوری برقرار شده و تنگهی هرمز بازگشایی میشود، و در گام دوم، ظرف ۱۵ تا ۲۰ روز مذاکرات برای دستیابی به یک توافق جامع دنبال خواهد شد.
در صورت نهایی شدن، این توافق که بهطور موقت «توافق اسلامآباد» نامگذاری شده، شامل چارچوبی منطقهای برای مدیریت امنیت تنگهی هرمز و برگزاری مذاکرات حضوری نهایی در پایتخت پاکستان خواهد بود.
همچنین گفته شده است که تفاهم اولیه قرار است در قالب یک «یادداشت تفاهم» و از طریق کانال ارتباطی پاکستان که تنها میانجی فعال در این روند معرفی شده، بهصورت الکترونیکی نهایی شود.
نقش فعال پاکستان در میانجیگری
منابع رویترز تأکید کردهاند که فرماندهی ارتش پاکستان، "فیلد مارشال عاصم منیر"، طی ساعات گذشته تماسهای فشردهای با مقامهای ارشد آمریکایی و ایرانی داشته است.
این تماسها شامل گفتوگو با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، استیو ویتکاف، فرستادهی ویژهی این کشور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران بوده است.
با این حال، مقامات رسمی آمریکا و ایران تاکنون واکنش علنی به این طرح نشان ندادهاند و سخنگوی وزارت خارجهی پاکستان نیز از اظهارنظر در اینباره خودداری کرده است.
شروط ایران و محورهای توافق احتمالی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ایران پیشتر اعلام کرده که خواهان آتشبس دائمی همراه با تضمینهایی برای عدم تکرار حملات از سوی آمریکا و اسرائیل است.
در چارچوب توافق نهایی نیز پیشبینی شده که تهران در ازای کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده، تعهداتی در خصوص عدم پیگیری سلاح هستهای ارائه دهد.
با این حال، منابع پاکستانی تأکید کردهاند که ایران هنوز بهطور رسمی به این پیشنهاد پاسخ نداده و با وجود افزایش تلاشهای دیپلماتیک، هیچ تعهد مشخصی از سوی تهران اعلام نشده است.
نگرانیهای جهانی و فشار برای پایان جنگ
این تلاش دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که ادامهی درگیریها نگرانیهای گستردهای دربارهی امنیت تنگهی هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان، ایجاد کرده است.
بازارهای جهانی انرژی نیز تحت تأثیر این تحولات دچار نوسانات شدید شدهاند و معاملهگران بهدقت روند مذاکرات را دنبال میکنند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر بارها بر ضرورت پایان سریع جنگ تأکید کرده و هشدار داده است که در صورت عدم دستیابی به آتشبس در کوتاهمدت، پیامدهایی در پی خواهد داشت.
با وجود این فشارها، سرنوشت این طرح همچنان به تصمیم نهایی تهران و واشنگتن وابسته است؛ تصمیمی که میتواند مسیر جنگ یا صلح در منطقه را تعیین کند.