سی و هشتمین سالگرد جنایت انفال؛ بازخوانی فاجعه نسل‌کشی در گرمیان و چمچمال

در نیمه دوم دهه هشتاد میلادی، رژیم بعث تمامی ابزارهای نسل‌کشی، پاکسازی قومی، عملیات انفال و بمباران شیمیایی را علیه ملت کورد به کار بست؛ ملتی که تنها جرمشان هویت کوردی بود. یکی از وحشیانه‌ترین این جنایات، مرحله سوم عملیات انفال علیه مردم مناطق "گرمیان" و "چمچمال" بود که امروز ۱۴ آوریل، ۳۸ سال از وقوع آن می‌گذرد.

ابعاد فاجعه در جریان این فاجعه انسانی، ده‌ها هزار زن، کودک و سالخورده در بیابان‌های خشک جنوب عراق زنده به گور شدند. همزمان با این کارزار غیرانسانی، هزاران روستا ویران، بسیاری از مناطق کوردستان بمباران شیمیایی و ساکنان آن به اجبار کوچانده شدند.

عملیات انفال در ۸ مرحله مجزا از سال ۱۹۸۶ آغاز شد و تا ۱۹۸۹ ادامه یافت. در این بازه زمانی، بیش از ۱۸۰ هزار شهروند بی‌گناه کورد، بدون تفکیک جنسیتی و سنی، مفقودالاثر و قتل‌عام شدند.

عاملان جنایت علی حسن مجید (معروف به علی شیمیایی) پسرعموی صدام حسین، فرماندهی این حملات را بر عهده داشت و سلطان هاشم، وزیر دفاع وقت عراق، فرمانده مستقیم نظامی این عملیات بود. 

این جنایت توسط سپاه‌های کرکوک و اربیل، گارد ریاست‌جمهوری، ارتش مردمی (جیش شعبی) به اجرا درآمد.

عدالت و دادخواهی دادگاه عالی جنایی عراق در ۲۴ ژوئن ۲۰۰۷، حکم اعدام و حبس ابد را برای پنج تن از متهمان اصلی پرونده انفال صادر کرد که در صدر آن‌ها علی حسن مجید و سلطان هاشم قرار داشتند.

گاه‌شمار مراحل هشت‌گانه انفال:

مرحله اول: (۹ تا ۲۳ فوریه ۱۹۸۸) مناطق سرگلو و برگلو در سـورداش.

مرحله دوم: (۲۲ فوریه تا ۱ آوریل ۱۹۸۸) منطقه قره‌داغ.

مرحله سوم: (۷ تا ۲۰ آوریل ۱۹۸۸) منطقه گرمیان، کرکوک، خورماتو، کلار، کفری، دربندیخان و چمچمال. (به دلیل وسعت فاجعه و تعداد بالای قربانیان در این مرحله، روز ۱۴ آوریل به عنوان نماد سالگرد انفال برگزیده شده است).

مرحله چهارم: (۳ تا ۸ مه ۱۹۸۸) حاشیه زاب کوچک، آغجلر، گوپتپه، کویه و دوکان.

مراحل پنجم، ششم و هفتم: (۱۵ مه تا ۲۶ اوت ۱۹۸۸) مناطق بالیسان، شقلاوه، رواندز، چومان، قندیل، رانیه و دیبگه.

مرحله هشتم: (۲۵ اوت تا ۶ سپتامبر ۱۹۸۸) منطقه بادینان (آمیدی، دهوک، زاخو، شیخان و بارزان).

از سال ۲۰۰۷، دولت اقلیم کوردستان روز ۱۴ آوریل را به عنوان روز رسمی بزرگداشت شهدای انفال تعیین کرده است.