گشایش تدریجی ارتباطات در ایران

پس از ۴۸ روز قطعی بی‌سابقه به دلیل تنش‌های نظامی، مقامات ایران روند لغو محدودیت‌های اینترنتی و ارتباطی را آغاز کردند. هم‌اکنون دسترسی به موتورهای جستجو و تماس با خطوط ثابت از خارج کشور امکان‌پذیر شده است.

مقامات ایران پس از طولانی‌ترین دوره‌ی قطعی ارتباطات در تاریخ این کشور که در پی شرایط امنیتی و نظامی اعمال شده بود، روند کاهش تدریجی محدودیت‌های اینترنت جهانی و تماس‌های تلفنی بین‌المللی را آغاز کرده‌اند. بر اساس گزارش‌ها، هم‌اکنون دسترسی به موتور جستجوی گوگل، سرویس جیمیل و برخی پلتفرم‌های هوش مصنوعی در بسیاری از مناطق کشور امکان‌پذیر شده است.

برقراری تماس‌های بین‌المللی با خطوط ثابت

تلویزیون رسمی ایران روز پنجشنبه ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ (۲۷ فروردین ۱۴۰۵) اعلام کرد که شهروندان ایرانی اکنون می‌توانند از خارج از کشور با خطوط تلفن ثابت داخل کشور تماس برقرار کنند. با این وجود، تماس از مبدأ خارجی با تلفن‌های همراه همچنان مسدود است و مقامات وعده داده‌اند که این محدودیت نیز در روزهای آینده برطرف شده و شرایط به حالت عادی بازگردد.

دسترسی مجدد به موتورهای جستجو و خدمات هوش مصنوعی

کاربران اینترنت در نقاط مختلف ایران گزارش داده‌اند که دسترسی به گوگل و جیمیل، در بسیاری از مناطق، بدون نیاز به ابزارهای دور زدن فیلترینگ برقرار شده است. همچنین، برخی کاربران موفق به استفاده‌ی مجدد از پلتفرم هوش مصنوعی چینی «دیپ‌سیک» (DeepSeek) شده‌اند. این تغییرات پس از افزایش جزئی ترافیک اینترنت بین‌المللی از حدود ۱ درصد به سطوح بالاتر مشاهده شده است.

پیشینه‌ی قطعی ارتباطات و پیامدهای اقتصادی

قطعی گسترده‌ی اینترنت و ارتباطات بین‌المللی از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) و هم‌زمان با آغاز درگیری‌های نظامی مستقیم با اسرائیل و آمریکا آغاز شد. این اختلال که در ابتدا ریشه در اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ داشت، با تشدید تنش‌های نظامی به یک قطعی نزدیک به کامل تبدیل گردید. طبق گزارش نهاد پایش نت‌بلاکس، این روند تا ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ (۲۷ فروردین ۱۴۰۵) به بیش از ۱۱۰۰ ساعت (۴۸ روز متوالی) رسید و رکورد طولانی‌ترین خاموشی سراسری اینترنت در جهان را ثبت کرد. این قطعی خسارت اقتصادی هنگفتی بالغ بر ۱٫۸ میلیارد دلار تا اواسط ماه آوریل به همراه داشته و دسترسی به منابع اطلاعاتی مستقل را به شدت محدود کرده است.

چشم‌انداز عادی‌سازی ارتباطات

اقدام اخیر مقامات ایرانی در گشایش تدریجی برخی سرویس‌ها، پس از اعلام آتش‌بس موقت و کاهش تنش‌های میدانی، به عنوان گام اولیه برای عادی‌سازی مرحله‌به‌مرحله‌ی ارتباطات ارزیابی می‌شود. با این حال، بسیاری از پلتفرم‌های اجتماعی عمده همچنان محدود یا مسدود هستند و بازگشایی کامل اینترنت بین‌المللی هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است. این روند می‌تواند به تدریج به کسب‌وکارهای دیجیتال، دانشجویان، پژوهشگران و خانواده‌ها کمک کند، اما پایداری آن به شرایط امنیتی و تصمیمات نهادهای ذی‌ربط بستگی دارد.