تأکید پزشکیان بر راهکارهای دیپلماتیک
حملهی آمریکا به کشتی تجاری ایران بر جو مذاکرات سایە انداخته است
رئیسجمهوری ایران با تأکید بر پرهیز از گسترش جنگ، خواستار کاهش تنشها شد؛ این در حالی است که توقیف یک کشتی تجاری و حملات متقابل، سایهی سنگینی بر مذاکرات اسلامآباد انداخته است.
روز دوشنبه، ۲۰ آوریل ۲۰۲۶ (۳۱ فروردین ۱۴۰۵)، مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در اظهاراتی با تأکید بر اینکه وقوع جنگ در منطقه به نفع هیچکس نیست و به همه آسیب میرساند، اعلام کرد: «بیاعتمادی به دشمن و هوشیاری در تعامل با آن، یک اصل بنیادین است که به هیچوجه نباید نادیده گرفته شود.»
وی افزود در کنار ایستادگی در برابر تهدیدها، باید از تمام ظرفیتهای عقلانی و دیپلماتیک برای کاهش تنشها بهره برد، چرا که حفظ ثبات از طریق دیپلماسی در اولویت قرار دارد.
در همین راستا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران، تنشهای خلیج فارس و تنگهی هرمز را پیامد تحرکات نظامی آمریکا و اسرائیل دانست و اعلام کرد که واشنگتن با نقض مکرر قوانین بینالمللی و حمله به ایران در حین مذاکرات، نشان داده است که در مسیر دیپلماسی جدی نیست.
همزمان با این اظهارات دیپلماتیک، تنشهای نظامی در دریا به اوج خود رسیده است. سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا با انتشار بیانیهای اعلام کرد که نیروهای آمریکایی به یک کشتی تجاری که از چین به سمت ایران در حرکت بود، شلیک کرده و پس از از کار انداختن سیستم ناوبری آن، نیروهای تفنگدار دریایی (مارینز) وارد عرشه شدهاند. وی با توصیف آمریکا به عنوان «سردستهی دزدان دریایی»، هشدار داد که نیروهای مسلح ایران به زودی این اقدام را تلافی خواهند کرد و افزود که در پی این حادثه، نیروهای ایرانی با استفاده از پهپاد به چند ناو جنگی آمریکایی حمله کردهاند.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد که نیروی دریایی ایالات متحده این کشتی ایرانی را به دلیل نادیده گرفتن هشدارهای ایست در نزدیکی تنگهی هرمز توقیف کرده است. به گفتهی ترامپ، ناو جنگی «یو اس اس اسپرونس» در دریای عمان راه را بر این کشتی بسته و پیش از ورود تفنگداران دریایی، موتورخانهی آن را از کار انداخته است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که قرار است در هفتهی جاری، دور جدیدی از مذاکرات میان هیئتهای عالیرتبهی ایران و آمریکا در پایتخت پاکستان (اسلامآباد) برگزار شود. با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار با خاویر میلی، رئیسجمهوری آرژانتین در بیتالمقدس (اورشلیم)، تأکید کرد: «ما در حال جنگ با ایران هستیم؛ این پرونده مختومه نشده و هر لحظه ممکن است تحولات جدیدی رخ دهد. از نگاه اسرائیل، این جنگ همچنان ادامه دارد و نقطهی پایانی برای آن تعیین نشده است.»
گفتنی است تقابل نظامی همهجانبه در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حملات هوایی گستردهی واشنگتن و تلآویو به اهدافی در تهران و سایر شهرهای ایران آغاز شد که به تخریب زیرساختها و تلفات گسترده انجامید. در واکنش، ایران حملات موشکی متعددی را علیه منافع آمریکا و اسرائیل انجام داد و با مسدود کردن تنگهی هرمز، شوک بزرگی به بازار جهانی انرژی وارد کرد. سرانجام در ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵)، با میانجیگری مستقیم پاکستان، یک آتشبس موقت دوهفتهای برقرار شد و اکنون تلاشها برای تبدیل آن به یک توافق دائمی در جریان است.