تشدید نظارت سنتکام در تنگهی هرمز
تغییر مسیر ۷۸ کشتی تجاری به مقصد ایران
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با انتشار بیانیهای از اجرای تدابیر شدید نظارتی بر کشتیهای تجاری در تنگهی هرمز و توقیف شناورهای متخلف در چارچوب کارزار فشارهای اقتصادی علیه ایران خبر داد.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (CENTCOM) اعلام کرد که بالگردهای نظامی این کشور در آبهای منطقهی تنگهی هرمز، نظارت دقیق و مستمری را بر ترددهای دریایی آغاز کردهاند. این اقدامات بخشی از عملیات گستردهی اجرای تحریمهای دریایی و گشتزنیهای امنیتی است که با هدف محدودسازی تجارت نفت، مواد خام و کالاهای راهبردی ایران دنبال میشود.
طبق گزارش رسمی سنتکام، نیروهای آمریکایی تاکنون مسیر ۷۸ فروند کشتی تجاری را که عازم بنادر ایران بودند، تغییر دادهاند. همچنین چهار کشتی دیگر به دلیل عدم رعایت مقررات تحریمهای بینالمللی توقیف شدهاند. این عملیات در قالب کمپین «خشم اقتصادی» دولت دونالد ترامپ اجرا میشود که شامل تحریمهای ثانویه، مسدودسازی بنادر کلیدی و نظارتهای ماهوارهای برای اختلال در فعالیتهای «ناوگان سایه» ایران است.
این عملیات که از ۱۳ آوریل ۲۰۲۴ (۲۵ فروردین ۱۴۰۳) شدت یافته است، بر شریان حیاتی انرژی جهان متمرکز است. تنگهی هرمز روزانه حدود ۲۱ میلیون بشکه نفت خام، معادل ۲۰ درصد مصرف جهانی را تأمین میکند. هرگونه اختلال در این آبراه راهبردی میتواند منجر به جهش قیمت انرژی و اختلال در زنجیرهی تأمین جهانی شود. در مقابل، مقامات ایران عبور از این مسیر را مشروط به هماهنگی مستقیم با خود دانستهاند؛ این در حالی است که با وجود برقراری آتشبس موقت از ۸ آوریل ۲۰۲۴ (۲۰ فروردین ۱۴۰۳)، تنشها همچنان در سطح بالایی قرار دارد.
تنشهای نظامی میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۴ (۹ اسفند ۱۴۰۲) آغاز شده، تاکنون تلفات جانی و خسارات مالی قابلتوجهی بر جای گذاشته است. سنتکام با استقرار ناوهای موشکانداز و هواپیماهای گشت دریایی، پروژهی «آزادی ناوبری» را با هدف تأمین امنیت کشتیهای تجاری بیطرف پیش میبرد.
تحلیلگران بر این باورند که این محاصرهی دریایی، درآمدهای نفتی ایران را بهشدت کاهش داده است. ایالات متحده هشدار داده است که دریافت هرگونه وجه توسط ایران برای عبور امن کشتیها، مشمول تحریمهای جدید خواهد بود. سنتکام تأکید کرده است که نیروهایش در حالت آمادهباش کامل قرار دارند تا هرگونه تهدیدی علیه تجارت جهانی را در این نقطهی کانون راهبردی خنثی کنند.