تداوم چالش واشینگتن و تهران بر سر تنگهی هرمز و داراییهای بلوکه شده
هشدار ترامپ دربارهی توسل به گزینهی نظامی
رئیسجمهور آمریکا رسیدن به توافق نهایی را مشروط به حل کامل پروندهی هستهای و بازگشایی بدون قید و شرط تنگهی هرمز کرد؛ همزمان گزارشهای متناقضی دربارهی سازوکار آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای ایران منتشر شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحدهی آمریکا، روز یکشنبه ۳۱ مه ۲۰۲۶ (۱۰ خرداد ۱۴۰۵)، در گفتوگو با شبکهی "فاکس نیوز" اعلام کرد که اگرچه گامهای مهمی برای دستیابی به یک توافق "خوب" با تهران برداشته شده و مذاکرات از طریق واسطهها در جریان است، اما گزینهی نظامی همچنان روی میز باقی مانده است. او تأکید کرد: "ما به توافق نزدیک هستیم، اما اگر این توافق مطابق خواستههای ما نباشد، بار دیگر به گزینهی نظامی و وزارت جنگ متوسل خواهیم شد."
شروط واشینگتن برای عقبنشینی از منطقه
رئیسجمهور آمریکا بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگهی هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی و حلوفصل قطعی پروندهی هستهای ایران را دو شرط اصلی برای خروج نیروهای نظامی این کشور از منطقه برشمرد.
دونالد ترامپ با اشاره به راهبرد بلندمدت واشینگتن اظهار داشت: "باید به طور دائمی از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری شود. ما به آرامی و با ثبات، آنچه را که میخواهیم از ایرانیها به دست میآوریم، اما اگر امور به این شکل پیش نرود، با شیوهای کاملاً متفاوت و تند به این منازعه پایان میدهیم."
او وضعیت فعلی را یک "پیروزی تمامعیار برای ایالات متحده" توصیف کرد و با اشاره به درگیریهای اواخر ماه فوریه، مدعی شد که تغییرات محسوسی در ساختار قدرت و رفتار رهبران ایران ایجاد شده است. رئیسجمهور آمریکا همچنین خاطرنشان کرد که برای رسیدن به نتیجه عجلهای ندارد، زیرا به گفتهی او، "ایرانیها مذاکرهکنندگان ماهری هستند و این فرآیند زمانبر است."
اختلاف بر سر آزادسازی داراییهای ارزی
همزمان با سخنان دونالد ترامپ، گزارشهای ضد و نقیضی از سوی رسانههای رسمی ایران دربارهی داراییهای بلوکه شده منتشر شده است. تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد که بر اساس پیشنویس یک یادداشت تفاهم، مقرر شده است مبلغ ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای ایران ظرف مدت ۶۰ روز آزاد شود تا بدون هیچ محدودیتی در بانکهای مورد نظر تهران هزینه شود.
این در حالی است که کاخ سفید روز چهارشنبه گزارشهای مربوط به وجود پیشنویس توافق برای رفع محاصرهی دریایی را رد کرد. دونالد ترامپ نیز روز جمعه صراحتاً اعلام کرد که "هیچگونه تبادل مالی تا اطلاع ثانوی صورت نخواهد گرفت."
از سوی دیگر، خبرگزاری "ایسنا" گزارش داد که تهران برای آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار تلاش میکند و خواستار آن است که نیمی از این مبلغ، بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم در دسترس قرار گیرد. منابع رسانهای ایران حجم کل داراییهای بلوکه شده را بین ۱۰۰ تا ۱۲۳ میلیارد دلار برآورد کردهاند.
یکی از اصلیترین نقاط اختلاف در مذاکرات جاری، وضعیت تنگهی هرمز است که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (۹ اسفند) توسط ایران بسته شده است. بر اساس گزارش رسانههای دولتی ایران، تهران در متن پیشنهادی خود بر این نکته تأکید کرده است که "ایران تنها مرجع تعیین ماهیت کشتیهای عبوری است" و به کشتیهایی که بار آنها تهدیدآمیز تلقی شود یا مقصدشان کشورهای متخاصم باشد، اجازهی عبور نخواهد داد.
در مقابل، دونالد ترامپ تأکید دارد که تنگهی هرمز باید بدون پرداخت هیچگونه عوارض یا مالیاتی بازگشایی شود. بر اساس گزارش "نیویورک تایمز" به نقل از مقامات آگاه، رئیسجمهور آمریکا شروط توافق را سختتر کرده و اصلاحات مدنظر خود را برای تهران ارسال کرده است. گفته میشود موضوعات کلیدی از جمله جزئیات برنامهی هستهای به دورهای بعدی مذاکرات موکول شده و چارچوب فعلی بر اساس فرمول "پایان جنگ در برابر رفع محاصرهی تنگهی هرمز" تنظیم شده است.