سفر فرستاده‌ی ویژه‌ی رئیس‌جمهور آمریکا به بغداد و اربیل

واشینگتن بر خلع سلاح گروه‌های مسلح تأکید می‌کند

تام بارک، فرستاده‌ی ویژه‌ی دونالد ترامپ در امور عراق و سوریه
تام بارک، فرستاده‌ی ویژه‌ی دونالد ترامپ در امور عراق و سوریه

تام بارک در دیدار با علی زیدی پیام ضرورت تقویت حاکمیت ملی و مهار نفوذ شبه‌نظامیان را ابلاغ کرد؛ هم‌زمان رایزنی‌ها برای هماهنگی سفر نخست‌وزیر عراق به واشینگتن آغاز شده است.

تام بارک، فرستاده‌ی ویژه‌ی دونالد ترامپ در امور عراق و سوریه، در چارچوب یک ماموریت دیپلماتیک و راهبردی وارد بغداد شد. 

بارک که به طور هم‌زمان مسئولیت سفارت ایالات متحده در ترکیه را نیز بر عهده دارد، در نخستین سفر رسمی خود پس از ارتقای جایگاه دیپلماتیکش در مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵)، با علی زیدی، نخست‌وزیر جدید عراق دیدار و گفتگو کرد. زیدی، در ۱۶ مه ۲۰۲۶ (۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵) و پس از ماه‌ها بن‌بست سیاسی، به عنوان نخست‌وزیر این کشور سوگند یاد کرد.

تام بارک حامل پیامی جدی از سوی دونالد ترامپ برای دولت جدید بغداد است. واشینگتن بر این باور است که انتصاب علی زیدی، فرصتی مناسب برای محدود کردن نفوذ گروه‌های مسلح غیرقانونی فراهم آورده است. فرستاده‌ی ویژه‌ی آمریکا در بیانیه‌ای در شبکه‌ی اجتماعی ایکس، گام‌های اولیه‌ی دولت عراق برای ادغام این گروه‌ها را به عنوان "بنیاد نوظهور برای خودگردانی مجدد عراق بر پایه‌ی حاکمیت احیا شده" ستود.

تلاش‌های دولت علی زیدی برای انحصار سلاح در دست دولت، با واکنش‌های متفاوتی در میان گروه‌های شبه‌نظامی روبه‌رو شده است. به گزارش اندیشکده‌ی چتم هاوس، در هفته‌های اخیر گروه‌هایی مانند عصائب اهل الحق به رهبری قیس خزعلی، کتائب امام علی و همچنین سرایا السلام وابسته به مقتدی صدر اعلام کرده‌اند که مایلند سلاح‌های خود را به دولت تحویل داده و از سازمان حشدالشعبی جدا شوند.

با این حال، این گروه‌ها در ازای خلع سلاح، خواستار سهم‌خواهی سیاسی و تصاحب پست‌های کلیدی در کابینه، از جمله سمت معاونت نخست‌وزیر و وزارتخانه‌های حاکمیتی شده‌اند؛ درخواستی که با مخالفت صریح واشینگتن مواجه شده است. در همین حال، گروه‌های تندروتری مانند کتائب حزب‌الله و جنبش نجباء اعلام کرده‌اند که به هیچ عنوان حاضر به زمین گذاشتن سلاح‌های خود نیستند.

بخش دیگری از ماموریت دیپلماتیک تام بارک، سفر به اقلیم کوردستان در روز سه‌شنبه ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۶ خرداد ۱۴۰۵) است. او قرار است در اربیل با رهبران کورد، از جمله مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کوردستان دیدار کند. محور این گفتگوها بررسی امنیت مرزها، صادرات نفت اقلیم کوردستان به ترکیه و اختلافات مالی و گمرکی میان بغداد و اربیل خواهد بود.

این تحرکات فشرده در حالی صورت می‌گیرد که علی زیدی، نخست‌وزیر عراق، برای اولین سفر رسمی خود به واشینگتن در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) آماده می‌شود. به گزارش پایگاه تحلیل نظامی لانگ وار ژورنال، زیدی در دیدار با مقامات کاخ سفید و کنگره، علاوه بر جذب سرمایه‌گذاری در حوزه‌ی انرژی، تلاش خواهد کرد تا حمایت‌های امنیتی واشینگتن را برای انتقال تسلیحات گروه‌های مسلح به کنترل دولت، پیش از پایان ماموریت ائتلاف بین‌المللی در پاییز ۲۰۲۶ (۱۴۰۵)، جلب نماید.