تحریمهای جدید آمریکا علیه شبکه بینالمللی بابک زنجانی
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، بسته جدیدی از تحریمها را علیه چهار فرد و نه شرکت وابسته به شبکه بینالمللی بابک زنجانی اعمال کرد؛ شبکهای که از طریق بخشهای هوانوردی، استخراج طلا، مرکز داده و فضای ابری دیجیتال، با هدف پولشویی برای سپاه پاسداران ایران، تحریمهای اقتصادی را دور زده بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، جمعه، ۳ مرداد ۱۴۰۵ (۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶) درباره این تصمیم اظهار داشت: ایران به دلیل رفتارهای مخاطرهآمیز خود تاوان اقتصادی بسیار سنگینی میپردازد، بهطوری که ارزش ریال به پایینترین سطح تاریخی خود سقوط کرده و تورم به شدت افزایش یافته است. تحت رهبری رئیسجمهور آمریکا، وزارت خزانهداری به قطع دسترسی مالی رهبران فاسد تهران، همراه با حامیان و تسهیلکنندگان مالی آنها ادامه خواهد داد.
بابک زنجانی، پیشتر در سال ۲۰۱۶ به اتهام اختلاس میلیاردی از شرکت ملی نفت ایران به اعدام محکوم شده بود، اما حکم او در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت. وی سپس در سال ۲۰۲۵ بهطور رسمی به عرصه اقتصادی بازگشت و به سرعت سلسلهپروژههای تجاری بزرگی را در بخشهای حملونقل، معدن و رمزارز پایهگذاری کرد که بخشی از آنها برای منافع سپاه پاسداران جهت پولشویی در سطح جهانی مورد استفاده قرار گرفتند.
زنجانی، از طریق ایجاد هلدینگ تجاری "دات ون" در تهران، چندین پرونده مالی را مدیریت میکرد، از جمله:
گروه آفرینش ارزش داتون (Dot One Value Creation Group): شرکت اصلی دارنده پروژههاست که در حوزه ارتباطات، هوانوردی و رمزارزها فعال است و زنجانی از سال ۲۰۲۴ خود مدیرعامل آن بوده است.
شرکت طلای داتون (DotOne Gold Company): شرکت ویژه فرآوری، تولید و نگهداری طلا که همزمان به تولید درهم/توکن دیجیتالی با پشتیبانی طلا تحت عنوان "طلا توکن" میپرداخت.
سایر شرکتها: شرکت راهآهن داتون (DotOne Rail) که قرارداد ۸۰۰ میلیون دلاری با راهآهن ملی امضا کرده بود، به همراه شرکت (DotOne Barter)، شرکت هواپیمایی داتون (DotOne Airlines) و شرکت حملونقل داتون (DotOne Trip) که همگی تحت تحریمهای "اوفاک" قرار گرفتهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین توانسته است شبکههای خارجی پشتیبان پلتفرمهای الکترونیکی زنجانی Zedcex و Zedxion را که برای انتقال غیرقانونی پول استفاده میشدند، متوقف و تحریم کند؛ از جمله:
۱- شرکت Zedpay در استانبول: یک شرکت فناوری مالی (فینتک) در ترکیه که کیف پول دیجیتال و نقلوانتقالات بینالمللی را برای شبکه زنجانی تسهیل میکرد و مدیر آن "مهدی رضازاده" تحریم شده است.
٢ - شرکت Zedx DMCC در دبی: یک شرکت اماراتی دارنده و متولی کیف پول دیجیتال ابری تحت سرپرستی "سوخروب اویمخمادوف".
۳- شرکت BZ Diamond FZCO در دبی: شرکت تجارت الماسی که توسط خواهر بابک زنجانی به نام "بهاره مرتضی زنجانی" اداره میشد و برای پولشویی و تقویت شبکه "زدکسیون" استفاده میگشت.
٤ - سولماز بانی: همسر و شریک زندگی بابک زنجانی که مسئول ثبت دامنه وبسایتهای رسمی شرکتهای خارجی زنجانی بوده است.
بر اساس تصمیم دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، تمامی اموال، سهام و داراییهای این افراد و شرکتها در داخل آمریکا یا تحت کنترل شهروندان آمریکایی بهطور کامل بلوکه شده و باید به این وزارتخانه گزارش شود. تخلف از این مقررات با شدیدترین جرایم مالی، مدنی و کیفری در سطح آمریکا و بینالملل مواجه خواهد شد.