KRİTİK 24 SAAT - Seçimler iptal edilecek mi?

HABER MERKEZİ

Türkiye, 24 Haziran’daki seçimlere kilitlenmişken, Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yapılan itiraz nedeniyle seçimlerin iptal edilme ihitmali gündeme geldi.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) seçim ittifakı yasasındaki bazı maddelerin iptaline ilişkin AYM’ye yaptığı başvuru yarın karara bağlanacak. CHP'nin itirazlarının kabul edilmesi ve bu maddelerin iptali halinde seçimin de iptal edilip edilmeyeceği tartışılıyor. Fakat CHP ve AK Parti, AYM'nin kararının, seçimin iptaline neden olamayacağı görüşünde hemfikir.

CHP'nin başvurusu kamuoyunda, “Eğer AYM iptal kararı verirse seçimler de iptal edilmiş olacak” yorumlarına neden olsa da AYM'nin seçimleri iptal etme yetkisi bulunmuyor. Anamuhalefet partisinin itirazları kabul edilirse, bazı maddeler yürürlükten kaldırılsa dahi,Yüksek Seçim Kurulu (YSK) o maddelerdeki boşluğu doldurabilir ve seçimlerin yapılmasını sağlayabilir.

CHP’NİN İTİRAZI

BBC Türkçe'ye konuşan CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, "Biz Anayasa'ya aykırı bazı teknik maddelere itiraz ettik. Bu, aksine seçim atmosferini daha güvenilir kılar" diyor.

AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan da, "AYM'de görüşülen konularla ilgili seçimi etkileyecek hiçbir şey yok" diyor.

CHP'nini itiraz ettiği maddeler arasında sandık kuruluna ait mührü olmayan pusula ve zarfların geçerli sayılması, cumhurbaşkanlığı ile milletvekili seçimi pusulalarının aynı zarfa konulması, sandıkların taşınması ya da birleştirilmesi ve aynı binadaki seçmenlerin farklı sandıklarda oy kullanması gibi maddeler yer alıyor.

CHP'li Altay "seçimin iptali" tartışmasının gündeme gelişini şöyle değerlendiriyor:

"AK Parti’lilerde sanki seçim iptal edilecekmiş gibi bir mutluluk görüyorum. Seçime girip kaybetmektense seçimi yaptırmamayı daha avantajlı görmüş olabilirler. Kendilerine göre güvenlik gerekçesiyle bu değişiklikleri yaptılar ama asıl mesele HDP'ye gidecek oyları engellemek."

KÜRT İLLERİNDE TAŞINACAK SANDIKLAR

Altay, Kürt illerindeki sandıkların taşınması ve birleştirilmesi kararı sonrası YSK tarafından 144 bin seçmenin bundan etkileneceğini açıklaması hakkında ise, "Bu sayı sadece sandıkların taşımasından etkilenecek seçmen sayısı. Aynı apartmandaki seçmenleri farklı sandıklara dağıtmak yöntemiyle de çok sayıda seçmenin oyunu kullanamamasına neden olacaklar" diyor.

İPTALİ İSTENEN MADDELER

Kanunda iptali ve yürürlüğünün durdurulması istenen maddeler şöyle:

Aynı binada oturan seçmenlerin, hane bütünlüklerinin korunması ve aynı seçim bölgesinde kalmaları şartıyla farklı sandık bölgelerine kaydedilebilmesi

Seçim güvenliği açısından gerekli görülmesi durumunda vali veya il seçim kurulu başkanının oy verme gününden en geç bir ay önce talepte bulunması halinde, o yerdeki sandıkların en yakın seçim bölgelerine taşınmasına, sandık bölgelerinin birleştirilmesi

Sandık kurulu başkanının belirlenmesi usulü

Birlikte yapılan Cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimlerinde, oy pusulalarının aynı zarfa konulması,

Sandık çevresinde cebir, şiddet veya tehdit kullanarak sandık başı düzenini bozmaya kalkışanlar hakkında "seçmenlerin ihbarı" üzerine gerekli yasal işlem yapılmasını düzenleyen maddeye eklenen "seçmenlerin ihbarı" ibaresi

Üzerinde sandık kurulu mührü bulunmamasına rağmen YSK filigranı, amblemi ve ilçe seçim kurulu mührü bulunan zarfların geçerli sayılması,

YSK tarafından gönderilen ve filigranı bulunan oy pusulalarının arkasının sandık kurullarının ihmaliyle mühürlenmemiş olmasının oy pusulasını geçersiz kılmaması.

ŞENTOP: ANAYASAYA AYKIRI DEĞİL

TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Mustafa Şentop, AYM'nin söz konusu maddelere ilişkin iptal kararı vereceğini düşünmüyor:

"Metni biz hazırladık ve maddelerin hepsini Anayasa'ya aykırılık bakımından değerlendirdik. Örneğin, bu zamana kadar zaten yüzde 80'den fazla sandık kurul başkanı fiilen kamu çalışanıydı. Kaldı ki Anayasa'da da buna aykırı bir hüküm yok."

Dr. Dinçer Demirkent ise YSK'nın referandumda aldığı "mühürsüz oy" kararının doğrudan Anayasa'ya aykırı olduğunu belirtti:

"Mühürsüz oyların kabul edilmesi doğrudan doğruya yasaya aykırıydı. Bu açıdan YSK'nın kararı şaibeli değil, yasaya aykırıdır. Yani yasanın açıkça YSK tarafından idari bir kararla hükümsüz kılınmasıdır, dolayısıyla hukuksuzdur. Şimdi yeni düzenlemeyle bu yasallaştırıldı."