سودانی: پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی و یونامی، بازتابدهندهی حاکمیت عراق است
یونامی اسناد مربوط به تحویل مقر اصلیاش در بغداد را به دولت عراق امضا کرد
محمد شیاع سودانی، نخستوزیر عراق، روز شنبه، ۲۸ آذر ۱۴۰۴ (۲۰ دسامبر ۲۰۲۵)، بر پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی علیه داعش و هیئت سازمان ملل متحد برای یاریرسانی به عراق (یونامی) تأکید کرد و آن را بازتابدهندهی حاکمیت کشورش دانست.
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که یونامی نیز اسناد مربوط به تحویل مقر اصلیاش در بغداد را به دولت عراق امضا کرده است.
پایان دو دهه فعالیت یونامی و ائتلاف بینالمللی
یونامی که در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۸۲ (۱۴ اوت ۲۰۰۳) بر اساس قطعنامهی ۱۵۰۰ شورای امنیت سازمان ملل و به درخواست دولت وقت عراق تأسیس شد، با هدف پشتیبانی از تلاشهای ملی برای توسعه و بازسازی، در طول بیش از دو دهه در عراق فعالیت کرد. مأموریتهای این هیئت شامل ارائهی مشاوره و کمک به دولت عراق در زمینهی گفتوگوهای سیاسی فراگیر، آشتی ملی، پشتیبانی از فرآیندهای انتخاباتی، تسهیل گفتوگوهای منطقهای، هماهنگی کمکهای بشردوستانه، پیشبرد اصلاحات قضایی و حقوقی، و ترویج حقوق بشر بود. همچنین، از سال ۲۰۱۷، یونامی در زمینهی تحقیق و پیگرد اعضای داعش به دلیل جنایاتشان در این کشور نیز فعالیت میکرد.
در اردیبهشتماه ۱۴۰۳ (مه ۲۰۲۴)، محمد شیاع سودانی، نخستوزیر عراق، با ارسال نامهای به دبیرکل سازمان ملل، خواستار پایانیافتن مأموریت یونامی شد و دلیل آن را «ثبات سیاسی و امنیتی» و «پیشرفتهای حاصلشده در زمینههای گوناگون» در عراق عنوان کرد. متعاقباً، در ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (۳۱ مه ۲۰۲۴)، شورای امنیت سازمان ملل با تصویب اجماعی قطعنامهی ۲۷۳۲، با درخواست عراق موافقت کرد و مأموریت یونامی را برای یک دورهی نهایی ۱۹ ماهه تا تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ (۳۱ دسامبر ۲۰۲۵) تمدید کرد. پس از این تاریخ، یونامی بهجز فعالیتهای مربوط به انحلال، تمامی عملیات خود را متوقف خواهد کرد.
در همین راستا، دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، روز جمعه، ۲۳ آذر ۱۴۰۴ (۱۳ دسامبر ۲۰۲۵)، برای شرکت در مراسم پایانی مأموریت یونامی به بغداد سفر کرد و اعلام داشت که عراق به یک «کشور عادی» تبدیل شده و وارد «مرحلهی جدیدی از ثبات» شده است.
تأکید نخستوزیر عراق بر حاکمیت ملی
روز شنبه، ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵، مراسم سالانهی یادبود شهید محمد باقر حکیم، به میزبانی جریان حکمت ملی و با حضور محمد شیاع سودانی، نخستوزیر عراق، و شماری از مقامات دولتی و حزبی برگزار شد.
نخستوزیر سودانی در این مراسم اظهار داشت: «پایانبخشیدن به مأموریت ائتلاف بینالمللی ضد داعش و هیئت سازمان ملل متحد در عراق (یونامی) بازتاب قدرتمند حاکمیت عراق و استقلال تصمیمگیری سیاسی آن است.» ائتلاف بینالمللی ضد داعش نیز که از شهریور ۱۳۹۳ (سپتامبر ۲۰۱۴) برای مبارزه با این گروه تروریستی شکل گرفت، از مرداد ۱۴۰۴ (اوت ۲۰۲۵) روند خروج خود را از پایگاههای نظامی عراق آغاز کرد و این روند تا پایان شهریور ۱۴۰۴ (سپتامبر ۲۰۲۵) به پایان میرسد.
سودانی همچنین افزود که دولت عراق، روابط خود را با جامعهی منطقهای و بینالمللی بر اساس این اصل که عراق کشوری کاملاً مستقل با نهادهای قانونی قوی و نیروهای مسلح توانمند برای حفظ ثبات خود است، تقویت کرده است. او خاطرنشان کرد که جامعهی بینالمللی اهمیت دستاوردهای عراق در بازسازی کشور و پاسخگویی قدرتمند به خواستههای مردم را به رسمیت شناخته است.
تحویل مقر یونامی در بغداد
همزمان با اظهارات نخستوزیر عراق، هیئت سازمان ملل متحد برای یاریرسانی به عراق (یونامی) در پستی در شبکهی اجتماعی 'ایکس' اعلام کرد که در تاریخ ۲۴ آذر ۱۴۰۴ (۱۴ دسامبر ۲۰۲۵)، اسناد مربوط به تحویل مجموعهی اصلی خود در بغداد را به دولت عراق امضا کرده است. این اقدام پیش از پایان رسمی مأموریت یونامی در ۳۱ دسامبر انجام شد.
بر اساس این پست، اسناد توسط کلودیو کوردونه، معاون نمایندهی ویژهی دبیرکل سازمان ملل در عراق برای امور سیاسی و کمکهای انتخاباتی، از سوی یونامی و محمد بحر علوم، معاون وزارت خارجهی عراق در امور روابط دوجانبه، از سوی دولت عراق امضا شد.
یونامی تأکید کرده است که امضای این اسناد، نقطهی اوج همکاری نزدیک چندماهه بین دو طرف است و نشاندهندهی انتقال وظایف از یونامی به تیم کشوری سازمان ملل در فصل جدیدی از همکاری بین این سازمان و دولت عراق است. لازم به ذکر است که پایان مأموریت یونامی به معنای پایان کار سازمان ملل در عراق نیست و دیگر آژانسهای سازمان ملل که در زمینههای توسعه و بشردوستانه فعالیت میکنند، به کار خود ادامه خواهند داد.
انتخابات پارلمانی اخیر عراق
نخستوزیر سودانی در بخش دیگری از سخنان خود به مشارکت رأیدهندگان در انتخابات اخیر پارلمانی عراق اشاره کرد که در تاریخ ۲۱ آبان ۱۴۰۴ (۱۱ نوامبر ۲۰۲۵) برگزار شد. او این مشارکت را پاسخ مردم به اقدامات دولت و اجرای اولویتهای آن، از جمله بازسازی کشور و قرار دادن عراق در اولویت همه چیز دانست. سودانی همچنین نرخ مشارکت مؤثر شهروندان در انتخابات را یک «نقطهی عطف» در تثبیت مسیر دموکراسی در مراحل آینده توصیف کرد. نتایج این انتخابات در تاریخ ۲۴ آذر ۱۴۰۴ (۱۴ دسامبر ۲۰۲۵) توسط دادگاه عالی فدرال عراق تأیید شد.
نخستوزیر از احزاب و گروههای سیاسی عراق خواست تا با در نظر گرفتن منافع عالی کشور، دستاوردهای قانونی انتخابات را نهایی کنند.