توافق برای پایان درگیریها در حلب؛ انتقال نیروها و غیرنظامیان مناطق کوردستانی به شمال و شرق سوریه
از دستیابی به توافقی با میانجیگری بینالمللی برای آتشبس و انتقال نیروها و غیرنظامیان به مناطق امن خبر داد
در پی پنج روز نبرد سنگین و بمباران مناطق کوردستانی حلب توسط ارتش سوریه، مظلوم عبدی، فرماندهی کل نیروهای سوریهی دموکراتیک (هسد)، از دستیابی به توافقی با میانجیگری بینالمللی برای آتشبس و انتقال نیروها و غیرنظامیان به مناطق امن خبر داد. این تحولات پس از شکست مذاکرات سیاسی و تشدید بحران انسانی در محلات شیخمقصود و اشرفیه صورت گرفت.
وضعیت بحرانی در شهر حلب که از اوایل هفتهی جاری با حملات گستردهی ارتش سوریه به محلات کوردی آغاز شده بود، سرانجام روز یکشنبه، ۱۱ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۱ دی ۱۴۰۴ )، وارد مرحلهی تازهای شد.
دستیابی به توافق آتشبس و تخلیهی مناطق
مظلوم عبدی، فرماندهی کل نیروهای سوریهی دموکراتیک (هسد)، با انتشار پیامی در شبکهی اجتماعی ایکس اعلام کرد که پس از تلاشهای فراوان و با میانجیگری طرفهای بینالمللی، توافقی برای توقف حملات به ساکنان حلب حاصل شده است. بر اساس این توافق، زمینهی انتقال پیکر جانباختگان، مجروحان، شهروندان غیرنظامی محاصرهشده و همچنین نیروهای مدافع از محلههای شیخمقصود و اشرفیه به مناطق شمال و شرق سوریه فراهم میگردد.
عبدی ضمن ستایش از مقاومت ساکنان و نیروهای مدافع، از طرفهای میانجی درخواست کرد که به تعهدات خود برای توقف نقض حقوق بشر پایبند باشند. پیش از این، شورای محلات شیخمقصود و اشرفیه نیز برای نجات مجروحان و انتقال بیماران از بیمارستان «خالد فجر»، اعلام آتشبس محدود کرده بود.
شکست دیپلماسی و نقش عوامل خارجی
این درگیریها در حالی رخ داد که گزارشها از شکست مذاکرات پیشین میان نمایندگان کورد و دولت دمشق حکایت دارند. وبسایت «المانیتور» فاش کرد که در نشست ۴ ژانویه، در حالی که هیئت هسد و وزارت دفاع سوریه با حضور فرماندهان ائتلاف بینالمللی به توافقاتی برای ادغام نیروها نزدیک شده بودند، ورود ناگهانی اسعد شیبانی، وزیر خارجهی سوریه و اخراج فرماندهی آمریکایی از جلسه، موجب بنبست مذاکرات شد.
توم باراک، سفیر آمریکا، پیشتر اعلام کرده بود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از روند صلح و لغو تحریمها در صورت تشکیل حکومتی فراگیر حمایت میکند. با این حال، تحلیلهای میدانی نیروهای آسایش حلب نشان میدهد که دولت دمشق با آگاهی از حساسیت کنگرهی آمریکا و احتمال بازگشت تحریمها، تلاش کرده است تا اخبار مربوط به نقض حقوق بشر در مناطق کوردستانی را سانسور کند.
جنایات جنگی و هدف قرار دادن مراکز درمانی
طی پنج روز گذشته، نیروهای ارتش سوریه با استفاده از تانک و پهپادهای تهاجمی، محلات مسکونی و مراکز درمانی را هدف قرار دادند. نیروهای آسایش حلب گزارش دادند که تانکهای ارتش سوریه، بیمارستان «خالد فجر» را در حالی که مملو از مجروحان و کادر پزشکی بود، بمباران کردند. هیئت بهداشت مدیریت خودگردان، این اقدامات را «جنایت جنگی» و نقض آشکار کنوانسیونهای ژنو توصیف کرد.
همچنین گزارشهایی مبنی بر استفادهی ابزاری دمشق از غیرنظامیان منتشر شده است. نیروهای آسایش اعلام کردند که ارتش سوریه تعدادی از جوانان غیرنظامی را ربوده و با نمایش آنها در رسانهها تحت عنوان «اسیران جنگی»، دست به فریب افکار عمومی زده است.
آمار تلفات و فاجعهی انسانی
عزام غریب، استاندار حلب، در کنفرانس خبری روز شنبه اعلام کرد که در پی درگیریهای اخیر، ۱۵۵ هزار نفر از ساکنان محلات شیخمقصود و اشرفیه آواره شدهاند. طبق آمارهای اولیه، ۲۳ غیرنظامی جان خود را از دست داده و بیش از ۱۰۰ تن زخمی شدهاند.
سازمانهای ناظر بر نسلکشی و فعالان حقوق بشر با صدور بیانیهای مشترک، نسبت به وقوع پاکسازی قومی علیه کوردها هشدار دادند و از جامعهی بینالمللی خواستند تا برای توقف این روند مداخله کنند. وضعیت در این مناطق چنان وخیم گزارش شده که ادارهی کل هوانوردی غیرنظامی سوریه، توقف پروازهای فرودگاه بینالمللی حلب را تا اطلاع ثانوی تمدید کرد.
تکذیب جنگ روانی دمشق
در بحبوحهی نبرد، رسانههای وابسته به دمشق اخباری مبنی بر قطع آب ایستگاه «بابیری» توسط نیروهای کورد منتشر کردند که مرکز رسانهای هسد آن را قویاً تکذیب کرد و یادآور شد که کنترل فنی این ایستگاه در اختیار آنها نیست. همچنین نیروهای آسایش تصاویر منتشر شده از اتوبوسها را مربوط به کوچ اجباری شهروندان تحت فشار بمباران دانستند، نه عقبنشینی داوطلبانهی نیروها، هرچند که با توافق نهایی روز یکشنبه، تخلیهی کامل منطقه به صورت سازمانیافته آغاز میشود.