پس از حمله اسرائیل به بیروت ایران مذاکرات صلح با آمریکا را «بیمعنا» خواند
اربیل (کوردستان۲۴)- ایران روز یکشنبه ۱۴ ژوئن اعلام کرد که مذاکرات صلح با ایالات متحده «بیمعنا» شده است و واشینگتن را به عمل نکردن به تعهدات خود متهم کرد؛ موضعی که تردیدها را درباره توافقی افزایش داد که دونالد ترامپ بارها گفته بود به زودی امضا خواهد شد.
این تحول تنها چند ساعت پس از آن رخ داد که اسرائیل اعلام کرد ارتش این کشور حملاتی را علیه مواضع حزبالله مورد حمایت ایران در حومه جنوبی بیروت انجام داده است. اسرائیل پیشتر در ماه فوریه و در کنار ایالات متحده وارد جنگ شده بود.
رئیسجمهور آمریکا پیش از این گفته بود که توافقی برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه تا اوایل امروز یکشنبه امضا خواهد شد و به دنبال آن تنگه هرمز که در حال حاضر مسدود است، فوراً بازگشایی میشود. با این حال، مقامهای ایرانی جدول زمانی مشخصی برای نهایی شدن توافق ارائه نکرده بودند.
محمد باقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، در پیامی در شبکه ایکس با اشاره به حملات اسرائیل به حومه جنوبی بیروت گفت: «تجاوز صهیونیستها به ضاحیه بار دیگر نشان داد که ایالات متحده یا ارادهای برای اجرای تعهدات خود ندارد یا توانایی انجام آن را ندارد.»
او افزود: «اگر اراده یا توانایی انجام تعهدات خود را ندارید، صحبت درباره ادامه این مسیر بیفایده است.»
ترامپ که طی هفتههای گذشته بارها از نزدیک بودن توافق با ایران سخن گفته بود، روز شنبه اعلام کرد: «این توافق قرار است فردا امضا شود و بلافاصله پس از امضا، تنگه هرمز برای همه باز خواهد شد.»
با این حال، ایران تأکید کرده است که هرگونه توافق برای پایان دادن به جنگ خاورمیانه باید درگیری موازی در لبنان را نیز در بر گیرد. حملات اخیر اسرائیل به بیروت در هفته گذشته نیز به حمله موشکی تلافیجویانه ایران منجر شده بود.
محمد جعفر اسدی، معاون بازرسی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء ایران،اعلام کرد که حملات اخیر اسرائیل «بیپاسخ نخواهد ماند.»
یک مقام آمریکایی روز جمعه گفته بود توافقی که روی میز قرار دارد، لبنان را نیز شامل میشود؛ کشوری که پس از شلیک موشک توسط حزبالله به اسرائیل در دوم مارس، وارد مرحله گستردهتری از درگیریها شد.
در همین حال، وزارت امور خارجه پاکستان که یکی از میانجیهای اصلی میان طرفهای درگیر محسوب میشود، اعلام کرد امضای توافق برای امروز یکشنبه برنامهریزی شده است.
با این وجود، خبرگزاری فارس به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایران گزارش داد که تهران «هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته و یا آن را اعلام نکرده است.»
هیئت قطری در تهران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه گفته بود توافق در روز یکشنبه امضا نخواهد شد، اما تأکید کرد که «امکان وقوع آن در روزهای آینده وجود دارد.»
همچنین یک دیپلمات آگاه به خبرگزاری فرانسه گفت هیئتی از قطر، دیگر میانجی مذاکرات، روز یکشنبه وارد تهران شده است تا به نهایی شدن توافق کمک کند.
در حالی که طرفهای درگیر روایتهای متفاوتی از مفاد توافق ارائه میکنند، هر یک تلاش دارند نشان دهند که در این جنگ دست بالا را به دست آوردهاند.
تهران همچنان بر حفظ کنترل تنگه هرمز تأکید دارد، اما ایالات متحده بارها اعلام کرده است که چنین وضعیتی را غیرقابل قبول میداند.
از زمان اعمال محاصره تنگه هرمز ـ اقدامی که موجب آشفتگی در بازارهای جهانی شده است ـ ایران از کشتیها خواسته پیش از عبور از این آبراه از نیروهای مسلح این کشور مجوز دریافت کنند و همچنین نهاد جدیدی را برای نظارت بر تردد و دریافت عوارض ایجاد کرده است.
در مقابل، ایالات متحده نیز اقدام به محاصره بنادر ایران کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه اعلام کرد که توافق پیشنهادی شامل لغو محاصره دریایی اعمالشده از سوی آمریکا است.
اختلاف بر سر برنامه هستهای
یکی دیگر از محورهای اصلی اختلاف در مذاکرات، سرنوشت برنامه هستهای ایران و به ویژه ذخایر اورانیوم با غنای بالا بوده است؛ ذخایری که گفته میشود در پی حملات آمریکا در سال گذشته مدفون شدهاند.
ایران همواره تأکید کرده که برنامه هستهایاش ماهیتی صلحآمیز دارد، اما ایالات متحده، اسرائیل و برخی دولتهای غربی معتقدند تهران ممکن است در پی دستیابی به سلاح هستهای باشد.
عراقچی روز جمعه گفت تنها راه برخورد با ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، «رقیقسازی آن در داخل کشور» است.
ترامپ که جنگ را با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توجیه کرده، پیشتر گفته بود ایالات متحده اورانیوم غنیشده را از ایران خارج و نابود خواهد کرد.
او روز شنبه نیز اظهار داشت: «وقتی اوضاع آرام شود، وارد عمل خواهیم شد و گرد و غبار هستهای را جمعآوری میکنیم و آن را رقیق و نابود خواهیم کرد؛ چه در ایران و چه در ایالات متحده.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز اعلام کرد ترامپ به او اطمینان داده است که هر توافقی شامل حذف مواد هستهای غنیشده خواهد بود.
تشدید تنش در جبهه لبنان
ارتش اسرائیل امروز یکشنبه برای ۲۹ روستا در جنوب لبنان هشدار تخلیه صادر کرد.
دفتر نتانیاهو بعداً اعلام کرد که ارتش اسرائیل در پاسخ به شلیک موشک از سوی حزبالله به خاک اسرائیل، مواضعی را در حومه جنوبی بیروت هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد یکی از زیرساختهای حزبالله را هدف قرار داده، در حالی که رسانههای دولتی لبنان گزارش دادند حمله به محله غبیری در جنوب بیروت اصابت کرده است.
بر اساس اعلام سازمان دفاع مدنی لبنان، این حمله دستکم سه کشته و شش زخمی برجای گذاشته است.
همچنین ارتش اسرائیل گزارش داد که سه پهپاد که گفته میشود توسط حزبالله شلیک شده بودند، امروز یکشنبه به شمال اسرائیل رسیدند، اما هیچ تلفاتی در پی نداشتند.
ایافپی/ب.ن