نخستین کنگره‌ی "هژار موکریانی" در آلمان تحت نظارت پرزیدنت بارزانی برگزار می‌شود

استاد هژار موکریانی
استاد هژار موکریانی

نخستین کنگره‌ی "هژار موکریانی" با شعار "به‌سوی ادبیات کوردستانی اصیل و معاصر در غربت" و با هدف انسجام‌بخشی به فعالیت‌های فرهنگی نویسندگان کورد در آلمان برگزار می‌شود.

تحت نظارت و سرپرستی پرزیدنت مسعود بارزانی، شهر دوسلدورف آلمان میزبان نخستین کنگره‌ی "هژار موکریانی" خواهد بود. این رویداد بزرگ فرهنگی که با حضور شیفا بارزانی، سرپرست کل دیاسپورای کوردستانی از سوی بارگاه برگزار می‌شود، گامی راهبردی برای پیوند میان نویسندگان و فعالان حوزه‌ی ادبیات در خارج از میهن محسوب می‌گردد.

 

حمایت تاریخی از هویت فرهنگی و ادبی

به گزارش کوردستان٢٤، سردار جاف، رئیس فدراسیون کوردستان-دیاسپورا، روز دوشنبه ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳۰ تیر ۱۴۰۵) در گفتگو با رسانه‌ها اظهار داشت: "نظارت و سرپرستی پرزیدنت بارزانی بر نخستین کنگره‌ی هژار موکریانی، یادآور حمایت‌های تاریخی بارزانی فقید از تأسیس اتحادیه‌ی نویسندگان کورد است. این حمایت‌ها همواره با هدف ارج نهادن به نقش نویسندگان در حوزه‌های ادبیات، تاریخ و زبان صورت گرفته است."

وی افزود: "این کنگره تنها یک نشست ادبی ساده نیست، بلکه پروژه‌ای ملی و فرهنگی است که هدف بنیادین آن حفظ اصالت ادبیات کوردی، تقویت هم‌صدایی نویسندگان و رساندن صدای ادبیات کوردستان به گوش جهانیان است."

 

انسجام نویسندگان کورد در عصر تکنولوژی

رئیس فدراسیون کوردستان-دیاسپورا با اشاره به شعار "به‌سوی ادبیات کوردستانی اصیل و معاصر در غربت" تأکید کرد که در دوران رشد سریع فناوری، ضروری است زبان و فرهنگ کوردی اصالت خود را حفظ کند. به گفته‌ی سردار جاف، این کنگره در پی آن است تا نویسندگان کورد مقیم خارج را از حالت پراکندگی خارج کرده و آنان را تحت چتر یک سازمان واحد گردهم آورد.

وی همچنین خاطرنشان کرد: "تمرکز بر توانمندی‌های نویسندگان در غربت می‌تواند دیوارهای میان ادیبان کورد و سایر ملل را فروریخته و راه را برای معرفی فرهنگ کوردستانی در سطح بین‌المللی هموار سازد. این رویداد پیامی روشن به جامعه‌ی کورد در خارج از کشور است که بر اهمیت انتقال میراث زبانی و تاریخی به نسل‌های آینده تأکید دارد."

 

هژار موکریانی؛ نماد وحدت ملی کوردستان

سردار جاف در خصوص انتخاب نام "هژار موکریانی" برای این کنگره تصریح کرد: "این انتخاب یک موضع ملی و فکری است؛ چرا که تقسیمات جغرافیایی نباید مانعی در پیوند میان بخش‌های مختلف کوردستان باشد. نام هژار موکریانی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین روشنفکران کورد، نماد وحدت تمامی مناطق کوردستانی است."

او با بیان اینکه هژار موکریانی فراتر از یک شاعر، در حوزه‌های فرهنگ، تاریخ، فلسفه و زبان‌شناسی صاحب اثر بوده است، افزود: "معرفی زندگی و میراث این شخصیت برجسته به نسل‌های جدید در خارج از کشور، از اولویت‌های اصلی این کنگره است."

 

بهره‌گیری از ابزارهای نوین و رسانه‌های دیجیتال

در راستای پیوند میان ادبیات کلاسیک و نسل جوان، رئیس فدراسیون کوردستان-دیاسپورا از فعالیت وبسایت "دیاسپورا" خبر داد که تاکنون صدها نویسنده و هزاران مطلب ادبی، تاریخی و فرهنگی در آن منتشر شده است. وی تأکید کرد که آرشیو دیجیتال و استفاده از ابزارهای نوین تکنولوژیک، از وظایف اصلی هیئت‌مدیره‌ی جدید فدراسیون نویسندگان کوردستان-دیاسپورا خواهد بود.

شایان ذکر است که این کنگره روز شنبه ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) در شهر دوسلدورف آلمان برگزار می‌شود. برگزارکنندگان این رویداد امیدوارند در دوره‌های آتی، تسهیلات بیشتری برای حضور گسترده‌تر نویسندگان داخل کوردستان که در این دوره به دلایل فنی و شرایط منطقه موفق به حضور نشدند، فراهم گردد.

 

هژار موکریانی که بود؟

عبدالرحمن شرفکندی، مشهور به «هژار موکریانی»، شاعر، نویسنده، مترجم، زبان‌شناس و فرهنگ‌نویس برجسته کورد، ۱۳ آوریل ۱۹۲۱ (۲۴ فروردین ۱۳۰۰) در مهاباد متولد شد. او تحصیلات خود را در مدارس دینی آغاز کرد و از جوانی به سرودن شعر کوردی روی آورد. هژار در دوره جمهوری مهاباد در سال ۱۹۴۶ فعالیت فرهنگی داشت و پس از سقوط این جمهوری، سال‌های طولانی را در کوردستان عراق، سوریه، لبنان و مصر در تبعید گذراند و در بخش عراق از نزدیکان ملا مصطفی بارزانی رهبر جنبش مبارزاتی این بخش کوردستان بود

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به فرهنگ کوردی–کوردی–فارسی «هه‌نبانه بۆرینه»، ترجمه «مم و زین» احمد خانی به کوردی سورانی، ترجمه «شرفنامه»، ترجمه قرآن به کوردی، شرح دیوان ملای جزیری و ترجمه فارسی کتاب «قانون» ابن‌سینا اشاره کرد. کتاب «چیشتی مجیور» نیز زندگی‌نامه خودنوشت اوست. هژار موکریانی در ۲۱ فوریه ۱۹۹۱ (۲ اسفند ۱۳۶۹) در کرج درگذشت و پیکرش در مهاباد به خاک سپرده شد. او از چهره‌های اثرگذار در گسترش ادبیات، ترجمه و فرهنگ‌نویسی کوردی در سده بیستم به شمار می‌رود.