آسهآن خواستار آزادی کشتیرانی در تنگههای بینالمللی شد
اربیل (کوردستان۲۴)- وزرای امور خارجه کشورهای عضو انجمن کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسهآن) در پایان نشست خود در مانیل، با ابراز نگرانی از پیامدهای جنگ میان آمریکا و ایران، بر ضرورت حفظ آزادی کشتیرانی در تنگههای بینالمللی و خویشتنداری طرفهای درگیر در خاورمیانه تأکید کردند.
در بیانیه مشترک پایانی این نشست که امروز پنجشنبه ۲۳ ژوئیه منتشر شد، اعضای آسهآن ضمن درخواست برای کاهش تنشها، خواستار تضمین آزادی دریانوردی و پرواز بر فراز تنگههای بینالمللی شدند. این بیانیه همچنین بر ضرورت عبور «بدون مانع» از تنگه هرمز تأکید کرده است؛ عبارتی که برای نخستین بار در بیانیههای این اتحادیه به این شکل مطرح میشود.
موضوع جنگ آمریکا و ایران بخش عمدهای از نشست یکهفتهای آسهآن را تحت تأثیر قرار داد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا که در حاشیه این نشست حضور داشت، به نمایندگان کشورهای عضو هشدار داد کنترل ایران بر تنگه هرمز میتواند «سابقهای خطرناک» ایجاد کند.
او گفت: «یک اصل اساسی درباره آزادی دریانوردی وجود دارد که اکنون با تهدید مواجه شده است.»
بسته شدن تنگه هرمز پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، بسیاری از کشورهای جنوب شرقی آسیا را که به واردات انرژی وابسته هستند، با نگرانی از کمبود سوخت و افزایش قیمتها روبهرو کرده است. در این میان، فیلیپین برای مقابله با پیامدهای این وضعیت، حالت اضطراری ملی اعلام کرده است.
با وجود تأکید بیانیه بر گسترش همکاریهای انرژی میان اعضای آسهآن، در زمینه طرحهای پیشین از جمله ایجاد شبکه منطقهای انرژی یا سازوکار اشتراک سوخت، پیشرفت ملموسی حاصل نشده است.
آسیای جنوب شرقی میزبان دو مسیر از پرترددترین آبراههای جهان، یعنی تنگه مالاکا و تنگه سنگاپور، است و از این رو امنیت کشتیرانی برای کشورهای این منطقه اهمیت ویژهای دارد.
ادامه رایزنیها درباره دریای چین جنوبی
نشست آسهآن در حالی برگزار شد که همزمان تنشها میان چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی نیز ادامه داشت.
ترزا لازارو، وزیر امور خارجه فیلیپین، در نشست پایانی ابراز امیدواری کرد مذاکرات درباره تدوین آییننامه رفتاری در دریای چین جنوبی تا پایان سال جاری به نتیجه برسد.
او گفت: «اکنون اراده سیاسی لازم برای نهایی کردن این آییننامه تا پایان سال وجود دارد.»
جینگ کوان، سفیر چین در مانیل، نیز اعلام کرد درگیریهای اخیر تأثیری بر روند مذاکرات نخواهد گذاشت و پکن همچنان بر تکمیل این توافق تا پایان سال تأکید دارد.
با این حال، وی تصریح کرد این آییننامه به اختلافات ارضی دوجانبه، از جمله مناقشه میان چین و فیلیپین، نخواهد پرداخت و صرفاً چارچوبی برای تنظیم قواعد تعامل در این آبراه خواهد بود.
تحلیلگران معتقدند سندی که بتواند رضایت همزمان چین و کشورهای عضو آسهآن را جلب کند، احتمالاً از ضمانت اجرایی محدودی برخوردار خواهد بود.
در همین حال، ساعاتی پیش از پایان نشست، گارد ساحلی فیلیپین، چین را به استفاده از توپ آب و انجام «مانورهای خطرناک» برای جلوگیری از حرکت شناورهای فیلیپینی در نزدیکی یکی از صخرههای مرجانی مورد مناقشه متهم کرد.
در مقابل، چین اعلام کرد نیروهایش «اقدامات لازم» را برای دور کردن شناورهای فیلیپینی از آنچه آبهای سرزمینی خود میداند، انجام دادهاند.
ایافپی/ب.ن