سوید سازمان جاسوسی غیرنظامی تأسیس میکند
بر اساس گزارشی که نشریه معتبر "اکونومیست" منتشر کرده است، دولت سوید تصمیم گرفته است یک سازمان اطلاعاتی جدید مدنی و خارجی به نام (UND) تأسیس کند؛ اقدامی که هدف اصلی آن جلوگیری از تکرار شکستهای اطلاعاتی پیشبینی جنگ اوکراین در سال 2022 اعلام شده است. این نهاد جدید ساختاری مشابه سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا (MI6) خواهد داشت و مستقیماً به دولت گزارش خواهد داد.
دولت سوید پروژه راهاندازی این نهاد اطلاعاتی جدید تحت عنوان رسمی سازمان اطلاعات خارجی (UND) را نهایی کرد. پیش از آغاز تهاجم نظامی روسیه به اوکراین در سال 2022، با وجود هشدارهای صریح نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده و بریتانیا، سازمان اطلاعات نظامی سوید (MUST) مشابه همتاهای خود در فرانسه و آلمان، تحلیل کرده بود که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دست به جنگی همهجانبه نخواهد زد؛ زیرا چنین تصمیمی از نظر منطقی توجیهپذیر نیست، اما تحولات میدانی این محاسبات را کاملاً با شکست روبهرو کرد.
"ماریا مالمِر استنِرگارد"، وزیر امور خارجه سوید، در این باره اعلام کرد که سازمان جدید (UND) نهادی کاملاً غیرنظامی خواهد بود و بخشی از وظایف نهاد پیشین، از جمله هدایت عملیاتهای پنهان در خارج از مرزها را بر عهده خواهد گرفت. پارلمان سوید قرار است در 13 اوت پیشنویس این طرح را به تصویب نهایی برساند تا این سازمان رسماً از ماه ژانویه آینده فعالیت خود را آغاز کند.
این طرح ابتکار عمل "کارل بیلت"، نخستوزیر اسبق سوید است. به باور وی، استکهلم پیشتر از سیستم کارآمدی برای رصد تحولات و تحرکات نظامی روی زمین برخوردار بود، اما در درک ابعاد سیاسی و ذهنی رهبری روسیه ضعف داشت؛ به همین دلیل، ایجاد ساختاری اطلاعاتی در حوزه غیرنظامی و خارجی که مستقیماً به دولت پاسخگو باشد، به یک ضرورت تبدیل شد.
سوید طی سالهای اخیر سیاستهای امنیتی خود را با سرعتی بیسابقه بازنگری کرده است؛ به طوری که در سال 2022 درخواست عضویت در ناتو را ارائه داد و پس از کمتر از دو سال رسماً به این ائتلاف پیوست و به دو قرن بیطرفی نظامی خود پایان داد. سوید در حال حاضر 2.8 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بخش دفاعی اختصاص داده و مصمم است این رقم را تا سال 2030 به 3.5 درصد افزایش دهد. این کشور همچنین تسلیحات پیشرفته و جنگندههای "گریپن" را به اوکراین اهدا کرده است.
این تحولات و بازسازیهای اطلاعاتی تنها به سوید محدود نمیشود، بلکه دیگر کشورهای اروپایی نیز گامهای مشابهی برداشتهاند. برای نمونه، آلمان در حال اصلاح قوانین خود برای رفع برخی محدودیتهای سختگیرانه حریم خصوصی در سازمان اطلاعات خارجی خود (BND) است تا بتواند با تهدیدات مداوم روسیه و کاهش سطح اتکا به اطلاعات ایالات متحده مقابله کند.
در همین راستا، برخی مقامات آلمانی و هلندی پیشنهاد ایجاد یک شبکه جامع اطلاعاتی اروپایی به سبک ائتلاف "پنج چشم" (Five Eyes) را مطرح کردهاند؛ هرچند "کارل بیلت" معتقد است تحقق چنین ائتلافهایی نیازمند سطحی عمیق از اعتماد متقابل است و اجرای چندجانبه آن با چالشهای جدی مواجه خواهد بود. وی، پیشنهاد میکند که تمرکز کشورها بر تبادل آنی اطلاعات با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی معطوف شود.