K24 ÖZEL - Kürt yayıncılığının 2 çıkmazı

Cesim İlhan / İSTANBUL

Kürt yayıncılığının, Türkiye’deki konjonktürel şartlar ve ekonomik nedenlerden dolayı, istenen düzeye gelemediği belirtiliyor.

İstanbul’da Uluslararası İstanbul Arapça Kitap Fuarı’nın bu yıl 4’üncüsü ziyarete açılırken, Kürt nüfusun yoğun olduğu kentte şimdiye kadar bir Kürtçe kitap fuarının düzenlenmemiş olması dikkat çekiyor.

Metropol kentte gerek bazı belediyeler gerekse de diyanet tarafından her yıl düzenlenen kitap fuarlarında yer kalmadığı gerekçesiyle Kürt yayınevleri alınmıyor.

K24’e konuşan bazı Kürt yayınevilerinin sahipleri, Kürtçe kitap fuarlarının Türkiye’de açılmamasının iki sebebi olduğu görüşünde.

Birinci sebebin şu anki siyasi konjonktörün Kürt, Kürdistan ve Kürtçe’yle ilgili kitaplar için bir fuarın düzenlenmesine müsaade edemeyeceği, ikicisinin ise Kürt yayınevlerindeki ekonomik krizin varlığı olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan son iki yılda Kürtler ve Kürtçe’yle ilgili bazı kitaplar yasaklandı ve bazı yayınevleri de gerek siyasi gerekse ekonomik sebeplerden dolayı kapatıldı.

2013’te başlayan ve 2015’e kadar devam eden çözüm sürecinde Kürt yayınevlerine, Kürtçe’ye, Kürt edebiyatı, sineması ve sanatçılara gerek Kültür Bakanlığı gerek sivil toplum örgütleri tarafından verilen destek, sürecin bitmesiyle geri çekildi. 

Geçen yıl CHP’li Kadıköy Belediyesi’nin düzenlediği ve 200 yayınevi ile 853 sanatçı ve yazarın katıldığı kitap fuarında Kürt yayınlarına “Yer yok” denmesi Kürtçe ve Kürt meselesine “yer verilmediği” şeklinde yorumlanmıştı. 

AVESTA: TALEP ETMEDİK

K24’e konuşan Avesta Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Abdullah Keskin, şimdiye kadar Kürtçe kitap fuarının açılması için herhangi bir taleplerinin olmadığını söyledi.

Keskin, “Çünkü Kürt yayınevlerinin çoğu Türk fuarlarında çok küçük yerlerde bile zor bulunuyor. Şimdi bazı yasakların eklenmesiyle birlikte ekonomik sorunlar da önplanda. Zaten çok küçük yer veriyorlar, ona da çok para istiyorlar. Kitap satışları maliyetini karşılayamıyor. Çoğu Kürt yayınevleri bu ekonomik sorunu kaldıracak potansiyele sahip değil. Ondan dolayı daha önce sadece Kürtçe kitapları için herhangi bir fuar talep etmedik” dedi.

NUBIHAR: SİYASİ ŞARTLAR İZİN VERMİYOR

Nubihar Yayınları da Türkiye Diyanet Yayınları’nın her yıl İstanbul Beyazıt Meydanı’nda düzenlediği ve ramazan ayı boyunca devam eden kitap fuarına yıllarca başvuruda bulunmuş fakat “Yer kalmadı” gerekçe gösterilerek alınmamış. 

K24’e konuşan Nubihar Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Süleyman Çevik, Türkiye’deki siyasi şartlardan dolayı sadece Kürtçe kitap fuarlarının düzenlenmesi için talepte bulunmadıklarını söyledi.

Çevik, “Daha önceki senelerde Diyanetin düzenlediği fuarda yer olmasına rağmen bizi almıyorlardı. Şimdi de sadece Kürtçe kitaplar için fuar bu şartlarda kimse izin vermek istemez, kimse de talep etmez. Ekonomik olarak açmak ya da talepte bulunmak sorunlarını düşünmedik hiç. Ama siyasi durum şu an hiç müsait değil” dedi.

PIRTUKAKURDÎ: YENİ ENGELLER KONULACAK

Pirtukakurdi.com Koordinatörü Bawer Berşev ise, Kürtçe kitap fuarlarının açıklamasına izin verilmemesine ve Arapça kitap fuarının açılmasına şaşırmadığını söyledi.

Bawer Berşev, şunları söyledi:

“Ben yakın zamanda belediyelerin fuarlarına hatta Tüyap kitaplarının bazı bölgelerinde bile Kürt yayınevlerinin önüne engel konulacağı düşüncesindeyim. Çeşitli nedenlerle, belki de korkudan davet etmeyecekleri inancındayım.

Bu süreçten çıkmanın tek yolu var o da alternatif yaratmaktır. Onu da ancak Kürt yayıncıları bir araya gelebilirse ve Kürt yayıncılar birliğini kurarlarsa ve birlikte hareket ederlerse bu çıkmazdan çıkabilirler. Aksi halde hepsi yavaş yavaş kaybolacaktır ki son 2 yılda %70 i durma noktasına geldi.”