WSJ: ABD-İran görüşmeleri ertelendi
ABD ile İran arasında İsviçre'nin arabuluculuğunda yürütülen gizli diplomatik müzakereler, tarafların bölgede birbirlerine ait askeri üs ve mevzileri doğrudan hedef almasıyla tamamen kilitlendi.
"The Wall Street Journal" (WSJ) gazetesinin ele geçirdiği diplomatik raporlara göre iki ülkenin nükleer program ve bölgesel güvenlik gibi en kritik başlıkları ele alması beklenen İsviçre masası, belirsiz bir tarihe kadar rafa kaldırıldı.
WSJ’nin haberine göre kriz, cuma günü yapılması planlanan yeni müzakere turunun İran tarafından tek taraflı olarak askıya alınmasıyla patlak verdi. Masaya radikal yeni şartlar getiren Tahran yönetimi, Lübnan’da kalıcı bir ateşkes ilan edilmediği sürece ABD ile hiçbir geçici mutabakata imza atmayacağını deklare etti.
Sahadaki askeri gerilimin tırmanması üzerine İran, İsviçre'ye göndereceği üst düzey diplomatik heyetin uçuşunu son anda iptal etti. Diplomatik tıkanmaya paralel olarak Basra Körfezi ve Orta Doğu hattında ağır askeri çatışmalar alevlendi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın uluslararası petrol tankerlerine yönelik düzenlediği drone saldırılarına misilleme olarak, sabaha karşı İran ana karasındaki stratejik askeri noktaları, drone üretim merkezlerini ve Keşm Adası'ndaki hava savunma bataryalarını ağır bombardıman altına aldığını duyurdu.
CENTCOM saldırılarına Şam ve Bağdat'ı sarsan jet bir yanıt veren İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt'te konuşlu Ali el-Salem Hava Üssü ile Bahreyn’deki ABD 5. Filosu'na ait toplam 8 stratejik askeri altyapı tesisini kamikaze İHA ve füzelerle tam isabetle vurduğunu ilan etti. Washington'ı İslamabad Mutabakatı'nı ihlal etmekle suçlayan Tahran, köprüleri tamamen atmaya hazır olduğunun sinyalini verdi.
Askeri tırmanışın ardından Beyaz Saray'dan sert bir çıkış geldi. ABD Başkanı Donald Trump, diplomasi masasının devrilmesi halinde tek seçeneğin topyekun askeri müdahale olduğunu belirterek şu tehditte bulundu:
"Bu krizi askeri yöntemlerle çözmek zorunda kalabiliriz. Eğer o aşamaya gelir ve askeri kartımızı oynarsak, dünyada artık İran İslam Cumhuriyeti diye bir yapı kalmayacaktır."
Yaşanan bu büyük kırılma, daha sadece bir hafta önce ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf arasında İsviçre'de yürütülen ve Washington'ın bazı ekonomik yaptırımları askıya almasıyla sonuçlanan "başarılı" müzakere sürecinin hemen ardından geldi.
Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki stratejik deniz nakil hatlarının kontrolü, Tahran’ın geçiş koridorlarından talep ettiği ek vergi ve bölgesel vekil güçlerin çatışmaları, aylardır yürütülen tüm diplomatik çabaları bir gecede sıfır noktasına geri döndürdü.